Mexico bestrijdt droogte met kunstmatige neerslag

Mexico experimenteert met de manipulatie van wolken, in de hoop dat daardoor de broodnodige neerslag kan worden opgewekt. Het land wordt geteisterd door de ergste droogte in zeventig jaar en hoopt met de technologieën een oplossing te vinden voor de problemen. Nochtans is de technologie omstreden, want er is geen sluitend bewijs van de efficiëntie van de manipulatie van wolken. Bovendien blijven vele vragen over rond de potentiële impact op de atmosfeer, water en bodem.

Ook in andere landen wordt al gebruik gemaakt van cloud seeding. De technologie wordt het meest toegepast in China, maar ook de Verenigde Staten, Argentinië, Chili en Spanje hebben al experimenten in die richting uitgevoerd. Deze wolkenmanipulatie houdt in dat wolken vanuit een vliegtuig of vanaf de grond worden besproeid met chemicaliën zoals zilverjodide. Daardoor worden ijskristallen gevormd die groeien in omvang totdat ze het juiste gewicht bereiken om op lagere hoogte te vallen in de vorm van neerslag.

Toen Mexico tijdens de tweede helft van de jaren negentig al geconfronteerd werd met een langdurige droogte, werd al een onderzoeksprogramma opgezet waarbij gedurende twee jaar gegevens werden verzameld over wolken die besproeid werden met een mengsel van chemicaliën waaronder natrium, magnesium en calciumchloride. Toen werd gewag gemaakt van een positief effect op de hoeveelheid neerslag. Daarbij werd opgemerkt dat de neerslag zich over een groter oppervlak verspreidde, langer duurde en heviger was dan normaal. Het onderzoek werd nadien echter stopgezet.

Voorbije jaar gekenmerkt door extreme weersomstandigheden

Het voorbije jaar werd gekenmerkt door extreme weersomstandigheden, zoals ernstige droogte en hevige neerslag. Dat blijkt uit een rapport van Argus, het milieupunt van de financiële dienstverleners KBC en Cera. Wereldwijd bedroeg de gemiddeld temperatuur het voorbije jaar 14,52 graden Celsius. Volgens de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA werd de voorbije 132 jaar slechts acht keer een warmere periode opgetekend, ondanks het verkoelende effect van La Nina en een relatief zwakke zonneactiviteit.

De aarde is nu ongeveer 0,8 graden Celsius warmer dan een eeuw geleden. De jaarlijkse gemiddelden maskeren volgens Argus bovendien de records op het gebied van temperatuur en neerslag die in vele delen van de wereld werden gebroken. "Als de aarde verder opwarmt, dreigen extreme weersomstandigheden de norm te worden," wordt er opgemerkt. Opgemerkt wordt dat het jaar al onmiddellijk werd geconfronteerd met zware neerslag, overstromingen en landverschuivingen in Brazilië, gevolgd door overstromingen in een groot deel van Australië.

"In het najaar werden Thailand, Centraal-Amerika en de Filippijnen dan weer geconfronteerd met hevige neerslag en maar liefst 19 stormen in het Atlantische orkaanseizoen waren zo ernstig dat ze een naam kregen," merkt Argus nog op. "Behalve door overvloedige regen, werd de wereld het voorbije jaar ook getroffen door extreme droogte. Zo was er de aanhoudende droogte in de Hoorn van Afrika, en ook Mexico werd geteisterd door de ergste droogte in zeventig jaar. Bovendien werden in Armenië, China, Iran, Irak, Koeweit, de Republiek Congo en Zambia landelijke hitterecords gebroken."

Verenigde Staten beleven meest extreme weer uit geschiedenis

Het voorbije jaar heeft op het gebied van extreme weersomstandigheden in de Verenigde Staten een nieuwe record gevestigd. Dat blijkt uit een rapport van de Amerikaanse National Oceanic and Atmospheric Administration. Er wordt daarbij opgemerkt dat het voorbije jaar veertien rampen met minstens 1 miljard dollar schade werden opgetekend. Er wordt aan toegevoegd dat de temperaturen in de Verenigde Staten inmiddels al vijfendertig jaar op rij boven het historische gemiddelde liggen.

"In totaal hebben zware overstromingen, stormen en droogtes voor meer dan 55 miljard dollar schade aangericht," wordt in het rapport opgemerkt. Er wordt wel aan toegevoegd dat er verscheidene factoren hebben bijgedragen tot de hogere kosten van de slechte weersomstandigheden. Onder meer wordt aangevoerd dat de bevolking en infrastructuur meer gevoelig is geworden voor weersinvloeden. Ook wordt opgemerkt dat er meer gesofisticeerde apparatuur, zoals radar en satellieten, kunnen worden ingeschakeld om de weersomstandigheden op te volgen.

De Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA merkt op dat er sinds 1880 slechts acht warmere jaren werden opgetekend dan vorig jaar. Bovendien blijken negen van de tien warmste jaren opgetekend te zijn in de periode na de eeuwwisseling. Er wordt aan toegevoegd dat de gemiddelde wereldtemperatuur het voorbije jaar 0,51 graden Celsius hoger lag dan het basisniveau van het midden van de twintigste eeuw. De NASA voert aan dat de planeet meer energie blijft absorberen dan uitstralen.

Klimaat was Olympische Spelen Peking heel goed gezind

China gaat er prat op tijdens de organisatie van de Olympische Spelen drie jaar geleden de luchtvervuiling in Peking met 50 procent te hebben kunnen terugschroeven, maar heeft daarbij kunnen profiteren van perfecte weersomstandigheden. Dat is de conclusie van een rapport van wetenschappers aan het Pacific Northwest National Laboratory van het Amerikaanse ministerie van energie. Onder meer wordt daarbij gewezen aan een belangrijke regenval bij het begin van het evenement en de voldoende windkracht tijdens het verdere verloop van het sportgebeuren.

"De wind was verantwoordelijk voor ongeveer de helft van de reductie van de vervuiling," merkt Xiaohong Liu, scheikundige aan het Pacific Northwest National Laboratory, op. "Indien de pollutie-niveaus permanent op een lager niveau moeten worden gehouden, is een grotere controle over de emissies noodzakelijk. De regen spoelde de vervuiling uit de lucht en de wind voerde de pollutie uit het gebied weg." De Chinese overheid had ter gelegenheid van de Olympische Spelen onder meer het wegverkeer aan banden gelegd en vervuilende industrieën stilgelegd.

"De organisatoren hebben veel geluk gehad," voert Xiaohong Liu aan. "Net voor de aanvang van het evenement werd de regio getroffen door zware stormen. Bovendien bleek de wind tijdens het verloop van de Olympische Spelen vooral uit het berggebied ten noorden van de Chinese hoofdstad te komen. Normaal zou de wind tijdens die periode vooral uit het zuiden, waar grote stedelijke gebieden liggen, zijn gekomen en dus zware vervuiling meegebracht hebben."

Nieuw recordjaar voor Amerikaanse klimaatrampen

De Verenigde Staten hebben nu al een nieuw record van klimaatrampen laten optekenen. Dit jaar werden al meer stormen, overstromingen, droogte, hitte en branden met een schade van minstens 1 miljard dollar geregistreerd dan in de jaren tachtig in een heel decennium werden opgetekend, zelfs wanneer de kosten aan de inflatie worden aangepast. Inmiddels werden door het Amerikaanse National Oceanic en Atmospheric Administration (NOAA) al twaalf mega-rampen van meer dan 1 miljard dollar gemeld. De gezamenlijke schade is al opgelopen tot 52 miljard dollar.

Hindukush-Himalaya bijzonder gevoelig voor klimaatverandering

De klimaatverandering dreigt een bijzonder grote impact te zullen hebben op het gebied Hindukush-Himalaya. Dat is de conclusie van een rapport van het International Centre for Integrated Mountain Development (Icimod) in Kathmandu, waarin gewezen wordt op de gevoeligheid van het gebied voor de verstoring van het evenwicht in sneeuw, water en eis door de stijgende temperaturen. Dat onevenwicht bedreigt volgens het rapport miljoenen bergbewoners en 1,3 miljard mensen stroomafwaarts in de grootste riviergebieden van Azië.

"Het gebied Hindukush-Himalaya heeft een indrukwekkende fysiek, maar is ecologisch één van de meest kwetsbare gebieden van de aarde," merkt David Molden, directeur van Icimod, op. "Er moeten dan ook dringend inspanningen worden geleverd om de intense impact van de klimaatverandering op het gebied aan te pakken." In de Hindukush-Himalaya wonen 210 miljoen mensen, maar het gebied levert indirect goederen en diensten aan 1,3 miljard mensen die stroomafwaarts leven.

De Hindukush-Himalaya omvat 30 procent van alle gletsjers ter wereld. Het gebied kent 25.000 soorten planten en dieren en heeft een grotere diversiteit aan bostypes dan de Amazone-regio. De Hindukush-Himalaya omvat echter ook 15 procent van de totale arme bevolking van de planeet. De regio telt meer dan 54.000 gletsjers, maar slechts een marginaal aantal is tot nu toe bestudeerd. Het onderzoek stelde echter dat de gletsjers in omvang afnemen. In Bhutan is er de voorbije dertig jaar een verlies met 22 procent en in Nepal met 21 procent.

Onderscheid industrielanden en groeimarkten is achterhaald

De traditionele kloof tussen industrielanden en groeimarkten moet worden afgeschaft. Ook China en andere groeilanden moeten de opgelegde beperkingen op de uitstoot van broeikasgassen aanvaarden. Dat hebben vertegenwoordigers van westerse regeringen gezegd. De industrielanden voeren daarbij geen verdere verbindingen rond de uitstootbeperkingen te kunnen doen, tenzij ook alle andere naties - vooral de grote groeimarkten - dezelfde bindende regels aanvaarden.

De Europese Unie wil op de klimaattop in het Zuid-Afrikaanse Durban een tijdstabel laten aanvaarden, waarbij iedereen tegen het midden van het decennium de uitstootbeperkingen zou onderschrijven. Noorwegen en Australië hebben afzonderlijk een voorstel uitgewerkt waarbij iedereen zich akkoord zou verklaren met een gefaseerde afbouw van de emissies. Iedereen aanvaardt dat de rijke landen de belangrijkste inspanningen moeten doen om de emissies te beperken, omdat daar de voorbije tweehonderd jaar de economie volop koolstofdioxide heeft geproduceerd.

"Er moet echter duidelijk worden onderzocht of de wereld nog steeds kan worden benaderd vanuit de traditionele tegenstelling tussen het noorden en het zuiden, waarbij het noorden zich zou moeten verbinden tot emissiebeperkingen, terwijl in het zuiden vrijwillige bijdragen worden gebracht," merkt Connie Hedegaard, Europees Commissaris voor klimaatbeleid, op. Dat debat is acuter geworden door de snelle economische groei van China, India en een aantal Latijns-Amerikaanse landen.

Vijf landen vertegenwoordigen helft wereldwijde uitstoot koolstofdioxide

Meer dan de helft van de wereldwijde uitstoot van koolstofdioxide is afkomstig van amper vijf landen. Dat blijkt uit cijfers van het bedrijf bedrijf Maplecroft, gespecialiseerd in risico-analyses. Er wordt aan toegevoegd dat tien landen verantwoordelijk zijn voor twee derde van de wereldwijde uitstoot van koolstofdioxide. De eerste plaats wordt ingenomen door China, gevolgd door de Verenigde Staten, India, Rusland en Japan. De top tien wordt rond gemaakt door Brazilië, Duitsland, Canada, Mexico en Iran.

Drie van de zes eerste landen in de top tien zijn naties met een snelle economische groei. China produceert 9.441 megaton emissies per jaar. Het merendeel van de emissies bestaat uit koolstofdioxide, te wijten aan de massale vraag naar energie. Hernieuwbare energie kent weliswaar een stijging, maar blijft nog altijd marginaal in vergelijking met het gebruik van fossiele brandstoffen. India komt aan een uitstoot van 2.275,45 megaton, in belangrijke mate te wijten aan methaan dat door de landbouw wordt gegenereerd.

"Hoewel het energieverbruik per hoofd van de bevolking in China en India relatief beperkt blijft, is de totale energievraag op nationaal niveau gigantische," merkt Chris Las, analist bij Maplecroft, op. "In combinatie met de grote gebruik van steenkool en andere fossiele brandstoffen, resulteert dat in beide landen in grote emissie-niveaus." Brazilië komt aan een uitstoot van 1.144 megaton, maar dat aandeel zou volgens Maplecroft gevoelig hoger liggen indien ook de ontbossing in rekening zou worden gebracht.

Groeimarkten kunnen niet zonder steenkool

Groeimarkten kunnen niet zonder steenkool. Wind en zonnekracht kunnen slechts een klein gedeelte van de energiebehoeften van deze landen dekken. Dat heeft Uma Shankar Sagaram, projectmanager industrie en milieu bij het Indiase Centre for Science and Environment, gezegd in de rand van de klimaattop in Durban in Zuid-Afrika. Volgens Uma Shankar zijn hernieuwbare energieprojecten nuttig voor afgelegen gebieden, maar is steenkool de enige manier om in de behoeften van de verstedelijkte regio's te voorzien.

"In China vertegenwoordigt steenkool ongeveer 70 procent van de totale energievoorziening," merkt het persbureau AFP op. "Tegen het midden van het decennium zou dat aandeel moeten zijn teruggebracht tot 63 procent. Landen zoals Zuid-Afrika, China en India hebben grote steenkoolvoorraden die een goedkope bron van energie vormen om de continue groeiende vraag te dekken. Daardoor behoren deze drie landen ook tot de grootste producenten van koolstofdioxide, een belangrijke oorzaak van de klimaatverandering."

De drie landen behoren ook tot de vijf grootste producenten van steenkool ter wereld. In India vertegenwoordigt steenkool 55 procent van de elektriciteitsvoorziening. In Zuid-Afrika loopt dat zelfs op tot 90 procent. Deze drie landen investeren samen tientallen miljarden dollars in nieuwe steenkoolcentrales. "Niemand houdt van steenkool, maar deze landen hebben nu eenmaal elektriciteit nodig," voert Cornelis van der Waal, energiespecialist bij het adviesbureau Frost & Sullivan, op. "Steenkool is de enige energievorm die betaalbaar is."

Zeeniveau blijft nog vijfhonderd jaar stijgen

Het zeeniveau zal de volgende vijfhonderd jaar verder blijven stijgen. Dat zeggen wetenschappers aan het Centre for Ice and Climate van het Niels Bohr Institute aan de University of Copenhagen. De onderzoekers voeren daarbij aan dat het wereldwijde zeeniveau tegen het einde van deze eeuw met 60 centimeter zal zijn gestegen. Tegen het einde van de vijfentwintigste eeuw moet volgens de onderzoekers rekening worden gehouden met een stijging met 1,8 meter. Om die cijfers niet te overtreffen moeten echter belangrijke milieumaatregelen worden genomen.

"De stijgende zeeniveaus vormen de volgende eeuwen wellicht één van de meest catastrofale consequenties van de opwarming van de aarde," merkt onderzoeker Aslak Grinsted op. "Er moet rekening worden gehouden met massale economische kosten, sociale consequenties en gedwongen migraties." In het meest pessimistische geval, wanneer geen afdoende maatregelen worden genomen, zou het zeeniveau volgens de onderzoeker tegen het einde van de eeuw met 1,1 meter zijn gestegen. Tegen het midden van het millennium zou dan rekening moeten worden gehouden met 5,5 meter.

De onderzoeker stelt dat het zeeniveau tijdens de twintigste eeuw met gemiddeld 2 millimeter per jaar is gestegen. "Er is echter duidelijke sprake van een versnelling," aldus Grinsted. "Tijdens de jongste decennia steeg het zeeniveau ongeveer 70 procent sneller. Ook wanneer de uitstoot van broeikasgassen kan worden gestabiliseerd, zal het zeeniveau nog verscheidene eeuwen sneller blijven stijgen. De zee en de ijskappen hebben immers een bijzonder trage reactietijd."

Bossen en savanne kunnen bijzonder snel wisselen

Veranderingen in het leefmilieu kunnen stabiele bosgebieden en graslanden tot een breekpunt brengen waarbij de structuur van het landschap fundamenteel en onomkeerbaar verandert. Dat is de conclusie van een analyse van satellietbeelden door wetenschappers aan de Wageningen Universiteit. De Nederlandse onderzoekers stellen dat die veranderingen ervoor kunnen zorgen dat bossen omgevormd worden tot savanne en omgekeerd.

Uit het onderzoek van Mirana Hirota, wetenschapster aan de Wageningen Universiteit, blijkt dat er weinig overgangsgebieden zijn tussen bos en savanne. Vooral regenval is volgens Hirota bepalend voor het type landschap dat wordt gevormd. De wetenschapster stelt dat algemeen wordt verwacht dat landschappen onder invloed van bepaalde omstandigheden langzaam zouden veranderen, maar in werkelijkheid grijpt die verschuiving volgens haar zeer snel plaats.

"Eerdere theorieën gingen ervan uit dat een graduele stijging van de regenval in een savanne ook tot een geleidelijke bosvorming zou leiden," voeren de onderzoekers aan. "In realiteit blijven graslanden echter in stand gehouden te worden tot een breekpunt wordt bereikt waarbij de savanne zich plotseling volledig omvormt tot een bosgebied. Dat betekent dat sommige bevolkingsgroepen zich heel snel aan wijzigende omstandigheden zouden moeten aanpassen."

Britse obsessie over klimaat weerspiegeld in muziek

De obsessie van de Britten met de weersomstandigheden weerspiegelt zich ook in de Britse muziek. Dat is de conclusie van een onderzoek van wetenschappers aan de University of Oxford en de University of Reading. Daarbij wordt opgemerkt dat Britse componisten twee keer zoveel geneigd zijn om muziek met klimaat-thema's te schrijven dan hun collega's in andere landen. Er wordt aan toegevoegd dat stormen het populairste klimaat-gebonden thema is bij Britse componisten.

"Componisten worden in het algemeen beïnvloed door hun eigen omgeving in het weertype dat ze willen oproepen," merkt onderzoeker Paul Williams, professor aan het departement meteorologie aan de University of Reading, op. "Passend in het nationale stereotype lijken Britse componisten bovengemiddeld aangetrokken te worden door de variabele Britse weerpatronen en de stormachtige kustlijn. Britse componisten veel vaker verwijzen naar de weersomstandigheden dan het Franse collega's. Voor Duitse componisten is het weer daarentegen nog veel minder vaak een inspiratiebron."

Karen Aplin, professor aan het departement natuurkunde van de Oxford University, stelt dat het dreigende drumgeluid als weerklank van een naderende storm bij de muziekliefhebber evenveel oproept als de lucht in de schilderijen van kunstenaars zoals John Constable of Claude Monet. De onderzoekers merken op dat componisten vaak een voorkeur hebben voor stormen om emotionele onrust uit te drukken. Wind vormt het tweede meest populaire muziekthema.

Tweede warmste zomer uit Amerikaanse geschiedenis

Door de grote hitte tijdens de maand augustus hebben de Verenigde Staten de tweede warmste zomer uit hun geschiedenis achter de rug. Dat blijkt uit cijfers van het Amerikaanse National Climatic Data Center. De aanhoudende hitte, gecombineerd met het beperkte neerslag-niveau in de zuidelijke Amerikaanse staten tijdens de drie zomermaanden, heeft volgens het rapport geleid op het gebied van droogte voor een nieuw absoluut record gezorgd.

Uit de cijfers blijkt dat de gemiddelde temperatuur tijdens de maand augustus in de Verenigde Staten 75,7 graden fahrenheit (24,27 graden celsius) bedroeg. Dat is 3 graden fahrenheit boven het gemiddelde van de voorbije eeuw. De warmste augustus uit de Amerikaanse geschiedenis staat is nog steeds op naam van het 1983 ingeschreven, toen een gemiddelde temperatuur van 74,5 graden fahrenheit werd opgetekend.

Het gemiddelde van de voorbije zomer bedroeg 74,5 graden fahrenheit. Dat is 2,4 graden boven het gemiddelde van de voorbije eeuw. Met een temperatuur van 74,6 graden fahrenheit blijft 1934 de warmste zomer uit de Amerikaanse geschiedenis. Er wordt aan toegevoegd dat er tijdens de maand augustus van dit jaar 2,31 inches (5,87 centimeter) neerslag werd opgetekend. Dat is 0,29 inch onder het gemiddelde op lange termijn. Door de extreme hitte lieten de staten Arizona, Colorado, New Mexico, Texas, Oklahoma en Louisiana de warmste zomer uit hun geschiedenis optekenen.

Droogte Texas zal lange tijd gevolgen hebben voor natuur

De heersende droogte in Texas zal gedurende lange tijd een impact hebben op de natuur van de Amerikaanse staat. Dat zegt Jeff Bonner, bioloog bij het Texas Parks and Wildlife Department. Texas beleeft één van de droogste jaren uit zijn geschiedenis, waardoor hele ecosystemen moeten strijden om te kunnen overleven omdat rivieren, bronnen en meren herleid zijn tot droge zandvlaktes of in het beste geval grote modderpoelen.

"Sinds januari heeft Texas slechts ongeveer 6 inches regen gekend, terwijl het gemiddelde op 13 inches ligt," merkt het persbureau Associated Press op. "Uit voorspellingen van het Amerikaanse Climate Prediction Center zou die situatie mogelijk tot in de loop van volgend jaar kunnen blijven duren. De hitte heeft waterreservoirs doen verdampen, heeft planten vernield en een grote sterfte onder het wildbestand veroorzaakt. Het waterpeil in sommige rivieren en meren is gedaald tot het laagste niveau sinds de jaren vijftig, toen Texas door de grootste droogte uit zijn geschiedenis werd getroffen."

"Door het gebrek aan planten groeien er weinig planten, waardoor er ook minder insecten zijn om voor de bestuiving te zorgen," voert Bonner aan. "Dat leidt ertoe dat herbivoren lage reproductiecijfers kennen, waardoor ook predatoren minder prooien vinden en op hun beurt een lagere reproductie kennen." Bonner heeft het over een gigantisch domino-effect. Door de enorme omvang van Texas zullen die effecten volgens hem ook buiten de staatsgrenzen worden gevoeld.

Onder meer trekvogels zullen volgens hem door het gebrek aan bevoorrading in Texas verder moeten vliegen en dus meer energie verbruiken. "Daardoor zullen ook daar de reproductiecijfers dalen," voert Bonner aan. "Een aantal vogelsoorten vliegen door tot Centraal-Amerika, waar er veel regenval is geweest en er meer insecten zijn dan gewoonlijk. Door de droogte in Texas dreigen echter onvoldoende vogels Centraal-Amerika bereiken om op die insecten te jagen. De impact van de droogte in Texas is dan ook verstrekkend."

De volgende jaren zullen er volgens Bonner grote dalingen in de wildpopulaties moeten worden vastgesteld.

Ondergrondse opslag koolstofdioxide bron van elektriciteit

Ondergrondse opslag van koolstofdioxide moet in de toekomst een bron van milieuvriendelijke elektriciteit kunnen worden. Dat zeggen onderzoekers van het Lawrence Berkeley National Laboratory. De ondergrondse opslag zal volgens de onderzoekers de koolstofdioxide opwarmen, wat toelaat om turbines aan te drijven en elektriciteit op te wekken. Op die manier wordt volgens de onderzoekers een zuivere energie gecreëerd die bovendien de klimaatverandering kan helpen tegengaan. Bovendien kan de toepassing de energie-onafhankelijkheid van de Verenigde Staten helpen garanderen.

"Het is de bedoeling om koolstofdioxide op een diepte van drie kilometer in een sedimentaire laag met een temperatuur van 125 graden celcius te injecteren," merkt onderzoeksleider Barry Freifeld op. "Onder die omstandigheden bereikt koolstofdioxide een superkritisch statuut, waardoor het product zowel eigenschap van vloeistoffen als gassen heeft. De koolstofdioxide wordt vervolgens naar de oppervlakte gestuwd, waar turbines de hitte in elektriciteit omzetten. Daarna wordt de koolstofdioxide terug naar de ondergrond geleid, waardoor de hele cyclus opnieuw kan starten."

De onderzoeker merkt echter op dat na verloop van tijd een gedeelte van de koolstofdioxide zich definitief in de ondergrond zal vastzetten, waardoor nieuwe voorraden kunnen worden aangevoerd om de turbines draaiende te houden. "De technologie zou kunnen bijdragen om de hoge kosten van de opslag van koolstofdioxide te helpen verlagen en dus rendabeler te maken," stipt Freifeld aan. "Bovendien is de technologie ook bijzonder geschikt voor energieproductie in gebieden met een gebrek aan water."

Het Berkeley Lab wil in de loop van volgend jaar een experimenteel project opstarten in Cranfield in de Amerikaanse staat Mississippi. Daarmee zou het Berkeley Lab wereldwijd het eerste project opzetten dat aan de hand van koolstofdioxide elektriciteit zou produceren uit de warmte van de aarde. Het Berkeley Lab heeft voor de uitvoering van het project een toelage van 5 miljoen dollar ontvangen van het Amerikaanse ministerie van energie.

Uitzonderlijke droogte in grote delen Verenigde Staten

De droogte in de Verenigde Staten heeft tijdens de maand juli het hoogste niveau in twaalf jaar bereikt. Dat is de conclusie van een rapport van het National Drought Mitigation Center aan de University of Nebraska. Opgemerkt wordt dat bijna 12 procent van de Amerikaanse oppervlakte tijdens de maand juli in de categorie van uitzonderlijke droogte moest worden ongebracht. Nog nooit eerder werd een dergelijk niveau optekend sinds met de metingen twaalf jaar geleden werd gestart.

"Bij uitzonderlijke droogte is er sprake van belangrijke verliezen aan teelten en weilanden en een tekort aan water in reservoirs, waterlopen en bronnen," merkt Brian Fuchs, klimatoloog bij het National Drought Mitigation Center, op. In totaal werd 18 procent van het Amerikaanse grondgebied gecatalogeerd onder een extreme of uitzonderlijke droogte. Het grootste gedeelte van de getroffen gebieden bevinden zich in het zuiden van de Verenigde Staten.

In de staat Texas staat het hele grondgebied onder een extreme droogte gecatalogeerd. Driekwart van het grondgebied kreeg de status van uitzonderlijke droogte mee. Ook in New Mexico staat het hele grondgebied gecatalogeerd. Daar heeft 48 procent van de oppervlakte de status uitzonderlijke droogte meegekregen. In Louisiana en Oklahoma wordt voor het hele grondgebied gewag gemaakt van een abnormale droogte, met respectievelijk 33 procent en 52 procent onder de status uitzonderlijke droogte. Ook South Carolina, Georgia, Arkansas en Florida werden zwaar getroffen.

Luchthavens hebben microklimaat met extra neerslag

Landende en opstijgende vliegtuigen kunnen tunnels en gaten veroorzaken in het wolkendek rond drukke luchthavens, wat in de omgeving tot extra neerslag zou kunnen leiden. Dat is de conclusie van een onderzoek van het Amerikaanse National Center for Atmospheric Research. Het effect van de vliegtuigen op de wolken zou het grootste zijn in koude streken. Het fenomeen zou volgens de onderzoekers binnen een straal van honderd kilometer kunnen worden opgemerkt.

Wanneer vliegtuigen door wolken op lage en middelbare hoogte vliegen zou de turbulentie vlak achter de vleugels zorgen voor uitzetten van de lucht, die daardoor plotseling afkoelt. Tegen de vleugels zouden zich daardoor ijskristallen vormen, ten koste van de zwevende waterdruppeltjes van de wolk, zodat achter het vliegtuig een smalle baan met heldere lucht zou ontstaan. De kleine ijskristallen die van de vleugels glijden trekken vervolgens nog extra vocht uit de wolkenlaag aan, tot ze zwaar genoeg zijn om naar beneden te vallen, als regen of als sneeuw.

Omdat vliegvelden hinder kunnen ondervinden van sneeuwval, adviseren de onderzoekers in de winter bij bewolkte hemel meer inspanningen te doen om ijsvorming op de vleugels tegen te gaan. Het neerslagverhogende effect treedt volgens de wetenschappers echter alleen lokaal op en heeft op mondiale schaal waarschijnlijk geen enkele invloed op het klimaat. Wel blijkt er volgens hen op jaarbasis in de wijde omtrek van grote luchthavens iets meer neerslag te vallen.

Aarde mogelijk op weg naar een mini-ijstijd

De aarde is mogelijk op weg naar een mini-ijstijd. Dat is de conclusie van een rapport van het Amerikaanse National Solar Observatory (NSO) en het Amerikaanse Air Force Research Laboratory. In het rapport wordt opgemerkt dat er aanwijzingen zijn dat de zon op weg is naar een langere periode van lagere activiteit. De cyclus van zonnevlekken zou volgens de onderzoekers mogelijk uitgesteld worden en minder intens zijn, wat zou betekenen dat het klimaat op aarde zou afkoelen.

"De zon volgt normaal een activiteitscyclus van elf jaar," merkt het magazine The Register op. "De huidige cyclus nadert op dit ogenblik naar zijn maximale sterkte, maar een aantal indicatoren blijven on de eerdere verwachtingen. Onder meer worden minder zonnevlekken opgetekend dan normaal zou kunnen worden verwacht. Dat zou mogelijk kunnen betekenen dat een volgende cyclus zal worden overgeslagen. Dat zou belangrijke gevolgen kunnen hebben voor het klimaat op aarde."

Volgens The Register vraagt een aantal wetenschappers zich af of de evoluties een aanwijzing vormen voor een tweede Maunder-Minimum op het einde van de zeventiende eeuw. Tijdens het Maunder-Minimum ging de zon door een periode van zeventig jaar. Tijdens die periode konden er weinig zonnevlekken worden opgemerkt. Tegelijkertijd werd een kleine ijstijd geregistreerd, waarbij rivieren die normaal ijsvrij zijn, toch dichtvroren. In de bergen lag de sneeuwgrens ook gevoelig lager.

Minder onweer-activiteit op de wereld dan geraamd

Elke uur worden er op de wereld ongeveer 760 onweders gemeld. Dat is de conclusie van een rapport van de European Geosciences Union. Er wordt opgemerkt dat dit cijfer gevoelig lager ligt dan de ramingen waarmee bijna nagenoeg een eeuw lang werd gewerkt. In het rapport wordt bevestigd dat onweders vooral een tropische fenomeen vormen. Het Congo-bekken is daarbij volgens de European Geosciences Union de wereldwijde hotspot van het fenomeen.

In het rapport wordt verder opgemerkt dat de onweders de tocht van het zonlicht over de wereld volgen. Zonnige condities zorgen immers voor een grotere convectie in de atmosfeer. Er wordt aan toegevoegd dat elk continent een piek aan onweders heeft tijdens de daguren. De absolute piek valt op het middaguur. Het feit dat het Congo-bassin een grotere onweer-activiteit heeft dan het Amazone-gebied, heeft volgens de onderzoekers wellicht te wijten dat het Braziliaanse regenwoud een vochtiger klimaat heeft.

De Britse klimatoloog Charles Brooks had in de jaren twintig van de voorbije eeuw berekend dat er wereldwijd ongeveer 1.800 onweders per uur konden worden geteld. "Die metingen waren echter gebaseerd op ruwe schattingen," merken de onderzoekers op. "Bij de berekeningen werd er bovendien echter uitgegaan van een aantal verkeerde veronderstellingen. Brooks ging ervan uit dat er evenveel onweders actief waren op zee dan boven land, maar de activiteit is vooral geconcentreerd op het vasteland."

Europa heeft nog geld voor energie-efficiëntie

Terwijl de Europese Unie met een belangrijke uitdaging blijft geconfronteerd om de energieconsumptie tegen het einde van het decennium met 20 procent terug te schroeven, ligt er nog altijd een voorzien bedrag van 8 miljard euro te wachten op een bestemming. Dat heeft Marie Donnelly, directeur van het directoraat-generaal energie bij de Europese Commissie, gezegd in een interview met het webmagazine Euractiv.com. Dat budget zou Europese steden volgens Donnelly kunnen helpen om hun energieconsumptie te verlagen. Volgens Donnelly zit de Europese Unie op dit ogenblik aan een besparingsniveau tussen 9 procent en 11 procent.

"Door een aantal herzieningen in de regelgeving wordt 4 procent van het Cohesiefonds voorbehouden voor investeringen in de energie-efficiëntie van residentiële gebouwen," merkte Donnelly op tegenover Euractiv.com. "Daardoor is er een bedrag van 8 miljard euro beschikbaar voor dergelijke projecten. Omwille van uiteenlopende redenen wordt dat budget echter niet zo snel opgenomen dan we zelf zouden wensen." Tot nu toe zou slechts 205 miljoen euro uit het extra fonds zijn opgenomen. Donnelly heeft aangekondigd met Europese energiebureaus en nationale beheersentiteiten te zullen overleggen over een toewijzing van de budgetten.

Donnelly merkte nog op dat de economische recessie ertoe geleid heeft dat onder meer de renovatie van stadsgebouwen is gevraagd. "Het wordt moeilijk om dat snel weer op peil te brengen," merkte ze op. "Het is op Europees vlak ook moeilijker om maatregelen te nemen voor privégebouwen dan voor nationale overheden." Donnelly voerde wel aan dat er een nieuw financieel systeem wordt uitgewerkt. Daarbij zou er een bedrag van 146 miljoen euro voorzien worden voor de renovatie van gebouwen. Verder voerde Donnelly nog aan dat een ontkoppeling van economische groei en grotere energie-consumptie cruciaal zal zijn om de opgelegde energiebesparing van 20 procent te realiseren.