Groeimarkten kunnen niet zonder steenkool

Groeimarkten kunnen niet zonder steenkool. Wind en zonnekracht kunnen slechts een klein gedeelte van de energiebehoeften van deze landen dekken. Dat heeft Uma Shankar Sagaram, projectmanager industrie en milieu bij het Indiase Centre for Science and Environment, gezegd in de rand van de klimaattop in Durban in Zuid-Afrika. Volgens Uma Shankar zijn hernieuwbare energieprojecten nuttig voor afgelegen gebieden, maar is steenkool de enige manier om in de behoeften van de verstedelijkte regio's te voorzien.

"In China vertegenwoordigt steenkool ongeveer 70 procent van de totale energievoorziening," merkt het persbureau AFP op. "Tegen het midden van het decennium zou dat aandeel moeten zijn teruggebracht tot 63 procent. Landen zoals Zuid-Afrika, China en India hebben grote steenkoolvoorraden die een goedkope bron van energie vormen om de continue groeiende vraag te dekken. Daardoor behoren deze drie landen ook tot de grootste producenten van koolstofdioxide, een belangrijke oorzaak van de klimaatverandering."

De drie landen behoren ook tot de vijf grootste producenten van steenkool ter wereld. In India vertegenwoordigt steenkool 55 procent van de elektriciteitsvoorziening. In Zuid-Afrika loopt dat zelfs op tot 90 procent. Deze drie landen investeren samen tientallen miljarden dollars in nieuwe steenkoolcentrales. "Niemand houdt van steenkool, maar deze landen hebben nu eenmaal elektriciteit nodig," voert Cornelis van der Waal, energiespecialist bij het adviesbureau Frost & Sullivan, op. "Steenkool is de enige energievorm die betaalbaar is."

China werkt aan grotere steenkoolimport vanuit Rusland

China gaat de import van steenkool vanuit Rusland de volgende vijf jaar met ongeveer 30 procent opdrijven. Dat heeft het Chinese ministerie van buitenlandse zaken bekend gemaakt. Er werd aan toegevoegd dat de energie-samenwerking tussen beide landen blijft groeien. Rusland is de vijfde grootste buitenlandse leverancier van steenkool aan China. De twee landen zouden ook werken aan een dertigjarig contract voor leveringen van natuurlijk gas. China zou ook streven naar een intensievere samenwerking met Rusland op het gebied van kernenergie.

"Rusland zou de uitvoer van steenkool de volgende vijf jaar tot 15 miljoen ton opdrijven," aldus het Russische persbureau RIA-Novosti. "Mogelijk wordt de uitvoer opgetrokken tot 20 miljoen ton." China werd twee jaar geleden voor het eerst een netto-invoerder van steenkool, nadat de Chinese regering beslist had zijn mijnsector te consolideren en duizenden onveilige sites werden gesloten en de productie werd teruggeschroefd.

Het voorbije jaar voerde Rusland 11,6 miljoen ton steenkool uit naar China, met een gemiddelde prijs van 130 dollar per ton. Het Chinese ministerie van buitenlandse zaken merkte verder op dat Shenhua Group, de grootste Chinese steenkoolproducent, met Russische bedrijven gesprekken voert voor de gezamenlijke ontwikkeling van steenkoolvelden en liquefactie-projecten. China importeerde vorig jaar in totaal 165 miljoen ton steenkool.

Rusland gaat steun voor steenkoolsector heropstarten

De heropbouw van de Russische steenkoolmijn Raspadskaya, die na een fatale explosie in mei werd stilgelegd, heeft 5 miljard roebel gekost. Dat heeft de Russische eerste minister Vladimir Poetin gezegd. De heropbouwkosten komen overeen met een bedrag van 162 miljoen dollar. Oorspronkelijk was geraamd dat de heropbouw van de mijn, waar bij de explosie negentig mensen om het leven kwamen, een bedrag van 10 miljard roebel zou vergen. Poetin voegde er aan toe dat de eigenaars van Raspadskaya, de grootste steenkoolmijn van Rusland, nochtans geen besparingen hebben gedaan bij het oplossen van sociale problemen en productievraagstukken.

Inmiddels heeft Raspadskaya de productie heropgestart. Poetin voegde er aan toe dat de tegenslag met Raspadskaya niet heeft kunnen beletten dat de Russische steenkoolproductie, die de voorbije jaren een belangrijke herstructurering heeft ondergaan, blijft groeien en snel een niveau zal bereiken dat vergelijkbaar is met de periode voor de economische crisis. Poetin merkte wel op dat de Russische regering nog altijd van plan is om het steunprogramma voor de steenkoolindustrie, dat vorig jaar werd beëindigd, terug op te starten om een aantal sociale problemen op te lossen. Daarbij zullen speciale fondsen worden voorzien om werknemers te compenseren voor mijnen die zullen worden gesloten. Een gelijkaardig fonds bestaat volgens Poetin ook voor de energiesector.

De Russische premier kondigde ook aan dat de regering ook met een graandistributie zal beginnen vanuit een interventie-fonds om de landbouwsector te ondersteunen, nadat een zomerdroogte van twee maanden zware schade heeft aangericht aan de oogsten. "De nodige documenten zijn ondertekend en de distributie zal binnenkort van start kunnen gaan," kondigde Poetin aan. De Russische regering heeft een interventiefonds van 9,5 miljoen ton graan opgebouwd. Daarvan zal volgens Poetin 1,3 miljoen ton worden verdeeld, onder meer voor de voedingsdistributie in Moskou en Sint-Petersburg en dierenvoeding in andere Russische regio's. Poetin merkte op dat Rusland voldoende graan heeft voor de binnenlandse behoefte. De Russische graanexport is op dit ogenblik opgeschort.

Europese Commissie staat voor Spaans steenkool-dilemma

De Europese Commissie moet een beslissing nemen over de staatssubsidies voor de Spaanse steenkoolsector. Een goedkeuring zou volgens critici echter een bedreiging vormen voor de Europese plannen om de subsidies voor verlieslatende steenkoolmijnen af te bouwen. Spanje hoopt op een goedkeuring van de Europese concurrentie-autoriteiten voor een nieuw model dat prioritaire toegang tot de groothandelsmarkt voor elektriciteit zou verlenen voor krachtcentrales die op binnenlandse steenkool werken. De Spaanse Nationale Energiecommissie heeft berekend dat de implementering van het plan de betrokken bedrijven 800 miljoen euro zou kosten.

Om het plan te laten passen binnen de Europese concurrentie-wetgeving, heeft Spanje gebruik gemaakt van een weinig bekend clausule in de elektriciteits-richtlijn van de Europese Unie. In die clausule krijgen lidstaten de mogelijkheid om voorrang te verlenen aan krachtcentrales die binnenlandse energiebronnen gebruiken uit overwegingen van bevoorradings-beveiliging. De goedkeuring van het Spaanse plan stelt de Europese Commissie echter voor een dilemma, aangezien het indruist tegen de voorziene afbouw van staatshulp aan steenkoolproducenten. In juli van dit jaar wou de Europese Commissie een richtlijn uitvaardigen dat lidstaten nog steun konden verlenen aan steenkoolmijnen, op voorwaarde dat de sites over vier jaar gesloten zouden worden.

De beslissing over die richtlijn werd echter tot eind september uitgesteld. Het Wereldnatuurfonds heeft zich al verzet tegen het voorstel. Daarbij wordt opgemerkt dat Spanje al minstens zes jaar op rij een netto-exporteur van elektriciteit is. De Spaanse regering kan dus volgens het Wereldnatuurfonds onmogelijk een elektriciteitstekort inroepen. In een brief aan Joaquin Almunia, Europees Commissaris voor concurrentiebeleid, wordt opgemerkt dat de Spaanse regering de clausule misbruikt om staatshulp aan zijn steenkoolmijnen te verhullen. Er wordt aan toegevoegd dat Spanje op die manier tijdelijke maatregelen in een permanente vorm zou willen gieten.