Europeanen en Aziaten kozen in Arabië elk hun eigen weg

Er kunnen sterke genetische bewijzen gevonden worden voor de theorie dat de vroegere mens vanuit Afrika de Rode Zee is overgestoken en via het Arabisch schiereiland de rest van de wereld heeft bevolkt. Dat is de conclusie van een onderzoek van Portugese en Britse genetici. De onderzoekers vermoeden dat de voorouders van Europeanen en Aziaten gezamenlijk het Arabische schiereiland heeft bereikt en zich daar hebben opgesplitst. Die splitsing zou ten vroegste 55.000 jaar geleden en ten laatste 24.000 jaar geleden hebben plaatsgevonden.

De onderzoekers maakten bij hun studie gebruik van genetisch materiaal van vijfentachtig mensen uit Oost-Afrika, het Arabisch schiereiland en India en vergeleken dat met stalen van driehonderd Europeanen. "Omdat in het genetisch materiaal in de loop van de tijd langzaam mutaties optreden, kan men bepalen hoever de onderlinge verwantschap van mensen teruggaat en wanneer hun laatste gemeenschappelijke voorouder zou kunnen worden gesitueerd," voert het Brits-Portugese onderzoek aan.

"Eén van de fundamentele vragen over de verspreiding van de mens over de hele wereld, draait rond de geografische locatie van de eerste stappen van de mensheid buiten Afrika," merkt Luisa Pereira, onderzoeker aan de Universiteit van Porto, op. "Volgens bepaalde theorieën begon die verspreiding na een oversteek van de Rode Zee naar het Arabische schiereiland. Voor die theorie konden tot nu toe echter geen doorslaggevende bewijzen worden aangebracht."

Afrikaanse economische statistieken vooral gebouwd op giswerk

De internationale ontwikkeling en hulporganisaties maken beslissingen over initiatieven en het toekennen van fondsen aan Afrikaanse landen op basis van nationale statistieken die onvolledig en onbetrouwbaar zijn. Dat zegt Morten Jerven, economisch historicus aan de Simon Fraser University. De Amerikaanse wetenschapper stelt dat op basis van die verkeerde aantallen ook verkeerde initiatieven worden uitgebouwd. Dat vormt volgens Jerven een belangrijke hindernis waarmee rekening moet worden gehouden bij het uitstippelen van een beleid.

"Eigenlijk is er bijzonder weinig geweten over de economische status van deze landen," stelt Morten Jerven op basis van een studie van de statistische methodes die worden gehanteerd in landen zoals Ghana, Nigeria, Oeganda, Kenia, Malawi, Tanzanië en Zambia. "Er kan moeilijk een inschatting worden gemaakt over de juistheid van die statistieken. Dat heeft vaak te maken met een gebrek aan financiële middelen, waardoor beroep gedaan wordt op informatie van strategische donoren, die echter alleen maar statistieken produceren die henzelf aanbelangen."

"De verstrekte gegevens behandelen meestal sociale indicatoren, zoals gezondheidszorg of onderwijsniveau in plaats van nuttiger economische statistieken over tewerkstelling, industrie, landbouw of economische groei," voert Jerven aan. "Daardoor zijn de statistische systemen van deze landen onvolledig. Bovendien varieert de betrouwbaarheid van de ingezamelde gegevens van land tot land. Vele Afrikaanse statistieken zijn hoofdzakelijk gebaseerd op giswerk."

Afrika wordt gigantische groeimarkt voor mobiele telecom

Afrika wordt een gigantische groeiregio voor de mobiele telecomsector. Dat is het gevolg van een groot gebrek aan infrastructuur voor landlijnen. Dat zeggen vertegenwoordigers van de telecomsector. Er worden vooral mogelijkheden gezien in mobiele platformen voor internet en banktransacties. Het voorbije halve decennium is het aantal mobiele gebruikers in Afrika met 20 procent per jaar toegenomen. Tegen het einde van volgend jaar zal het Afrikaanse continent meer dan 735 miljoen mobiele abonnees tellen.

"Afrika is de laatst overgebleven groeimarkt," voert Nicolas Regisford, mede-oprichter van de Zuid-Afrikaanse mobiele telefoonfabrikant Mi-Fone, tegenover het persbureau AFP aan. "China en India hebben zich al ontwikkeld tot mature markten." Afrika is op het gebied van mobiele verbindingen inmiddels al de tweede grootste markt van de wereld geworden. Alleen Azië telt nog meer mobiele verbindingen. Bovendien vertegenwoordigt de snelstgroeiende mobiele markt van de wereld.

"De sector verwacht bijzonder veel van de commerciële mogelijkheden die het continent met zijn één miljard bewoners te bieden heeft," merkt AFP nog op. Nicolas Regisford merkt op dat de Afrikaanse bevolking vooral nood heeft aan goedkope toestellen die het mogelijk maken om toegang te krijgen tot het internet en mobiele betalingen te doen. Het grootste gedeelte van de huidige telefoons voldoen door hun hoge prijs volgens hem niet aan die voorwaarden.

Mobiel expert Tomi Ahonen noemt het opmerkelijk dat het traditioneel gebrek aan traditionele infrastructuur, telecom en landlijnen, internetpenetratie en breedbandtoegang en bankdiensten de grote krachten zijn aan de bloei van de mobiele sector in Afrika. Hij voert aan dat Afrika zich door die problemen met mobiele telefonie moest behelpen, maar inmiddels is de hele wereld ervan overtuigd geraakt dat die mobiele sector de toekomst betekent.

Strijd tegen verwoestijning Afrika heeft regionale samenwerking nodig

Er is een regionale samenwerking nodig om de strijd tegen de verwoestijning van het Afrikaanse continent tegen te gaan. Dat werd benadrukt tijdens een congres van Global Mechanism, een organisatie van de Verenigde Naties die zich richt op duurzaam landbeheer. Daarbij wordt opgemerkt dat een regionaal programma echter onmogelijk met kans op succes kan worden opgezet indien de individuele landen zelf geen toereikend nationaal programma op het getouw hebben gezet.

"De meeste Afrikaanse landen hebben sinds het einde van de jaren negentig de details van hun programma's uitgewerkt, maar de aangekondigde financiële ondersteuning van diverse regionale en internationale instellingen is helaas niet gevolgd," merken woordvoerders van Global Mechanism op. Volgens hen wordt minstens 43 procent van de potentiële landbouwgrond door woestijnvorming bedreigd, wat zou betekenen dat 70 procent van de Afrikaanse economische activiteit in het gedrang zou komen.

Er wordt aan toegevoegd dat verwoestijning en de daarop volgende hongersnood, voedselonzekerheid en migraties ongeveer 400 miljoen Afrikanen bedreigen. Dat betekent 40 procent van de totale Afrikaanse bevolking. De Europese Commissie heeft een bedrag van 3,2 miljoen euro vrijgemaakt voor het project. Global Mechanism voert aan dat Afrika wereldwijd het zwaarst bedreigd wordt door verwoestijning, maar dat biedt naar eigen zeggen ook de beste kansen op spectaculaire resultaten.

Middenklasse in Afrika even groot als in China en India

De Afrikaanse middenklasse kent een snelle groei, wat bedrijven een aantal belangrijke opportuniteiten biedt om bepaalde barrières neer te halen. Dat is de conclusie van een rapport van de African Development Bank. Opgemerkt wordt dat de Afrikaanse middenklasse - met een dagelijks inkomen van 4 dollar tot 20 dollar - op dit ogenblik 355 miljoen consumenten omvat. Dat komt ongeveer overeen met de middenklasse in China en India. Over vijftig jaar zou de Afrikaanse middenklasse zijn uitgegroeid tot 1,1 miljard consumenten. Dat is 42 procent van de totale Afrikaanse populatie.

"Eén van de belangrijkste pijlers van deze trend is volgens het rapport een economische groei van meer dan 5 procent," merkt de zakenkrant The Wall Street Journal op. "Indien de gepaste beleidsbeslissingen worden geïmplementeerd, zou die groei volgens de Afrikaanse ontwikkelingsbank kunnen oplopen tot 5,8 procent." Er wordt wel opgemerkt dat over vijftig jaar nog altijd 33 procent van de Afrikaanse bevolking in armoede zal leven, tegenover het huidige niveau van 44 procent. Alleen een economische groei van meer dan 7 procent zou daarin een snelle verbetering kunnen brengen.

Ook moet volgens het rapport een snellere ontwikkeling van de industrie en de commerciële modellen, vooral in de landbouwsector, worden gerealiseerd. Ook de fiscale afhankelijkheid van natuurlijke rijkdommen moet volgens de ontwikkelingsbank worden afgebouwd. Ook de demografie zou een aantal uitdagingen vertegenwoordigen. De arbeidsbevolking telt op dit ogenblik 39 procent van de totale Afrikaanse populatie. Over vijftig jaar zal dat gestegen zijn tot 74 procent. Er zouden dan ook betere onderwijssystemen moeten worden opgezet om de relevante vaardigheden uit te bouwen.

Afrika is definitief ruimtevaarttijdperk ingestapt

Steeds meer Afrikaanse landen lanceren satellieten en maken gebruik van ruimtevaarttechnologie. Dat heeft Berndt Feuerbacher, president van de International Astronautical Federation (IAF), gezegd. Feuerbacher voegde er aan toe dat zijn organisatie altijd de bedoeling heeft gehad om de ruimtevaart-expertise over zoveel mogelijk landen in de hele wereld te verspreiden. Hij riep de Afrikaanse landen tegelijkertijd op om de ruimtevaarttechnologie te gebruiken in het voordeel van de bevolking.

"Ruimtevaarttechnologie biedt een meerwaarde en voordelen aan burgers over de hele wereld," stipte Berndt Feuerbacher op tijdens het jaarcongres van de federatie, dat voor de eerste keer in Afrika werd gehouden. Feuerbacher wees onder meer naar de Nigeria, dat recent twee satellieten heeft gelanceerd met toepassingen voor onder meer bosontginning, rampenbestrijding, veiligheid en cartografie. Hij verwees ook naar Zuid-Afrika, dat twee jaar geleden een milieusatelliet lanceerde en vorig jaar een eigen ruimtevaartbureau oprichtte.

Ook landen zoals Algerije, Egypte, Kenia, Marokko en Tunesië hebben volgens Feuerbacher eigen ruimtevaartinitiatieven. "Er staat dan ook een boeiende ruimtevaart-periode voor de boeg in Afrika," stipte Feueurbacher nog aan. Hij voegde er aan toe dat de ruimtevaart wereldwijd een belangrijke periode doormaakt, verwijzend naar het stopzetten van het spaceshuttle-programma en de voorstelling van een nieuwe ruimtevaartcapsule in de Verenigde Staten en de start van de bouw van een ruimtestation door China.

Afrika moet dringen industriële sector uitbouwen

Afrika moet dringend een industriële sector uitbouwen. Dat heeft de United Nations Conference on Trade and Development (Unctad) gezegd. Indien er geen initiatieven worden genomen, dreigen volgens de organisatie steeds meer jonge Afrikanen problemen te zullen ondervinden om werk te vinden. Er wordt aan toegevoegd dat het continent slechts enkele jaren ruimte heeft om het probleem aan te pakken. Unctad merkt dat de Afrikaanse regeringen de aandacht van landbouw en mijnbouw moeten verschuiven naar arbeidsintensieve productie en commerciële ondernemingen.

Indien er geen hervormingen worden doorgevoerd om het lokaal ondernemen te promoten, dreigt de daling van de werkgelegenheid in de industrie zich volgens Unctad verder door te zetten. Onderzoeksleider Charles Gore merkt op dat de Afrikaanse arbeidsintensieve industrie - algemeen de toegang tot industriële ontwikkeling - steeds meer dreigt te verliezen. De arbeidsintensieve industrie is volgens Gore noodzakelijk voor Afrika, waar de snelgroeiende steden dringend banen nodig hebben.

Charles Gore voegt er aan toe dat landen die er niet in slagen om industriële tewerkstelling te creëren, ook met belangrijke sociale onrust geconfronteerd dreigt te worden. "Bovendien dreigt er een exodus van de actieve bevolking naar regio's met betere groeivooruitzichten," merkt Gore op. "Indien er geen actie wordt ondernomen dreigen buitenlandse ondernemingen uit Europa, de Verenigde Staten en China de lokale bedrijven te zullen verdrijven. Een focus op landbouw en mijnbouw zal de armoede bij de bevolking verder bestendigen."

Ook kleinere Afrikaanse landen profiteren van continentale vrijhandelszone

Een aantal Afrikaanse landen met een zwakkere economie vrezen zware nadelen te zullen ondervinden van een grote continentale vrijhandelszone, maar op termijn zullen ook zij daarvan de vruchten kunnen plukken. Dat heeft Kennedy Mbekeani, vertegenwoordiger van de African Development Bank, gezegd. In Afrika worden besprekingen gevoerd om een vrijhandelszone te creëren die zesentwintig landen en bijna 600 miljoen mensen zou omvatten en een gezamenlijke bruto binnenlands product van meer dan 800 miljard dollar zou vertegenwoordigen.

"Men moet erkennen dat er binnen een vrijhandelszone winnaars en verliezers zijn," merkt Mbekeani op tegenover het persbureau Associated Press. "Anderzijds moet men ook beseffen dat een vrijhandelszone de economieën in de regio zullen stimuleren. Ook kleinere landen zullen daarvan profiteren en sectoren ontwikkelen waarin zij een concurrentieel voordeel hebben. De kleinere landen mogen geen defensieve houding innemen, maar zouden met een open geest moesten toetreden.

Jacob Zuma, president van Zuid-Afrika, merkte onlangs nog op dat de vrijhandelszone buurlanden zal stimuleren om samen te werken in de strijd tegen armoede en de industriële capaciteit op te drijven. "Er is geen enkel land dat individueel rijkdom kan creëren," merkte hij op. Hij voegde er aan toe dat de bouw van een regionale en continentale infrastructuur bijzonder belangrijk zal worden voor de verdere ontwikkeling van Afrika. Verwacht wordt dat de onderhandelingen over een Afrikaanse vrijhandelszone ongeveer drie jaar jaar in beslag zullen nemen.

Investeringsfondsen kopen massaal Afrikaanse grond op

Een aantal investeringsfondsen en andere buitenlandse bedrijven leggen beslag op Afrikaanse grond om hun winsten in voeding en biobrandstoffen op te drijven. Dat is de conclusie van een rapport van de denktank Oakland Institute. Op die manier komen grote Afrikaanse gebieden volgens het Oakland Institute terecht in buitenlandse handen, vaak zonder het afsluiten van een degelijk contract. De operaties hebben volgens de denktank miljoenen kleine Afrikaanse boeren van hun gronden verdreven.

"Buitenlandse bedrijven nemen die gebieden volgens het rapport in beslag om hun controle over de wereldwijde voedselmarkten te behouden," merkt BBC News op. Ook wordt het land volgens het Oakland Institute gebruikt voor exportproducten zoals biobrandstoffen en snijbloemen. Dat zou leiden tot onzekerheid in het wereldwijde voedselsysteem, wat volgens de denktank uiteindelijk een grotere bedreiging zou kunnen worden dan terrorisme.

"Investeringsfondsen en andere speculanten hebben twee jaar geleden alleen al nagenoeg 60 miljoen hectaren Afrikaans land gekocht of geleased," merkt het Oakland Institute op. "Dat komt ongeveer overeen met de totale oppervlakte van Frankrijk. Dezelfde financiële bedrijven die verantwoordelijke waren voor de wereldwijde financiële crisis, doen nu hetzelfde met de wereldwijde voedselvoorraden. Bovendien hebben een aantal bedrijven daarbij overeenkomsten gesloten met corrupte leiders en ambtenaren."

Hillary Clinton waarschuwt voor nieuw kolonialisme

Afrika moet beducht zijn voor een sluipend nieuw kolonialisme van buitenlandse investeerders en regeringen die alleen geïnteresseerd zijn in de ontginning van natuurlijke grondstoffen om zichzelf rijk te maken. Dat heeft Amerikaans minister van buitenlandse zaken Hillary Clinton gezegd. Clinton voegde er aan toe dat de Afrikaanse leiders ervoor moeten zorgen dat buitenlandse investeringen duurzaam zijn en aan alle burgers ten goede komen en niet alleen de elite voordeel opleveren.

"De Amerikaanse minister noemde geen specifieke namen, maar had eerder al aangedrongen op een grotere controle op de grote Chinese investeringen en zakelijke belangen in Afrika, zodat het Afrikaanse volk niet zou misbruikt worden," aldus het webmagazine Independent Online. "Hillary Clinton merkte op dat Amerikaanse diplomaten in Afrika de opdracht hebben gekregen om de Amerikaanse regering op de hoogte te houden van de Chinese projecten."

"Het koloniale tijdperk heeft duidelijk gemaakt hoe gemakkelijk het is om Afrikaanse natuurlijke rijkdommen te verzamelen, leiders te betalen en weer te verdwijnen, zonder dat er iets overblijft voor de lokale bevolking," merkte Clinton op. "Er moet absoluut worden vermeden dat Afrika het toneel wordt van een nieuw kolonialisme." De Amerikaanse minister van buitenlandse zaken voegde er aan toe dat de Verenigde Staten voorstander zijn van buitenlandse projecten in Afrika, maar moet ervoor gezorgd worden dat ook de lokale gemeenschappen daar voordeel uit halen.

Pover leiderschap rem op Afrikaanse economische groei

De povere kwaliteit van het Afrikaanse leiderschap vormt een bedreiging voor de snelle economische groei van het continent. Dat heeft Kofi Annan, gewezen secretaris-generaal van de Verenigde Naties, gezegd tijdens een vergadering van het World Economic Forum in Zuid-Afrika. Volgens Kofi Annan hebben vele Afrikaanse leiders uitsluitend aandacht voor het behoud van hun machtspositie, waarbij ze de ontwikkeling van hun economieën naast zich neerleggen.

"Afrika heeft een indrukwekkende economische groei van 5 procent gerealiseerd," merkte Kofi Annan op. "Maar door het tekort aan een degelijk leiderschap is er weinig gedaan om banen te creëren en de armoede van miljoenen Afrikanen te bestrijden. Daardoor is de Afrikaanse groei van lage kwaliteit. Er wordt vooral gemikt op onverwerkte grondstoffen, terwijl er onvoldoende wordt geïnvesteerd in de industrie en de infrastructuur."

De Afrikaanse leiders slagen er volgens Kofi Annan ook niet in om de handel tussen de verschillende landen van het continent te stimuleren en voerde aan dat de economische groei vooral zou moeten leiden tot een grotere tewerkstelling bij jonge Afrikanen. Kofi Annan verwees ook naar de revoluties in Noord-Afrika, waar leiders zich volgens hem extreem arrogant opstelden om dertig jaar aan de macht te proberen blijven. Na twee of drie regeringsperiodes zouden politieke leiders volgens hem hun toekomst buiten de regering moeten zoeken.

Hele mensheid taalkundig schatplichtig aan Afrika

Net zoals het genetisch erfgoed van de mens kan teruggevoerd worden naar Afrika, hebben ook de talen zich van het Afrikaanse continent over de hele wereld verspreid. Dat is de conclusie van een onderzoek van Quentin Atkinson, wetenschapper aan het departement psychologie van de University of Auckland in Nieuw-Zeeland. De onderzoeker stelt dat de fonemen uit het moderne spraakgebruik patronen vertegenwoordigen die een weerspiegeling vormen van de verscheidenheid in de menselijke genetica.

"Naarmate de mensheid vanuit Afrika begon te migreren en andere regio's begon te koloniseren, nam de genetische diversiteit toe," voert Atkinson aan tegenover het webmagazine HealthDay News. "Op dat ogenblik begon ook de fonemen-diversiteit toe te nemen." De wetenschapper merkt op dat de dialecten met de meeste fonemen zijn terug te vinden in Afrika. De dialecten met het kleinste aantal fonemen zijn daarentegen terug te vinden in Zuid-Amerika en de tropische eilanden in de Stille Oceaan.

Gebieden die het mees recent zijn gekoloniseerd gebruiken volgens Atkinson het minste aantal fonemen, terwijl regio's met een lange populatie-geschiedenis, zoals de Sub-Sahara, nog altijd het grootst aantal fonemen gebruiken. "Naarmate de afstand tegenover Afrika toeneemt, kan een daling in het aantal fonemen worden opgetekend," merkt de wetenschapper op. Het betekent volgens hem ook dat de mensheid niet alleen genetisch, maar ook cultureel schatplichtig is aan Afrika.

Afrikaanse neushoorn slachtoffer van nieuwe stroperij-golf

De neushoorn-populaties in Afrika worden geconfronteerd met de zwaarste stroperij-crisis in decennia. Dat zegt Richard Emslie, wetenschapper bij de African Rhino Specialist Group (AfRSG) van de International Union for Conservation of Nature (IUCN). De voorbije drie jaar zouden volgens Emslie meer dan achthonderd dieren zijn gedood voor hun hoornen, die op de zwarte markt voor ruim 22.000 pond per kilogram zouden worden verkocht. Experten vrezen dat de nieuwe stroperij-golf de pogingen om de neushoorn-populatie te stabiliseren, zullen ondermijnen.

De populatie van de zwarte neushoorn zou nog uit ongeveer 4.840 exemplaren bestaan, tegenover 4.840 dieren vier jaar geleden. Van de witte neushoorn zouden er nog 20.000 exemplaren worden geteld, tegenover 17.400 exemplaren vier jaar geleden. "Door een goed biologisch beheer en respressieve maatregelen tegen het stropen zijn de populaties weliswaar licht toegenomen, maar desondanks blijft de toestand heel kritiek," merkt Emslie op tegenover BBC News.

Tenzij de nieuwe stroperij-golf tot stilstand kan worden gebracht, dreigen de populaties van de Afrikaanse neushoorns volgens Emslie opnieuw te zullen dalen. Vorig jaar zouden in Zuid-Afrika alleen 333 neushoorns zijn gedood. Dit jaar werden al 70 slachtoffers zijn geteld. Verondersteld wordt dat de hoornen bedoeld zijn voor de markten van de traditionele geneeswijzen in Zuid-Oost Azië. De groeiende vraag en de hoge prijzen stimuleren volgens de experts het stropen. Aangestuurd wordt op een betere samenwerking tussen dierenbescherming en landeigenaars.

Afrika strategisch in geopolitieke strijd zeldzame grondstoffen

Afrika, Australië en Canada kunnen een cruciale rol opnemen in de geopolitieke strijd rond zeldzame grondstoffen. Dat zeggen een aantal experts over de Chinese beslissing om de export van deze zeldzame aardmetalen te beperken. Dat kan volgens hen leiden tot een heropening van mijnen in Australië, Canada, Zuid-Afrika en de Verenigde Staten. De zeldzame aardmetalen worden gebruikt in moderne apparaten zoals mobiele telefoons, platte beeldschermen en magnetrons, maar zijn ook van belang voor elektronica die wordt gebruikt in moderne wapens.

China werd vrijwel de enige producent van zeventien zeldzame aardmetalen door andere landen uit de markt te prijzen. Het westen wil zich nu voor de hightech-industrie losmaken van de Chinese dominantie. Volgens Paul Nex, deskundige van de gespecialiseerde investeringsmaatschappij Umbono Capital, heeft Afrika de beste papieren als het gaat om de voorraden. Afrika omvat volgens Nex immers meer dan de helft van de specifieke rotsformatie waarin de aanwezigheid van deze zeldzame metalen het meest waarschijnlijk zijn.

Ook heeft Afrika nog heel wat restvoorraden van andere mijnactiviteiten, waarin deze zeldzame producten zouden kunnen worden gevolgen. Maar volgens professor Judith Kinnaird, professor aardrijkskundige economie aan de Witwatersrand Universiteit in Johannesburg, is er niet veel verschil tussen Afrikaanse landen en Australië of Canada als het gaat om de winning. "Iedereen die de volgende drie tot vijf jaar een project op gang kan brengen, zal volgens haar een cruciale voorraad hebben opgebouwd.

Afrikaanse landen halen te weinig uit uraniummijnen

Afrikaanse landen houden weinig inkomsten over aan de uraniumwinning door multinationale ondernemingen op hun grondgebied. Bovendien zijn die inkomsten ook heel onzeker en kunnen er tussen de diverse landen grote verschillen in de omvang van die inkomsten opgetekend worden. Dat blijkt uit een onderzoek van de Nederlandse Stichting Onderzoek Multinationale Ondernemingen (Somo). De belangrijkste oorzaak ligt in de financiële regelingen die de landen met uraniumproducenten hebben gesloten over hun aandeel in de opbrengsten en winst.

Deze overeenkomsten zijn volgens het rapport vaak het resultaat van gesloten en ontransparante onderhandelingen. "Momenteel wordt eenvijfde van de wereldwijd productie van uranium in Afrika gedolven," aldus Somo. "Hoewel er in de komende twee jaar een verdubbeling van productie wordt verwacht, blijft het een onzekere inkomstenbron voor de toekomst. De betalingen worden immers bepaald door de uraniumwereldprijs, die snel kan fluctueren. De belangrijkste inkomsten voor de Afrikaanse landen komen uit winstbelasting en royalties."

Gemiddeld omvatten de inkomsten voor de onderzochte landen over de voorbije vijf jaar amper 17 procent van de waarde van het verkochte uranium. "Gezien de onzekere inkomsten en de grote risico’s voor gezondheid, veiligheid en milieu die uranium met zich meebrengt, kunnen Afrikaanse landen beter multinationale ondernemingen aantrekken om te investeren in duurzame alternatieven zoals hernieuwbare energie," merkt Somo-onderzoeker Joseph Wilde-Ramsing op. "Bovendien dienen overheden en bedrijven ervoor te zorgen dat de inkomsten ten goede komen aan de lokale bevolking."

Afrikaanse megasteden ideaal uitvalspunt voor marketeers

Over dertig jaar zal Afrika de grootste arbeidsbevolking van de wereld kennen. Bovendien zullen er op het Afrikaanse continent de volgende twintig jaar een half miljard kinderen worden geboren. Die beide fenomenen bieden marketeers bijzonder veel mogelijkheden en een bijzonder aantrekkelijke doelgroep. Dat blijkt uit een rapport van het adviesbureau McKenzie. Die mogelijkheden worden volgens het rapport nog versterkt door een verdere verstedelijking van de Afrikaanse maatschappij.

"De voorbije tien jaar zijn er in Afrika vijftien nieuwe steden met minstens één miljoen inwoners bijgekomen," merkt McKinsey op. "Tegen het einde van het decennium zullen daar nog eens negentien steden zijn bijgekomen. Dat betekent dat Afrika over tien jaar eenenzeventig miljoenensteden zal tellen. De voorbije tien jaar zijn 117 miljoen Afrikanen naar de grote metropolen getrokken. Die cijfers tonen aan dat de verstedelijkingsgraad van Afrika groter is dan die van India en slechts een kleine achterstand heeft op China."

Er wordt aan toegevoegd dat de tien drukste steden van Afrika - met inbegrip van Alexandrië en Kaïro in Egypte, Algiers in Marokko, Johannesburg in Zuid-Afrika en Lagos in Nigeria - tegen het einde van het decennium een gezamenlijk bruto binnenlands product van meer dan 1 triljoen dollar zullen realiseren. McKenzie voegt er aan toe dat het gemiddelde loon in de Ghanese hoofdstad ongeveer 70 procent hoger ligt dan op het platteland. Een cluster van megasteden is volgens het adviesbureau een ideaal ingangspunt voor marketeers.

Belastingen zwaar probleem in Afrikaanse landen

Afrikaanse landen lopen miljarden dollars mis door belastingontduiking en belastingvermijding. Dat blijkt uit een rapport van de Afrikaanse afdeling van het Tax Justice Network. Er wordt aan toegevoegd dat beterschap niet meteen in zicht is. De voorbije kwarteeuw bedroegen de belastinginkomsten van de meeste Afrikaanse landen nog geen 15 procent van hun bruto binnenlands product. Dat is slechts een fractie van het gemiddelde van 35 procent in de rijke landen.

"Volgens het rapport hebben de lage cijfers voor Afrika vooral te maken met slecht beleid - in Afrika en internationaal - en met de invloed van consultants die gespecialiseerd zijn in belastingvermijding," stipt het webmagazine Oneworld.nl aan. "Op de uitvoer van grondstoffen - de belangrijkste pijler van de Afrikaanse export - worden volgens de onderzoekers vaak helemaal geen belastingen geheven. Zelfs de allerarmste landen staan multinationale ondernemingen verregaande belastingvrijstellingen toe en innen belachelijk lage royalty's.

Er wordt aan toegevoegd dat er in veel Afrikaanse landen onvoldoende belastingsambtenaren beschikbaar zijn. Bovendien missen ze vaak de nodige kennis of zijn ze corrupt. De situatie leidt volgens het rapport tot een gigantische aderlating die steeds verder gaat. De voorbije vier decennia zou er jaarlijks 22 miljard euro op een illegale manier van Afrika naar belastingsparadijzen en andere rijke landen zijn getransfereerd. Bovendien proberen sommige Afrikaanse landen zelf belastingparadijzen te worden. Dat zou volgens het rapport tot nog meer belastingontwijking kunnen leiden.

Midden-Oosten en Afrika snelstgroeiende markt betaaltelevisie

Het Midden-Oosten en Afrika hebben de snelstgroeiende markten voor betaaltelevisie. Tot het midden van het decennium moet in die gebieden rekening gehouden met een verdrievoudiging van het aantal abonnementen. Dat is de conclusie van een rapport van het bureau Pyramid Research. Er wordt aan toegevoegd dat de inkomsten van de sector tijdens die periode zullen verdubbelen. Tegen het midden van het decennium zouden in het Midden-Oosten en Afrika 16 procent van de gezinnen gebruik maken van betaaltelevisie.

Er wordt wel opgemerkt dat er nog een grotere groei mogelijk zou zijn indien een aantal barrières zouden kunnen worden weggewerkt. Daarbij wordt onder meer gewezen aan de gebrekkige infrastructuur, vooral bij de aansluiting van de consument op de netwerken. Ook het gebrek aan concurrentie en content is volgens Pyramid Research een hinderpaal voor een snellere groei. Op dit ogenblik heeft betaaltelevisie in het Midden-Oosten en Afrika een hoge kost en een gelimiteerd bereik.

Pyramid Research voegt er wel aan toe dat infrastructuur-problemen kunnen worden opgelost door het aanleggen van mobiele netwerken. "Het gebrek aan vaste lijnen en de dominantie van mobiele netwerken in de meeste Afrikaanse landen, bieden mobiele operatoren de mogelijkheden om in Afrika op lange termijn de belangrijkste aanbieders van betaaltelevisie te worden," merkt Pyramid Research op. De penetratie van betaaltelevisie bedraagt in de regio op dit ogenblik slechts 5 procent, terwijl de bestedingen slechts 0,14 procent van het bruto binnenlandse product bedragen, tegenover een gemiddelde van 2 procent in de andere groeimarkten.

Voedselveiligheid Afrika moet worden opgedreven

De Global Alliance for Improved Nutrition (Gain) en de New Partnership for Africa's Development (Nepad) hebben een vijfjaren-project opgestart om de ondervoeding in Afrika aan te pakken. Daarbij wil men vooral op jongeren mikken. Bedoeling is om de voedselveiligheid helemaal te integreren in de Afrikaanse programma's voor landbouwontwikkeling. Een woordvoerder van Gain merkte op dat er nog geen details voor het programma kunnen worden verstrekt, maar er zou vooral worden gewerkt met eenvoudige, doelgerichte en kostenefficiënte interventies.

"Cruciaal daarbij is het venster van de eerste duizend levensdagen," merkt de woordvoerder op. "De promotie van borstvoeding, voedingssupplementen en complementaire voeding na zes maanden vormen een aantal maatregelen die de cyclus van ondervoeding kunnen doorbreken." Hij voegde er aan toe dat er in eerste instantie een evaluatie gemaakt zal worden van het bestaande beleid, praktijken en capaciteit op het gebied van landbouw, voeding en voedselveiligheid. Zonder die inventaris kan er volgens Gain immers geen strategie worden uitgebouwd.

Gehoopt wordt dat er tegen de lente een actieplan zou kunnen worden uitgewerkt. Jain Naidoo, voorzitter van Gain, merkt op dat één op vier personen het slachtoffer is van verkeerde voeding. "Een kwart van de kinderen is ondervoed," voegt hij daar aan toe. "Bovendien blijkt dat 53 procent van de zwangere vrouwen in Afrika onvoldoende lichaamsgewicht heeft. Voedingsproblemen eisen miljoenen levens, vooral bij vrouwen en kinderen. Bovendien verliezen die landen door voedingsproblemen tot 3 procent van hun bruto binnenlandse product."

Lukoil op zoek naar Afrikaanse investeringskansen

De Russische olieproducent Lukoil wil zijn activiteiten in Afrika gevoelig uitbreiden. Daarover werd overleg gepleegd met vertegenwoordigers van een aantal West-Afrikaanse staten, waaronder Liberia. De plannen vormen onderdeel van een budget van 9 miljard dollar voor buitenlandse investeringen. Valery Nesterov, oliespecialist bij Troika Dialog, merkt op dat bijna alle Russische bedrijven geïnteresseerd zijn in productiemogelijkheden in West-Afrika. Hij voegt er echter aan toe dat Lukoil als privébedrijf slechts een gelimiteerde toegang heeft tot Russische energiebronnen en daardoor op zoek moet naar buitenlandse groeimogelijkheden. Lukoil heeft echter ook een unieke expertise opgebouwd in booractiviteiten in West-Afrika.