General Electric wil licentie voor nieuwe verrijkingstechnologie uranium

Het Amerikaanse conglomeraat General Electric probeert de toestemming te krijgen om een fabriek te bouwen waar aan de hand van laser uranium zou kunnen worden verrijkt. Het project heeft echter heel wat protest uitgelokt. Met de bouw van de fabriek is een investering gemoeid van 1 miljard dollar. General Electric heeft twee jaar besteed aan het testen van het verrijkingsproces en hoopt nu toestemming te krijgen van de Amerikaanse regering om in de staat North Carolina een fabriek te bouwen.

"Op dit ogenblik wordt het ontwerp geoptimaliseerd," benadrukt Christopher Monetta, president Global Laser Enrichment, een joint-venture van General Electric en het Japanse Hitachi. Verwacht wordt dat de Amerikaanse Nuclear Regulatory Commission tegen volgend jaar zal beslissen of er voor de fabriek een commerciële vergunning zal worden toegekend. Verrijkt uranium kan worden gebruikt als brandstof voor kernreactoren, maar ook als onderdeel van nucleaire wapens.

"Er is heel wat protest tegen het project," aldus de Amerikaanse krant The New York Times. "Critici stellen immers dat nieuwe technologieën potentieel gevaarlijk zijn, aangezien ze het gemakkelijker maken om een atoombom te bouwen." Volgens Monetta zou de fabriek elk jaar voldoende uranium kunnen produceren om tot zestig grote reactoren te bevoorraden. Dat is in theorie voldoende om 42 miljoen woningen van elektriciteit te voorzien. Daardoor zou één derde van de Amerikaanse bevolking kunnen worden bereikt.

Critici stellen echter dat de technologie het moeilijker zal maken om kernwapens op te sporen. De klein laser-installaties zouden immers moeilijker ontdekt kunnen worden.

Wit-Rusland schort afbouw uranium-voorraden op

Wit-Rusland heeft de afbouw van zijn voorraden hoogverrijkt uranium opgeschort. De beslissing is een reactie op sancties die de Verenigde Staten aan Wit-Rusland hebben opgelegd. De Verenigde Staten proberen voormalige Sovjet-republieken ertoe te bewegen om hun nucleaire voorraden op een gecontroleerde manier af te bouwen, om te vermijden dat het materiaal in verkeerde handen zou vallen. Wit-Rusland heeft gezegd dat de voorraden op een veilige manier zullen worden opgeslagen.

"Een woordvoerder van het Amerikaanse ministerie van buitenlandse zaken stelde dat de Verenigde Staten teleurgesteld zijn over de beslissing van Wit-Rusland," aldus het persbureau Reuters. "Wit-Rusland wordt daarbij opgeroepen om bij zijn doelstelling te blijven om zijn voorraden uranium te elimineren. Dat zou een verantwoordelijke bijdrage leveren tot de wereldwijde veiligheid." In december beloofde Wit-Rusland om zijn voorraad hoogverrijkt uranium tegen het einde van dit jaar helemaal af te bouwen.

Voordien hadden Wit-Rusland, de Verenigde Staten, Rusland en het International Atomic Energy Agency twee ladingen vervoerd naar beveiligde installaties in Rusland. Volgens Alexander Lukashenko, president van Wit-Rusland, heeft het land nog altijd honderden kilogram hoogverrijkt uranium. Een exact cijfer over de voorraden werd niet gegeven. Het bevriezen van de liquidatie is een reactie op de sancties van de Verenigde Staten en de Europese Unie aan Wit-Rusland hebben opgelegd voor het onderdrukken van de politieke oppositie.

De gewezen Wit-Russische leider Stanislav Shushkevich stelt dat Lukashenko blijkbaar het westen onder druk wil proberen te zetten. De woordvoerder van het Amerikaanse ministerie van buitenlandse zaken merkte echter op dat het respect voor democratie en de mensenrechten cruciaal zijn in het verbeteren van de relaties met Wit-Rusland. Wit-Rusland, Oekraïne en Kazachstan hebben al hun kernwapens uit het Sovjet-tijdperk in het begin van de jaren negentig naar Rusland verscheept, maar hebben nog wel voorraden nucleaire materialen.

Uranium bedreigt Grand Canyon en Mount Rushmore

Een aantal van de indrukwekkendste landschappen van de Verenigde Staten - met inbegrip van de Grand Canyon en Mount Rushmore - worden mogelijk bedreigd door de stijgende wereldwijde vraag naar uranium. Dat is de conclusie van een rapport van de Pew Environment Group. In het rapport wordt de Amerikaanse regering opgeroepen om een aantal verouderde wetten rond het delven van goud en uranium af te schaffen en belangrijke landschappen te beschermen.

De Amerikaanse regering moet in juli een beslissing nemen over de verlenging van een moratorium op duizenden mijncleams rond de Grand Canyon, Mount Rushmore, Joshua Tree en Yosemite. "Indien het moratorium niet wordt verlengd, kan niets nog de mijnindustrie in de wegleggen om zijn claims door te drukken," merkt het rapport op. "De claims zijn nog altijd niet actief en de regering kan op dit ogenblik niets doen om te voorkomen dat de mijnactiveiten daadwerkelijk worden opgestart."

De Amerikaanse president Barack Obama nam kort na zijn aantreden de beslissing om belangrijke landschappen te beschermen. Daarbij legde hij een moratorium van twee jaar op in een aantal gevoelige gebieden. Ken Salazar, Amerikaans minister van binnenlandse zaken, moet nu beslissen over de verlenging van het moratorium. Milieuverenigingen merken echter op dat de Amerikaanse regering een aarzelende houding aanneemt in de strijd met de republikeinen over de bescherming van het natuurlijk erfgoed van de Verenigde Staten.

Alleen al in het gebied van de Grand Canyon werden meer dan 8.000 mijnclaims geteld. Het aantal claims in het westen van de Verenigde Staten is de jongste vijf jaar met 2.000 procent gestegen.

Kazakhstan wil uraniumvoorraad voor meer dan eeuw opbouwen

Kazakhstan wil zijn uranium-reserves met 50 procent opdrijven. Dat heeft Vladimir Shkolnik, hoofd van het Kazakse nucleaire agentschap Kazatomprom, gezegd. Daarmee zou Kazakhstan een voorraad voor meer dan een eeuw opbouwen. Op dit ogenblik heeft Kazakhstan een uraniumreserve van 1,7 miljoen ton, maar zou dat willen opdrijven tot 2,5 miljoen ton. Shkolnik maakte echter niet bekend wanneer de nieuwe doelstellingen zouden zijn bereikt.

Kazakhstan heeft op dit ogenblik meer dan 15 procent van de wereldwijde uranium-reserves. Het voorbije jaar produceerde het land 17.803 ton uranium. Het jaar voordien was Kazakhstan de grootste uraniumproducent van de wereld geworden, waarmee Canada naar de tweede plaats werd verwezen. Dit jaar heeft Kazakhstan een productie van 19.600 ton in het vooruitzicht gesteld, maar dat niveau zal volgens Shkolnik verder worden opgetrokken.

"Er wordt nu een productieniveau benaderd dat in het lange termijnprogramma was voorzien," merkte Shkolnik op tegenover de Russische krant The Moscow Times. "Hij ontkende echter dat de beslissing om de productie op te drijven verband hield met de nucleaire crisis in Japan. Het ongeval met de Japanse kerncentrale van Fukushima heeft de vrees doen rijzen dat de wereldwijde vraag naar uranium zou kunnen dalen." Shkolnik voegde er aan toe nog geen aanwijzingen ontvangen te hebben dat een aantal landen hun vraag naar uranium zouden terugschrijven.

Afrikaanse landen halen te weinig uit uraniummijnen

Afrikaanse landen houden weinig inkomsten over aan de uraniumwinning door multinationale ondernemingen op hun grondgebied. Bovendien zijn die inkomsten ook heel onzeker en kunnen er tussen de diverse landen grote verschillen in de omvang van die inkomsten opgetekend worden. Dat blijkt uit een onderzoek van de Nederlandse Stichting Onderzoek Multinationale Ondernemingen (Somo). De belangrijkste oorzaak ligt in de financiële regelingen die de landen met uraniumproducenten hebben gesloten over hun aandeel in de opbrengsten en winst.

Deze overeenkomsten zijn volgens het rapport vaak het resultaat van gesloten en ontransparante onderhandelingen. "Momenteel wordt eenvijfde van de wereldwijd productie van uranium in Afrika gedolven," aldus Somo. "Hoewel er in de komende twee jaar een verdubbeling van productie wordt verwacht, blijft het een onzekere inkomstenbron voor de toekomst. De betalingen worden immers bepaald door de uraniumwereldprijs, die snel kan fluctueren. De belangrijkste inkomsten voor de Afrikaanse landen komen uit winstbelasting en royalties."

Gemiddeld omvatten de inkomsten voor de onderzochte landen over de voorbije vijf jaar amper 17 procent van de waarde van het verkochte uranium. "Gezien de onzekere inkomsten en de grote risico’s voor gezondheid, veiligheid en milieu die uranium met zich meebrengt, kunnen Afrikaanse landen beter multinationale ondernemingen aantrekken om te investeren in duurzame alternatieven zoals hernieuwbare energie," merkt Somo-onderzoeker Joseph Wilde-Ramsing op. "Bovendien dienen overheden en bedrijven ervoor te zorgen dat de inkomsten ten goede komen aan de lokale bevolking."

China realiseert doorbraak op hergebruik nucleaire brandstof

Chinese wetenschappers zeggen een doorbraak gerealiseerd te hebben in de technologie van de verwerking van gebruikte nucleaire brandstoffen. Dat zou volgens een aantal waarnemers mogelijk het probleem van de Chinese uranium-bevoorrading kunnen oplossen. De technologie werd ontwikkeld en getest in een site van China National Nuclear Corporation in de Gobi-woestijn in de afgelegen Chinese provincie Gansu. Door de nieuwe technologie zou het hergebruik van uranium-materiaal in kerncentrales met zestigvoud kunnen worden opgedreven. Daardoor zou de huidige uranium-voorraad van China nog minstens voor drieduizend jaar volstaan.

"Net zoals Frankrijk, Groot-Brittannië en Rusland, is China een voorstander van herwinning als een middel voor het beheer van gebruikt hoogradioactief materiaal en de verzekering van toekomstige nucleaire brandstofvoorraden," aldus het persbureau Reuters. "Critici merken echter op dat de commerciële toepassing van hergebruikte nucleaire materialen werd gehinderd door problemen op het gebied van kosten, technologie, proliferatie en veiligheid. China bezit op dit ogenblik 171.400 ton bewezen uranium-reserves, hoofdzakelijk gespreid over de provincies Jiangxi, Guangdong, Hunan, Xinjiang, Inner Mongolia, Shaanxi, Liaoning en Yunnan."

China werkt aan belangrijke investeringen in kernenergie, dat het land moet helpen om af te stappen van steenkool, de meest vervuilende fossiele brandstof. China heeft op dit ogenblik twaalf kernreactoren met een totale capaciteit van 10,15 gigawatt. Tegen het einde van het decennium wordt officieel een capaciteit van 40 gigawatt als doelstelling voorop geschoven. De Chinese regering heeft echter aangekondigd dat het streefdoel tot 80 megawatt zou kunnen worden verdubbeld, omdat een snellere introductie van kernenergie één van de mogelijkheden is om de uitstoot van broeikasgassen te reduceren. Daardoor zou China de invoer van uranium echter met 60 procent moeten opdrijven.

Rusland en India samen in uranium-ontginning

Het Russische Rosatom en het Indiase Uranium Corporation of India werken aan een samenwerkingsovereenkomst voor de gezamenlijke ontwikkeling van een grote uraniumvoorraad in de Russische republiek Sakha. Dat heeft Sergei Kiriyenko, hoofd van Rosatom, bekend gemaakt. Wel merkte Kiryenko op dat er een voorstel voor samenwerking is uitgewerkt. Er zou nu worden gewacht op een reactie van Indiase zijde. Details over het samenwerkingsverband werden niet bekend gemaakt. Wel zou Rosatom een meerderheidsbelang in de joint venture hebben opgeëist. Er wordt gemikt op een jaarlijkse productie van 5.000 ton uranium per jaar. Dat is 50 procent van het huidige Russische productieniveau.

"De Elkon-uraniumvoorraden in Sakha zijn de tweede grootste van de wereld," merkt het Russische persbureau Interfax op. "Alleen de reserves van Olympic Dam in Australië, die worden geëxploiteerd door BHP Billiton, hebben nog een grotere omvang." Olympic Dam vertegenwoordigt 34 procent van de wereldwijd gekende uraniumreserves. Onderzoek zou de voorbije zomer hebben uitgewezen dat één gedeelte van het Elkon-gebied minstens 229.800 ton uranium omvat. De ontwikkeling van de Elkon-velden wordt uitgevoerd door Atomredmetzoloto, een dochterbedrijf van Rosatom. Voor de exploitatie werd de onderneming Elkon Mining opgericht.

Naast uranium zou Elkon Mining ook goud, zilver en moybdenum produceren. Met het project zou een investering van 91 miljard roebel gemoeid zijn. Dat komt overeen met een bedrag van 3 miljard dollar. De werken zouden over twee jaar van start gaan en ongeveer zeven jaar in beslag nemen. Gehoopt wordt over vier jaar met een eerste pilootproductie van start te kunnen gaan. Over zeven jaar zou de exploitatie naar zijn volledige capaciteit kunnen beginnen te groeien. Door de hoge kosten van het project was Rosatom al langere tijd op zoek naar mede-investeerders. Er zouden nog een aantal mogelijke partners worden gezocht. Daarbij wordt onder meer gedacht aan het Japanse Mitsui en een Zuid-Koreaans consortium van LG International, Cores en Kepco.