Gezamenlijke militaire operaties Frankrijk en Groot-Brittannië

Frankrijk en Groot-Brittannië gaan nauwer samenwerken bij militaire operaties en op het gebied van kernenergie. Dat hebben de Britse premier David Cameron en de Franse president Nicolas Sarkozy bekend gemaakt. De twee Europese leiders hebben onder meer besloten sneller vaart te maken met het opzetten van een gezamenlijk commandocentrum voor militaire operaties. De Britse premier Cameron stelde dat op de top een een echte doorbraak is gemaakt.

David Cameron stelde daarbij dat Frankrijk en Groot-Brittannië meer militaire slagkracht zullen krijgen. Ook zijn de twee regeringsleiders het eens geworden over het opdrijven van de inspanningen bij de gezamenlijke ontwikkeling van een nieuw type onbemande gevechtsvliegtuigen. Ook op het gebied van nucleaire energie gaan de twee regeringen nauwer samenwerken. Het gaat daarbij onder meer om het toezicht op veiligheid en op gezamenlijk onderzoek.

De samenwerking moet in Groot-Brittannië 1.500 banen creëren. In december was de relatie tussen Cameron en Sarkozy ernstig verstoord. Op een Europese top had Cameron toen immers een veto uitgesproken over een nieuw verdrag met strengere begrotingsregels. Dat verdrag was voorgesteld door de Duitse bondskanselier Angela Merkel en de Franse president Nicolas Sarkozy.
De Franse president zei nu echter dat er op het persoonlijke vlak met Cameron nooit spanningen zijn geweest. Cameron had het over een ongelooflijke sterke relatie op basis van gezamenlijke belangen.

Greenpeace positief over Europese stresstests kerncentrales

De stresstests voor de Europese kerncentrales na de ramp in het Japanse Fukushima heeft belangrijke baten opgebracht, vooral op het gebied van transparantie. Dat heeft Jan Haverkamp, nucleair expert bij de milieubeweging Greenpeace, in een interview met het webmagazine Euractiv gezegd. Havenkamp stelde dat de tests bovendien een aantal leemtes in de noodprocedures hebben aangetoond die dringend moeten worden aangepakt.

"Tot de ramp in Fukushima gebeurden nucleaire veiligheidscontroles slechts sporadisch en bovendien in een beperkte kring van locale regulators of delegaties van het International Atomic Energy Agency (IAEA)," aldus Haverkamp. "De Europese stresstests hebben de controles echter tot een nieuw niveau gebracht. Dit keer waren de veiligheidstests veel specifieker en gebaseerd op scenario's waar in het verleden geen rekening was mee gehouden. Het ging niet langer om louter algemene vragen."

Haverkamp stelt zich ook positief op tegenover de transparantie waarmee de tests werden uitgevoerd en waarbij ook lokale gemeenschappen en organisaties werden betrokken. Hij stelt wel dat niet overal dezelfde openheid werd gehanteerd. Volgens Haverkamp werd vooral in Frankrijk, Finland en in beperktere mate België een grote transparantie gehanteerd. Het grootste gebrek aan openheid werd volgens hem opgemerkt in Slovakije en Tsjechië.

De stresstests hebben volgens Haverkamp echter ook een aantal leemtes in de noodmaatregelen aangetoond. Daarbij wordt vooral een gebrek aan samenwerking binnen en buiten de kerncentrales als een probleem naar voor geschoven. Dat gebrek aan coördinatie kan volgens Haverkamp tot grote chaos en psychologische, fysieke en economische stress leiden. Ook het gevaar van eventuele terroristische aanvallen wordt volgens Haverkamp onderschat.

Emissies Japanse industrie na ramp Fukushima gevoelig gestegen

De uitstoot van de Japanse industrie is na het ongeval met de kerncentrale van Fukushima gevoelig gestegen. Daardoor wordt het voor het land moeilijker om zijn eerder gestelde emissiedoelen te halen. Dat heeft de Japanse zakenkrant Nikkei bekend gemaakt. Japan had zich tot doel gesteld om tegen dit jaar de uitstoot met 6 procent terug te schroeven tegenover het niveau van het begin van de jaren negentig. Het voorbije jaar werd echter een stijging met 0,2 procent opgetekend.

Daarmee zijn de emissieniveaus van de Japanse industrie volgens Nikkei voor het tweede opeenvolgende jaar gestegen. De Japanse industrie, met uitzondering van producenten van elektriciteit en gas, produceerde het voorbije jaar 442 miljoen ton koolstofdioxide. Er wordt aan toegevoegd dat de Japanse economische activiteit door de aardbeving en tsunami in maart van vorig jaar en de zware overstromingen in Thailand het voorbije jaar nochtans was gedaald.

"De sluiting van de Japanse kerncentrales heeft de uitstoot echter gevoelig opgedreven, aangezien de bedrijven verplicht werden om eigen generatoren in te schakelen om voldoende elektriciteit ter beschikking te hebben voor hun machines en installaties," merkt Nikkei nog op. "Bovendien moest er ook voor andere activiteiten elektriciteit worden geproduceerd, waardoor onder meer moest worden overgeschakeld op oude krachtcentrales."

Veiligheid kernenergie heeft wereldwijde benadering nodig

Het toenemend gebruik van kernenergie in landen zoals China, Rusland en Groot-Brittannië moet gepaard gaan met een grotere aandacht voor veiligheid en het beheer van nucleair afval. Dat is de conclusie van een rapport van de Royal Society. Daarbij wordt aangestuurd op de oprichting van een World Nuclear Forum dat aandacht zou hebben voor de globalisering en de individuele nationale benaderingen tegenover nucleaire veiligheid zou overstijgen.

"De Royal Society wijst erop dat de wereldwijde regulering voor nucleaire veiligheid en non-proliferatie vijftig jaar oud is en moet inspelen op de veranderende geografie van de kernenergie en een volledig genationaliseerde nucleaire sector," merkt het persbureau AFP op. "Fukushima heeft aangetoond dat men op het gebied van nucleaire veiligheid niet nonchalant kan zijn. Diezelfde waakzaamheid moet ook worden gehanteerd op het gebied van veiligheid en non-proliferatie."

"Een wereldwijd forum zou de industriële en politieke leiders de mogelijkheid kunnen bieden om de toekomstige ontwikkeling van de nucleaire sector te exploreren," voert de Royal Society aan. Er wordt aan toegevoegd dat de nucleaire sector voor het kernongeval in Fukushima een periode van wereldwijde groei in het vooruitzicht had. Ook nu nog blijft een groei volgens de Royal Society tot de mogelijkheden behoren, al zou er wel een vertraging kunnen optreden.

Britse onderzoekers willen extreem radioactief afval hergebruiken

Onderzoekers aan de University of Reading zeggen een klasse van molecules ontdekt te hebben die extreem radioactieve componenten, die overblijven nadat gebruikte kernbrandstof werd verwerkt, selectief kunnen verwijderen. Die toepassing zou de radioactiviteit van kernafval volgens de onderzoekers gevoelig kunnen terugschroeven. De radioactieve componenten zouden volgens de wetenschappers opnieuw als voeding voor de kernreactoren kunnen worden gebruikt.

"De Britse nucleaire energie produceert jaarlijks ongeveer 10.000 megawatt elektriciteit," merken de onderzoekers op. "Het grootste gedeelte van de gebruikte brandstof kan worden verwerkt en opnieuw in de nucleaire cyclus worden gebracht, maar een aantal restproducten moeten worden opgeslagen. Voor elke 500 kilogram gebruikte brandstof wordt er 15 kilogram afval geproduceerd. Stoffen zoals americium, curium en neptunium vertegenwoordigen daarvan minder dan 1 kilogram, maar zijn door hun hoge radioactiviteit en lange halveringstijden bijzonder gevaarlijk."

"Indien deze hoogradioactive producten, waarvan de halveringstijd miljoenen jaren kunnen bedragen, zouden kunnen worden geselecteerd en opnieuw als brandstof kunnen worden gebruikt voor de reactoren van een volgende generatie, die over een vijftiental jaar in dienst genomen zouden kunnen worden," merkt onderzoeksleider Laurence Harwood op. "Maar ook nu al zou de selectie van deze componenten de opslag eenvoudiger en minder risicovol maken."

De ontdekte moleculen zouden 99,9 procent van de extreem radioactieve componenten uit de gebruikte kernbrandstof kunnen selecteren. Daardoor zou er volgens Harwood veel minder grote hoeveelheden kernafval moeten worden opgeslagen en zou de opslagtijd tot enkele honderden jaren kunnen worden gereduceerd.

Uitstap uit kernenergie technologisch en economisch haalbaar

Een herstructurering van het energiesysteem zonder kernenergie tegen het midden van de eeuw is technisch mogelijk en economisch realiseerbaar. Daarvoor is echter wel een doorgedreven inspanning van de hele maatschappij vereist. Dat is de conclusie van een rapport van onderzoekers van het Energy Science Center van het ETH Zurich. Er wordt opgemerkt dat een uitstap uit kernenergie op lange termijn aan alle sectoren van de economie een groei zou kunnen bezorgen.

De onderzoekers stellen dat de elektriciteits-productie in Zwitserland tegen het midden van de eeuw moet geraamd worden op een niveau tussen 67 terawattuur en 92 terawattuur. Daarbij wordt een raming van 80 terwattuur als het meest waarschijnlijke scenario naar voor geschoven. Hydroelektriciteit, die ongeveer 50 procent van de Zwitserse energievoorziening vertegenwoordigt en slechts beperkte groeimogelijkheden heeft, een belangrijke bijdrage zal blijven leveren. Voor de resterende 40 terawattuur moet kernenergie door alternatieve bronnen worden vervangen.

Daarbij wordt gewag gemaakt van zonnekracht, biomassa en geothermische energie. Er wordt aan toegevoegd dat gasgestookte energiecentrales en import zeker op korte termijn noodzakelijk zullen blijven om de piekvraag op te vangen. Daarbij wordt echter opgemerkt dat de uitstoot van koolstofdioxide van de gasgestookte energiecentrales door technologische vooruitgang kan worden opgevangen en opgeslagen. De onderzoekers stellen dat energie-efficiëntie echter het sleutelelement in de duurzame energieproductie zal vormen.

"Die energie-efficiëntie zal echter niet alleen door de consument kunnen worden bereikt," voeren de onderzoekers aan. "Er is ook nodig om het energieverlies in de opslag en distributie weg te werken." Er wordt aan toegevoegd dat immobiliën en automotive de belangrijkste sectoren vormen waar op het gebied van energie-besparing de grootste vooruitgang kan worden geboekt. Ook wordt gewezen op de noodzaak om de energie-metingen te verfijnen, zodat de nodige maatregelen kunnen genomen worden om de totale stabiliteit van de netwerken te verbeteren.

Kerncentrale voor ruimtebasis past in reiskoffer

Volgend jaar wordt in de Verenigde Staten gestart met demonstraties voor de ontwikkeling van kerncentrales voor bemande en onbemande basissen op de maan en planeten. Dat heeft James Werner, hoofd van het Idaho National Laboratory van het Amerikaanse ministerie van energie, gezegd tijdens het jaarcongres van de American Chemical Society (ACS). De ontwikkeling van de kerncentrale is een samenwerkingsproject van het Amerikaanse ministerie van energie en de Amerikaanse National Aeronautics and Space Administration (NASA).

"De innovatieve kernfusie-technologie voor de ruimtevaart is volgens James Werner heel verschillend met de kerncentrales die op aarde zijn gekend," merkt het magazine Physorg.com op. "De kerncentrales voor ruimtebasissen lijken volgens Werner in niets op de gekende nucleaire complexen, die grote oppervlaktes innemen en met gigantische koeltorens zijn uitgerust." Werner benadrukt dat een reactor voor ruimtebasissen ongeveer de omvang van een reiskoffer heeft. Koeltorens zijn helemaal niet meer terug te vinden in het concept.

"Kernfusie is een compact, betrouwbaar en veilig systeem dat cruciaal zal zijn voor het opzetten van kolonies op andere planeten," voert Werner aan. "In het verleden vormden zonnekracht en brandstofcellen de belangrijkste energiebronnen voor ruimtemissies, maar specialisten beseffen dat de zon beperkte mogelijkheden biedt voor de energievoorziening van ruimtebasissen op andere planeten. Kernenergie kan in alle omstandigheden energie leveren. Kernfusie heeft geen zonnelicht nodig, waardoor een constante stroomvoorzieningen kan worden gegarandeerd."

Een kernfusie-systeem op de maan zou volgens Werner minstens veertig kilowatt elektriciteit kunnen leveren. "Dat is ongeveer evenveel als de energievoorziening voor acht woningen op aarde," merkt hij op. "Wanneer de technologie helemaal op punt staat, wordt kernfusie wellicht één van de meest betaalbare en veelzijdige opties voor energievoorziening voor langdurige ruimtevaart-missies."

General Electric wil licentie voor nieuwe verrijkingstechnologie uranium

Het Amerikaanse conglomeraat General Electric probeert de toestemming te krijgen om een fabriek te bouwen waar aan de hand van laser uranium zou kunnen worden verrijkt. Het project heeft echter heel wat protest uitgelokt. Met de bouw van de fabriek is een investering gemoeid van 1 miljard dollar. General Electric heeft twee jaar besteed aan het testen van het verrijkingsproces en hoopt nu toestemming te krijgen van de Amerikaanse regering om in de staat North Carolina een fabriek te bouwen.

"Op dit ogenblik wordt het ontwerp geoptimaliseerd," benadrukt Christopher Monetta, president Global Laser Enrichment, een joint-venture van General Electric en het Japanse Hitachi. Verwacht wordt dat de Amerikaanse Nuclear Regulatory Commission tegen volgend jaar zal beslissen of er voor de fabriek een commerciële vergunning zal worden toegekend. Verrijkt uranium kan worden gebruikt als brandstof voor kernreactoren, maar ook als onderdeel van nucleaire wapens.

"Er is heel wat protest tegen het project," aldus de Amerikaanse krant The New York Times. "Critici stellen immers dat nieuwe technologieën potentieel gevaarlijk zijn, aangezien ze het gemakkelijker maken om een atoombom te bouwen." Volgens Monetta zou de fabriek elk jaar voldoende uranium kunnen produceren om tot zestig grote reactoren te bevoorraden. Dat is in theorie voldoende om 42 miljoen woningen van elektriciteit te voorzien. Daardoor zou één derde van de Amerikaanse bevolking kunnen worden bereikt.

Critici stellen echter dat de technologie het moeilijker zal maken om kernwapens op te sporen. De klein laser-installaties zouden immers moeilijker ontdekt kunnen worden.

Wit-Rusland schort afbouw uranium-voorraden op

Wit-Rusland heeft de afbouw van zijn voorraden hoogverrijkt uranium opgeschort. De beslissing is een reactie op sancties die de Verenigde Staten aan Wit-Rusland hebben opgelegd. De Verenigde Staten proberen voormalige Sovjet-republieken ertoe te bewegen om hun nucleaire voorraden op een gecontroleerde manier af te bouwen, om te vermijden dat het materiaal in verkeerde handen zou vallen. Wit-Rusland heeft gezegd dat de voorraden op een veilige manier zullen worden opgeslagen.

"Een woordvoerder van het Amerikaanse ministerie van buitenlandse zaken stelde dat de Verenigde Staten teleurgesteld zijn over de beslissing van Wit-Rusland," aldus het persbureau Reuters. "Wit-Rusland wordt daarbij opgeroepen om bij zijn doelstelling te blijven om zijn voorraden uranium te elimineren. Dat zou een verantwoordelijke bijdrage leveren tot de wereldwijde veiligheid." In december beloofde Wit-Rusland om zijn voorraad hoogverrijkt uranium tegen het einde van dit jaar helemaal af te bouwen.

Voordien hadden Wit-Rusland, de Verenigde Staten, Rusland en het International Atomic Energy Agency twee ladingen vervoerd naar beveiligde installaties in Rusland. Volgens Alexander Lukashenko, president van Wit-Rusland, heeft het land nog altijd honderden kilogram hoogverrijkt uranium. Een exact cijfer over de voorraden werd niet gegeven. Het bevriezen van de liquidatie is een reactie op de sancties van de Verenigde Staten en de Europese Unie aan Wit-Rusland hebben opgelegd voor het onderdrukken van de politieke oppositie.

De gewezen Wit-Russische leider Stanislav Shushkevich stelt dat Lukashenko blijkbaar het westen onder druk wil proberen te zetten. De woordvoerder van het Amerikaanse ministerie van buitenlandse zaken merkte echter op dat het respect voor democratie en de mensenrechten cruciaal zijn in het verbeteren van de relaties met Wit-Rusland. Wit-Rusland, Oekraïne en Kazachstan hebben al hun kernwapens uit het Sovjet-tijdperk in het begin van de jaren negentig naar Rusland verscheept, maar hebben nog wel voorraden nucleaire materialen.

Kaliningrad kan niet stemmen over nucleaire energie

De inwoners van de Russische enclave Kaliningrad krijgen geen kans om zich uit te spreken over de bouw van een nucleaire centrale. Dat heeft de overheid van de enclave bekend gemaakt. Er wordt opgemerkt dat de beslissing over nucleaire projecten tot de prerogatieven van de Russische federale overheid behoort en een regionaal referendum dus onmogelijk is. Tegenstanders van de kerncentrale hebben aangekondigd bij de rechtbank beroep te zullen aantekenen tegen de beslissing.

"In februari startte het Russische atoombedrijf Rosatom met de bouw van de Baltic Nuclear Power Plan, een kerncentrale die naast Kaliningrad, een Russische enclave tussen Polen en Litouwen, ook de Baltische staten van elektriciteit moet voorzien," aldus het Russische persbureau Interfax. Tegenstanders van het project sturen echter al geruime tijd aan op een referendum. Daarbij werd aan de regionale overheid gevraagd om tijdens de maand juli een volksraadpleging te houden.

Ook Audronius Azubalis, minister van buitenlandse zaken van Litouwen, heeft gevraagd dat een volksraadpleging zou worden gehouden over de constructie van de kerncentrale. Tijdens een vergadering met Nikolai Tsukanov, gouverneur van Kaliningrad, verwees hij daarbij naar de afspraken die binnen het kader van de Espoo Convention on Environmental Impact Assessment, waartoe ook Rusland behoort, werden gemaakt.

Milieugroepen protesteren tegen Russische mini-kerncentrales

Het Russische ontwerp voor mini-kerncentrales vraagt om ongevallen en is bijzonder kwetsbaar voor aardbevingen. Dat hebben een groep milieuverenigingen, waaronder Greenpeace en Bellona, gezegd. De groeperingen protesteren tegen een experimentele reactor die voorzien is voor Dmitrovgrad in de regio Ulyanovsk. Het ontwerp zou volgens hen mogelijk kunnen leiden tot een opstapeling van polonium, een dodelijk radioactief element dat berucht door de moord op de voormalige Russische geheim agent Alexander Litvinenko vijf jaar geleden.

"Polonium leidt tot een drastische verhoging van de radioactiviteit van het koelsysteem," merkt Alexander Nikitin, woordvoerder van Bellona, op tegenover de krant The Moscow Times. De experimentele mini-kerncentrale wordt gebouwd door Akme-Engineering, een joint-venture van de groep Eurosibenergo van miljardair Oleg Deripaska en het Russische staatsconcern Rosatom. De bouw van de experimentele reactor, die een capaciteit van 100 megawatt zou hebben, werd vorig jaar aangekondigd. De mini-kerncentrale zou over acht jaar operationeel moeten kunnen worden.

Indien de tests positief verlopen, hopen de ontwikkelaars kant-en-klare nucleaire reactoren over de hele wereld aan nieuwe kerncentrales te kunnen leveren. Daarbij zou vooral worden gemikt op geïsoleerde en moeilijk toegankelijke regio's die niet gemakkelijk aan bestaande netwerken kunnen worden gekoppeld. Gemikt wordt op een aandeel van 10 procent tot 15 procent van de wereldwijde markt van kleine en middelgrote reactoren. Daarbij wordt gewag gemaakt van een vraag naar vijfhonderd tot duizend eenheden de volgende dertig jaar.

De reactoren werden sinds het einde van de jaren zestig gebruikt in de onderzeeërs van de Sovjet-Unie. Het zou echter de eerste keer zijn dat het systeem in een civiele project wordt toegepast. De ontwikkelaars zeggen dat de veiligheid en efficiëntie van de technologie is bewezen. Bovendien zou een reactor ongeveer evenveel kosten als een middelgrote steenkoolcentrale, zonder het nadeel van schadelijke uitstoot. Alexander Nikitin, voormalig bemanningslid van nucleaire onderzeeërs, merkt echter op dat de technologie tenminste drie fatale ongevallen heeft veroorzaakt.

Werkgeverslobby tegen kernuitstap Duitsland

Werkgevers willen de Europese Unie aanzetten om de aangekondigde Duitse uitstap uit kernenergie te onderzoeken of te blokkeren. De werkgeverslobby BusinessEurope verstuurde daarvoor een brief naar Günther Oettinger, Europees Commissaris voor energie, waarin gevraagd wordt dat een analyse zou worden opgesteld over de impact van een uitstap op de energiekosten. Er wordt daarbij opgemerkt dat de gemiddelde Europese energieprijzen nu al hoger liggen dan bij vele andere grote handelspartners.

"De Europese Unie moet volgens BusinessEurope dan ook maatregelen nemen om deze zware handicap voor de concurrentiekracht van de Europese industrie, die nog zou worden verscherpt door de Duitse kernuitstap, af te zwakken," voert het webmagazine Euractiv.com aan. "BusinessEurope wijst daarbij onder meer naar een onderzoek van de German Federation of Industries, die aangevoerd heeft dat de Duitse kernuitstap tot hogere energiefacturen zou leiden. Die verhoging zou niet alleen in Duitsland zelf, maar ook in andere Europese landen worden gevoeld."

BusinessEurope noemt het dan ook noodzakelijk dat er een onderzoek moet worden gevoerd naar de Duitse strategie en moet het probleem uitdrukkelijk ter sprake worden gebracht tijdens de Europese top rond energie in de herfst van dit jaar. Een woordvoerder van de European Wind Energy Association voert echter aan dat Duitsland perfect wettelijk handelt met de uitstap uit kernenergie. De beslissing zal volgens de woordvoerder duizenden nieuwe banen in de sector van hernieuwbare energie creëren en Europa concurrentiëler maken in de wereldwijde sector van duurzame energiebronnen.

Ook in Verenigde Staten minder steun voor kernenergie

Het kernongeval in Japan heeft ook in de Verenigde Staten de steun voor nucleaire energie doen afnemen. Op dit ogenblik blijkt nog 39 procent van de Amerikaanse bevolking voorstander te zijn van een uitbreiding van de kernenergie. Daarentegen verzet 52 procent zich tegen een grotere inzet van kernenergie. Dat blijkt uit een onderzoek van het Pew Research Center. In oktober vorig jaar was nog 47 procent van de Amerikanen voorstander van het uitbreiden van de kernenergie, terwijl een even groot gedeelte zich als een tegenstander van kerncentrales manifesteerde.

De steun van de Amerikaanse bevolking over de kernenergie heeft de voorbije jaren verschillende hoogtes en laagtes gekend. Het huidige niveau is echter teruggezakt tot het diepste punt sinds de herfst van zes jaar geleden, toen 39 procent zich voorstander toonde van kernenergie en 53 procent zich een tegenstander toonde. Over andere aspecten van het energiebeleid is er sinds maart vorig jaar weinig verandering opgetreden, op uitzondering van offshore-boringen.

Op dit ogenblik zegt 57 procent van de Amerikanen voorstander te zijn van een uitbreiding van de offshore-boringen, terwijl 37 procent zich tegen een toename zou verzetten. In juni vorig jaar, na het ongeval met het boorplatform Deepwater Horizon in de Golf van Mexico, verzette 52 procent van de Amerikanen zich tegen de uitbreiding van offshore-boringen en was slechts 44 procent voorstander van een toename van de activiteiten. De steun bereikt nu weer opnieuw bijna het hoogterecord van februari vorig jaar, toen 63 procent zich achter offshore-boringen schaarde.

Tsjernobyl-vogels hebben kleinere hersenen

De hersenen van de vogels in de omgeving van de kerncentrale van Tsjernobyl zijn 5 procent kleiner dan normaal. Dat fenomeen kan rechtstreeks worden gelinkt aan de blijvende achtergrondstraling. Dat is de conclusie van een onderzoek van wetenschappers aan de University of South Carolina en de Université Paris-Sud. De kleinere herseninhoud wordt vaak gekoppeld aan beperktere cognitieve mogelijkheden.

Eerder hadden de onderzoekers ook al aangetoond dat de populaties zoogdieren in de buurt van Tsjernobyl afgenomen zijn. Ook stelden ze vast dat de insecten-diversiteit eveneens was teruggevallen. De onderzoekers voegen er aan toe dat de impact op de hersenen het grootst was bij jonge vogels. Verondersteld wordt ook dat een groot aantal embryo's zelfs niet overleeft door de negatieve effecten op de ontwikkeling van hun hersenen.

Vogels zijn in staat om de omvang van een aantal organen aan te passen aan moeilijke milieuvoorwaarden. Een aantal trekvogels die lange afstanden afleggen, kan naarmate het opgebruiken van energie bepaalde organen doen krimpen. "De hersenen vormen echter het laatste orgaan dat daarbij wordt opgeofferd," voeren de onderzoekers aan. "Dat laat veronderstellen dat de straling mogelijk nog een groter effect heeft op andere organen." Een vastomlijnde reden voor de inkrimpende hersenomvang kon nog niet worden achterhaald.

Russisch-Amerikaanse nucleaire samenwerking moet industrieel getint zijn

De nucleaire samenwerking tussen de Verenigde Staten en Rusland moet op een zakelijke manier worden aangepakt. Dat heeft de Russische president Dmitry Medvedev gezegd naar aanleiding van de definitieve in voege treding van een nieuw historische kernakkoord tussen de twee landen, waardoor de mogelijkheid wordt gecreëerd om technologie uit te wisselen en gezamenlijke nucleaire projecten op te starten. Het verdrag over een vreedzame nucleaire samenwerking werd door de parlementen van beide landen eerder al goedgekeurd, maar werd pas van kracht door een uitwisseling van de nodige documenten tussen de Amerikaanse ambassadeur John Beyrle en Sergei Ryabkov, de Russische onderminister van buitenlandse zaken.

"Ambassadeur John Beyrle noemde het akkoord een belangrijke stap in de vreedzame Russisch-Amerikaanse nucleaire samenwerking," aldus de Russische krant The Moscow Times. Een eerste versie van het akkoord was drie jaar geleden door William Burns, de voorganger van Beyrle, al ondertekend. Die overeenkomst werd op bevel van toenmalig Amerikaans president George W. Bush echter opnieuw ingetrokken na het uitbreken van de oorlog tussen Rusland en Georgië. Huidig Amerikaans president Barack Obama bracht de overeenkomst het voorbije jaar echter opnieuw voor het Amerikaans Congres, als een beloning voor de Russische hulp in het Iraanse nucleaire dossier.

"Het wordt belangrijk om dit akkoord niet te benaderen vanuit een politiek standpunt, maar vanuit een visie rond zakelijke samenwerking," benadrukte Dmitry Medvedev. Voor de Russische nucleaire sector vormen de Verenigde Staten een belangrijke markt. Op dit ogenblik levert Rusland ongeveer 40 procent van de nucleaire brandstof voor de Amerikaanse kerncentrales. Het voorbije jaar werden nog contracten ter waarde van 4,9 miljard dollar aan leveringen van laagverrijkt uranium op de Amerikaanse markt ondertekend. Het Russische energiebureau Rosatom maakt onder meer gewag van joint ventures op Amerikaans grondgebied met Russische technologie. Rosatom hoopt wereldwijd kernenergie te kunnen promoten als een middel in het energievraagstuk.

China realiseert doorbraak op hergebruik nucleaire brandstof

Chinese wetenschappers zeggen een doorbraak gerealiseerd te hebben in de technologie van de verwerking van gebruikte nucleaire brandstoffen. Dat zou volgens een aantal waarnemers mogelijk het probleem van de Chinese uranium-bevoorrading kunnen oplossen. De technologie werd ontwikkeld en getest in een site van China National Nuclear Corporation in de Gobi-woestijn in de afgelegen Chinese provincie Gansu. Door de nieuwe technologie zou het hergebruik van uranium-materiaal in kerncentrales met zestigvoud kunnen worden opgedreven. Daardoor zou de huidige uranium-voorraad van China nog minstens voor drieduizend jaar volstaan.

"Net zoals Frankrijk, Groot-Brittannië en Rusland, is China een voorstander van herwinning als een middel voor het beheer van gebruikt hoogradioactief materiaal en de verzekering van toekomstige nucleaire brandstofvoorraden," aldus het persbureau Reuters. "Critici merken echter op dat de commerciële toepassing van hergebruikte nucleaire materialen werd gehinderd door problemen op het gebied van kosten, technologie, proliferatie en veiligheid. China bezit op dit ogenblik 171.400 ton bewezen uranium-reserves, hoofdzakelijk gespreid over de provincies Jiangxi, Guangdong, Hunan, Xinjiang, Inner Mongolia, Shaanxi, Liaoning en Yunnan."

China werkt aan belangrijke investeringen in kernenergie, dat het land moet helpen om af te stappen van steenkool, de meest vervuilende fossiele brandstof. China heeft op dit ogenblik twaalf kernreactoren met een totale capaciteit van 10,15 gigawatt. Tegen het einde van het decennium wordt officieel een capaciteit van 40 gigawatt als doelstelling voorop geschoven. De Chinese regering heeft echter aangekondigd dat het streefdoel tot 80 megawatt zou kunnen worden verdubbeld, omdat een snellere introductie van kernenergie één van de mogelijkheden is om de uitstoot van broeikasgassen te reduceren. Daardoor zou China de invoer van uranium echter met 60 procent moeten opdrijven.

Huppelende ruimtesondes toekomst Mars-onderzoek

Machines met een aandrijving of nucleair afval zouden in de toekomst gassen uit de atmosfeer van Mars kunnen verzamelen, waardoor toekomstige robotmissies grotere afstanden zouden kunnen afleggen. Dat is de conclusie van research van de Britse Royal Society. In het ontwerp zouden de ruimtesondes koolstofdioxide samendrukken en vloeibaar maken. Die vloeistof zou vervolgens verhit worden, zoals dat in een traditionele raket gebeurt. Daardoor zou de vloeistof zich met enorme kracht tot een gas ontwikkeling, waardoor de ruimtesondes tot grote afstanden zouden kunnen worden voortgestuwd. Die aanpak is volgens de onderzoekers een betere strategie om meer van de planeet Mars te kunnen ontdekken.

"Marssondes zoals Spirit en Opportunity hebben weliswaar meer gegevens verzameld dan oorspronkelijk werd verwacht, maar toch waren ze met hun zonnekracht en wielen beperkt tot een relatief beperkte oppervlakte," merkt BBC News op. "Opportunity, die al bijna zeven jaar op Mars actief is, heeft op al die tijd vijfentwintig kilometer afgelegd. Onderzoekers proberen dan ook uit te zoeken op welke manier toekomstige missies een grotere actieradius zouden kunnen krijgen. Daarbij werden al verschillende toepassingen in overweging genomen, maar volgens onderzoeksleider Hugo Williams van de University of Leicester bestaat de beste oplossing erin om een ruimtesonde zelf zijn brandstof te laten verzamelen."

Daarbij denkt Williams aan het gebruik van nucleaire batterijen, zoals dat ook sinds het begin van de jaren zeventig met de Pioneer-ruimtesondes wordt toepast voor langdurige ruimtemissies. "Volgens Hugo Williams hebben deze nucleaire batterijen het voordeel van een lange levensduur en men is bovendien ook niet afhankelijk van zonnekracht, wat door het relatief gebrek aan zonlicht op Mars een belangrijk probleem is," aldus nog BBC News. Aangezien de sondes in het systeem van Williams hun brandstof uit de atmosfeer van Mars zouden halen, zouden er ook geen voorraden moeten meegenomen worden vanop aarde. Volgens Williams zou het ongeveer één week duren vooraleer er voldoende gassen zijn opgeslagen om een sprong van één kilometer te maken.

Nucleaire samenwerking tussen Koeweit en Rusland

Rusland en Koeweit hebben een princiepsovereenkomst voor vreedzame nucleaire samenwerking ondertekend. In de overeenkomst is voorzien dat Rusland trainingsfaciliteit, de exploratie van nucleaire metalen, een netwerk van nucleaire reactoren en de bijhorende infrastructuur zou voorzien voor de Golfstaat. Dat heeft Ahmad Bishara, secretaris-generaal van het National Nuclear Energy Committee van Koeweit, bekend gemaakt. Het samenwerkingscontract heeft een looptijd van vijf jaar. Koeweit sloot eerder ook al een nucleair samenwerkingscontract met Japan en Frankrijk. In de Arabisch Golf wordt met argwaan gekeken naar het nucleaire energieprogramma van Iran.

Koeweit, de vierde grootste olie-exporteur van olie, wil over twaalf jaar vier nucleaire reactoren hebben gebouwd. De reactoren zouden elk een capaciteit van duizend megawatt krijgen. Eerder al ondertekenden Koeweit en Japan een overeenkomst om de nucleaire capaciteit van de Golfstaat uit te breiden. In april van dit jaar werd een gelijkaardige overeenkomst gesloten met Frankrijk. Ahmad Bishara merkte op de volgende maanden een reeks ontmoetingen te zullen hebben met het Russische nucleaire agentschap Rosatom om concrete projecten uit te werken. Rosatom zou daarvoor een aantal plannen voorleggen aan zijn partners uit het emiraat.

Sergei Kiriyenko, de topman van Rosatom, benadrukte dat Rusland bereid is om Koeweit te helpen met de ontwikkeling van nucleaire energie en de bouw van kerncentrales, wanneer het emiraat daartoe zou beslissen. In Koeweit wordt gevreesd dat Iran door zijn kernenergie-programma ook militair een nucleaire mogendheid zou kunnen worden en daardoor een dominante macht zou kunnen worden in de regio. Het emiraat heeft bij Iran al aangedrongen op de nodige garanties over de veiligheid van de kernreactor in Bushehr, die door Rusland werd gebouwd. De kerncentrale van Bushehr is in augustus begonnen met het opladen van nucleaire brandstoffen.

Indiase nucleaire sector open voor buitenlandse bedrijven

Het Indiase lagerhuis heeft een wet goedgekeurd dat de markt voor nucleaire energie opent voor privékapitaal. Daardoor zouden buitenlandse bedrijven in de toekomst de mogelijkheid kunnen krijgen om reactors te bouwen voor de grote Indiase kernenergie-markt, die geraamd wordt op een waarde van 150 miljard dollar. Op dit ogenblik vertegenwoordigt de nucleaire sector slechts 3 procent van de totale Indiase energiemarkt. De parlementsleden verklaarden zich echter pas akkoord om de wet goed te keuren nadat de Indiase regering zich akkoord had verklaard om de hoogte van de compensaties bij kernongevallen te verdrievoudigen. India heeft een grote capaciteitsverhoging van zijn elektriciteitsproductie nodig. Honderden miljoenen Indiers hebben nog altijd geen aansluiting op het net.

De nieuwe wet is een gevolg van een kaderovereenkomst met de Verenigde Staten twee jaar geleden, waardoor India toegang kreeg tot buitenlandse nucleaire technologie. "Meer dan drie decennia lang is India uitgesloten gebleven van de handel in civiele atoomtechnologie," aldus BBC News. "Dat was het gevolg van het atoomwapen-programma van de Indiase regering en zijn weigering om zich aan te sluiten bij het anti-proliferatieverdrag." Het voorstel voor de aangepaste schadevergoeding zal nu aan het Indiase hogerhuis worden voorgelegd. Verwacht wordt dat het voorstel daar zonder problemen zal worden goedgekeurd. De Indiase premier Manmohan Singh stelt dat kernenergie de beste en meest kostenefficiënte manier is om de energiebehoeften van het land te vervullen.

Een aantal privébedrijven, vooral in de Verenigde Staten, hebben zich terughoudend opgesteld om in India kerncentrales te bouwen zonder dat hun verantwoordelijkheid wettelijk gelimiteerd is. Het Indiase lagerhuis kwam akkoord om voor een eventueel kernongeval een maximale schadevergoeding van 320 miljoen dollar vast te leggen. Een aantal linkse politieke partijen heeft veel kritiek geuit op het wetsvoorstel. Daar wordt opgemerkt dat bedrijven verplicht zouden moeten worden om veel grotere compensaties uit te betalen. Bovendien wordt daar opgemerkt dat buitenlandse bedrijven geen toegang zouden mogen hebben tot dergelijke belangrijke sectoren.