Zwitserse satelliet gaat ruimte schoonmaken

Zwitserse wetenschappers zijn van plan een schoonmaaksatelliet de ruimte in te sturen. De satelliet is speciaal ontworpen voor het opruimen van afval dat in een baan om de aarde zweeft. Volgens het Swiss Space Center heeft de ontwikkeling van de satelliet CleanSpace One een investering van 10 miljoen Zwitserse frank gekost. De satelliet werd gebouwd door de Zwitserse École Polytechnique Fédérale de Lausanne (EPFL). CleanSpace One moet binnen drie tot vijf jaar worden gelanceerd.

Volgens de Amerikaanse National Aeronautics and Space Administration (NASA) cirkelen er een half miljoen brokstukken van brandstofraketten, defecte satellieten en andere apparaten met een snelheid van bijna 28.000 kilometer per uur in een baan om de aarde. Daarmee vormt het afval een groot gevaar voor satellieten of ruimteschepen die zware schade kunnen oplopen als ze in botsing komen met de brokstukken. De eerste opdracht van CleanSpace One is het opruimen van twee Zwitserse satellieten die drie jaar en twee jaar geleden werden gelanceerd.

Voor de ontwikkeling van de satelliet moeten echter nog drie grote problemen worden opgelost. Het eerste probleem is de baan rond de aarde waar het afval zich in bevindt. De opruimsatelliet moet precies in dezelfde baan als de brokstukken zitten om zijn opdracht te kunnen uitvoeren. Daarnaast moet de satelliet in staat zijn om het ruimteafval op hoge snelheid vast te grijpen en vast te houden. Tenslotte moet de CleanSpace One in staat zijn om het afval weer terug te brengen naar de atmosfeer, waar het vervolgens zou opbranden.

Let's Do It rekent op opkuisactie met honderd miljoen mensen

De cyber-milieugroep Let's Do It hoopt dit jaar wereldwijd honderd miljoen mensen te kunnen mobiliseren voor een grote reinigingcampagne. De actievoerders merken op dat er de voorbije twintig jaar vooral bijzonder veel gepraat is, maar het politieke beleid heeft daarbij volgens hen herhaaldelijk bewezen dat regeringen er niet in slagen om de aarde properder te maken. De campagne, die van maart tot september loopt, hoopt dit honderden tonnen illegaal gestort afval te kunnen verzamelen.

De milieugroep Let's Do It startte vier jaar geleden in Estland, waar de initiatiefnemers een speciale software creëerden om 11.000 illegale stortplaatsen in het land te inventariseren en fotograferen. De website van de campagne slaagde erin om 50.000 vrijwilligers samen te brengen. In totaal haalde die campagne op één dag 10.000 ton illegaal gestort afval te verzamelen. "Dat succes zette de initiatiefnemers aan om de campagne op international niveau uit te breiden," merkt het persbureau AFP op.

Het voorbije jaar namen meer dan 2,7 miljoen mensen in zestien landen deel aan de campagne. "We hopen dat de campagne dit jaar tientallen miljoenen vrijwilligers zal aantrekken," merkt Tiina Urm, woordvoerster van Let's Do It, op. "In de meest positieve ramingen zouden we honderd miljoen mensen kunnen bereiken." De actie is dit jaar uitgebreid tot projecten in tweeëntachtig landen, waaronder ook buurland Rusland, waar de afvalprobleem volgens de actievoerders een belangrijk maatschappelijk onderwerp is geworden.

Britse onderzoekers willen extreem radioactief afval hergebruiken

Onderzoekers aan de University of Reading zeggen een klasse van molecules ontdekt te hebben die extreem radioactieve componenten, die overblijven nadat gebruikte kernbrandstof werd verwerkt, selectief kunnen verwijderen. Die toepassing zou de radioactiviteit van kernafval volgens de onderzoekers gevoelig kunnen terugschroeven. De radioactieve componenten zouden volgens de wetenschappers opnieuw als voeding voor de kernreactoren kunnen worden gebruikt.

"De Britse nucleaire energie produceert jaarlijks ongeveer 10.000 megawatt elektriciteit," merken de onderzoekers op. "Het grootste gedeelte van de gebruikte brandstof kan worden verwerkt en opnieuw in de nucleaire cyclus worden gebracht, maar een aantal restproducten moeten worden opgeslagen. Voor elke 500 kilogram gebruikte brandstof wordt er 15 kilogram afval geproduceerd. Stoffen zoals americium, curium en neptunium vertegenwoordigen daarvan minder dan 1 kilogram, maar zijn door hun hoge radioactiviteit en lange halveringstijden bijzonder gevaarlijk."

"Indien deze hoogradioactive producten, waarvan de halveringstijd miljoenen jaren kunnen bedragen, zouden kunnen worden geselecteerd en opnieuw als brandstof kunnen worden gebruikt voor de reactoren van een volgende generatie, die over een vijftiental jaar in dienst genomen zouden kunnen worden," merkt onderzoeksleider Laurence Harwood op. "Maar ook nu al zou de selectie van deze componenten de opslag eenvoudiger en minder risicovol maken."

De ontdekte moleculen zouden 99,9 procent van de extreem radioactieve componenten uit de gebruikte kernbrandstof kunnen selecteren. Daardoor zou er volgens Harwood veel minder grote hoeveelheden kernafval moeten worden opgeslagen en zou de opslagtijd tot enkele honderden jaren kunnen worden gereduceerd.

Meer inspanningen nodig voor verwerking medisch afval

Een kwart van het afval dat wordt geproduceerd in ziekenhuizen, laboratoria, bloedbanken en mortuaria is giftig en er moeten meer inspanningen worden gedaan om deze sector te reglementeren. Dat is de conclusie van een rapport voor de Human Rights Council van de Verenigde Naties. Speciaal rapporteur Calin Georgescu voert daarbij aan dat slechts weinig landen een wetgeving hebben ontwikkeld om het groeiend probleem van medisch afval, dat een risico op infecties en blootstelling aan radioactiviteit inhoudt, aan te pakken.

"De medische sector produceert tonnen afval, dat pathogenen, bloed, radioactiviteit, naalden, scalpels en vervallen geneesmiddelen en vaccins omvat," voert Calin Georgescu aan. "In vele arme landen worden chemisch en farmaceutisch afval rechtstreeks naar vuilnisbelten gevoerd of door het toilet gespoeld. Vaak wordt het afval ook verbrand in betonnen bekkens, waardoor de uitstoot van dioxines wordt opgedreven." Hij voegt er aan toe dat veel ontwikkelingslanden worden geconfronteerd met een voortdurende import van medisch afval uit de geïndustrialiseerde wereld.

"Volgens de World Health Organization produceren rijke landen jaarlijks gemiddeld 6 kilogram gevaarlijk medisch afval per hoofd van de bevolking," aldus het persbureau Associated Press. "In arme landen bedraagt die productie tot 3 kilogram per jaar. Er wordt aan toegevoegd dat miljoenen besmettingen met hepatitis of hiv zouden kunnen worden voorkomen indien naalden veilig zouden worden vernield in plaats van te worden hergebruikt zonder sterilisatie. In Algerije, Mexico, Marokko en Brazilië werden mensen besmet door radioactief medisch afval."

Krantenpapier kan nieuwe autobrandstof worden

Onderzoekers aan de Tulane University in de Amerikaanse staat Louisiana menen een methode ontwikkeld te hebben om met papier als grondstof butanol, een biobrandstof die als een alternatief voor benzine kan worden aangewend, te produceren. De onderzoekers ontdekten een manier om een nieuwe bacterie om butanol te winnen uit cellulose. Op dit ogenblik wordt het systeem uitgetest met oude edities van de Times Picayune, een dagblad uit New Orleans.

Als brandstof is butanol volgens de onderzoekers superieur tegenover ethanol, aangezien het product getankt kan worden zonder dat de automotoren moeten worden aangepast. Bovendien kan butanol door de bestaande pijpleidingen worden getransporteerd en veroorzaakt het product ook minder corrosie-problemen. Tenslotte omvat butanol meer energie dan ethanol, waardoor de actieradius van de wagen gevoelig zou kunnen worden opgedreven.

"De ontdekking zou de kosten van de productie van bio-butanol gevoelig kunnen terugschroeven," merkt onderzoeksleider David Mullin, hoofd van het Department of Cell and Molecular Biology aan de Tulane University, op. "Naast een lagere verkoopprijs per liter, zou het gebruik van butanol uit cellulose ook de uitstoot van koolstofdioxide drastisch kunnen terugdrijven in vergelijking met de klassieke benzine. Bovendien zou de technologie ook een positieve impact hebben op de afvalberg."

De onderzoekers merken op dat cellulose in alle planten aanwezig is en het meest omvangrijke organische materiaal op de wereld vertegenwoordigt. "Alleen al in de Verenigde Staten wordt jaarlijks 323 miljoen ton cellulose-materiaal weggeworpen dat zou kunnen worden gebruikt om butanol te produceren," merken ze op.

Amazone-zwam creëert mogelijkheid om plastiek af te breken

Onderzoekers van de Yale University hebben in het regenwoud van de Amazone planten ontdekt die plastiek zouden kunnen afbreken. De organismen, die actief zijn in zwammen, zouden de capaciteit hebben om polyurethaan af te breken. Dat zou volgens de onderzoekers kunnen leiden tot innovatieve manieren om de wereldwijde afvalberg gevoelig af te bouwen. De nieuwe bevindingen zijn het resultaat van een studieproject, waarbij studenten deelnamen aan het project Rainforest Expedition and Laboratory van de Yale University.

Bedoeling was daarbij dat in de Amazone organismen zouden worden verzameld om later potentiële mogelijkheden in het laboratorium te onderzoeken. Student Pria Anand ontdekte dat endophyte, een organisme dat in zwammen leeft, reageert op plastiek. Collega-student Jeffrey Huang analyseerde de verzamelde endophyten om te bepalen welke soorten het meest efficiënt zouden zijn om chemische verbindingen af te breken. Daarop selecteerde Jonathan Russell, een derde student, het organisme dat het meest geschikt leek om polyurethaan af te breken.

Er wordt aan toegevoegd dat ook andere producten kunnen worden gebruikt om polyurethaan af te breken, maar het geselecteerde enzyme bleek ook efficiënt te blijven bij afwezigheid van zuurstof. "Dat is bijzonder belangrijk voor de mogelijkheden om begraven afval af te breken," wordt er opgemerkt. Op dit ogenblik wordt een nieuwe reeks endophytes bestudeerde om uit te maken of een aantal soorten ook geschikt zijn om andere producten, zoals polystyreen, af te breken.

Elektronisch afval ook schadelijk voor gezondheid mens

Elektronisch afval heeft ook een schadelijke impact op de menselijke gezondheid. Dat is de conclusie van een onderzoek van de Zhejiang University in China. De onderzoekers merken op dat elektronisch afval onder meer risico op cardiovasculaire aandoeningen, dna-schade en mogelijk kanker zou verhogen. Elk jaar wordt volgens ramingen wereldwijd ongeveer 20 miljoen ton zogenaamde e-waste geproduceerd. Een groot gedeelte van die afvalproducten wordt geëxporteerd naar China.

"Elektronisch afval wordt gelinkt aan schadelijke effecten op het leefmilieu en illegale export naar ontwikkelingslanden," merkt het webmagazine Psychorg.com op. "Maar Chinese onderzoekers, die luchtstalen namen van één van de belangrijkste regio's met e-waste in China namen, zeggen dat elektronisch afval ook een schadelijke impact hebben op de menselijke gezondheid. Tijdens het recyclage-proces komen immers schadelijke stoffen vrij die zich door de inademing van gecontamineerde lucht in het lichaam gemakkelijk kunnen opstapelen."

"Die schadelijke stoffen zullen leiden tot dna-schade, dat mogelijk kanker tot gevolg kan hebben," merkt onderzoeksleider Fangxing Yang op. "De resultaten van het onderzoek tonen duidelijk aan dat de ontmanteling van e-waste in open lucht moet worden verboden. Bovendien moeten de primitieve technieken voor het afbreken van deze producten worden verbeterd. Werknemers in het recyclageproces moeten bovendien ook beter worden beschermd. Producenten van elektronische producten moeten echter ook overschakelen op het gebruik van minder schadelijke bestanddelen."