Saudi-Arabië wordt groeimarkt voor vastgoedsector

Saudi-Arabië wordt volgend jaar één van de best presterende vastgoedmarkten van de wereld. Dat heeft projectontwikkelaar Damac Properties uit Dubai aangekondigd. Daarbij wordt gewezen naar de Europese schuldencrisis, die volgens de ontwikkelaar de vastgoedprijzen in de hele eurozone onder druk zullen houden, terwijl de Amerikaanse vastgoedmarkt nog altijd geen tekenen van herstel vertoont en de prijzen in Hongkong en China blijven dalen, waardoor het Midden-Oosten één van de belangrijkste groeiregio's van de sector zal worden.

"Vooral Saudi-Arabië kan mogelijk volgend jaar tot de tien beste vastgoedmarkten van de wereld behoren," merkt Ziad El Chaar, managing director van Damac, op tegenover Arabian Business. "De Saudische economie zal dit jaar nog altijd een groei kennen van 6,4 procent, terwijl de winsten van de Saudische bedrijven tijdens de eerste negen maand van dit jaar nagenoeg 25 procent stegen. Er heerst heel wat optimisme over de economische vooruitzichten van Saudi-Arabië. Dat zal de vraag naar kwaliteitsvastgoed in het koninkrijk stimuleren."

"Investeerders kijken vooral naar de BRIC-landen opkomende markten, maar zien daarbij een economische grootmacht in het Midden-Oosten," voert Ziad El Chaar nog aan. Hij wijst ook op de belofte van Koning Abdullah om 30 procent van het jaarlijkse bruto binnenlandse product te investeren in openbare projecten om de werkloosheid en het woningtekort in Saudi-Arabië aan te pakken. Dat heeft volgens El Chaar al gezorgd voor het stimuleren van de woningbouw en constructie. Damac bouwt op dit ogenblik de Al Jawharah Tower op de Jeddah Corniche.

Bewoners Palm Jumeirah moeten betalen voor strand

De bewoners van de luxueuze appartementen op Palm Jumeirah in Dubai zullen extra moeten betalen voor een toegang tot de stranden van de kunstmatige eilandengroep. De maatregel moet vastgoedontwikkelaar Nakheel helpen om zijn financiële positie te verbeteren. Om de nodige inkomsten te genereren besliste de ontwikkelaar om diensten zoals zwembaden, gymzalen en private stranden uit te besteden aan externe partijen. Aan de bewoners wordt een prijs van 1.360 dollar per jaar aangerekend voor de diensten.

"De bewoners van de kustappartementen op de kunstmatige eilandengroep Palm Jumeirah dreigen jaarlijks 5.000 dirham te zullen moeten betalen om toegang te kunnen krijgen tot een aantal diensten die het complex te bieden heeft," aldus het magazine Arabian Business. "Ontwikkelaar Nakheel wil die diensten privatiseren om de nodige inkomsten te verwerven om zijn financiële problemen te kunnen aanpakken. Onder meer de toegang tot het strand zou betalend worden gemaakt. Bezoekers zouden 12.000 dirham moeten betalen."

In ruil zou Nakheel echter wel de aangerekende onderhoudskosten voor de betrokken diensten schrappen. Bewoners hebben echter al zwaar geprotesteerd tegen de plannen van de vastgoedontwikkelaar. Er wordt daarbij opgemerkt dat de eigenaars destijds het vastgoed hebben gekocht in de veronderstelling dat daar ook de toegang tot de diensten was inbegrepen. Vele projectontwikkelaars in de regio worden getroffen door de instorting van de lokale vastgoedmarkt, wat ze gedeeltelijk proberen de compenseren door het optrekken van allerlei kosten.

Groeiend risico inbeslagnames woningen in zwakste eurolanden

Een groot gedeelte van armere bevolkingsklasse van de eurozone loopt een belangrijk risico op de inbeslagname van zijn woning. Dat is de conclusie van een onderzoek van het Royal Institute of Chartered Surveyors (RICS), gespecialiseerd in immobiliën-vraagstukken. Daarbij wordt opgemerkt dat de landen die zich in het oog van de Europese economische storm bevinden - Ierland, Spanje, Portugal en Italië - de grootste risico's lopen op de inbeslagneming van woningen.

"Uit het onderzoek blijkt dat de vastgoedmarkt in de betrokken landen met een dubbel probleem wordt getroffen," aldus het webmagazine Euractiv. "In de eerste plaats worden die markten geconfronteerd met omvangrijke inbeslagnames, terwijl een groot gedeelte van de nieuwe woningen er niet in slaagt om een koper aan te trekken. Bovendien hebben ook de investeringsfondsen hun interesse in deze markten laten varen."

Er wordt wel opgemerkt dat de interesse van investeerders in de andere landen opnieuw aantrekt en inmiddels een vraag laat optekenen die hoger ligt dan het niveau van de inbeslagnames. Dat zou vooral het geval zijn in Duitsland, Polen en Rusland. "Dit betekent dat het vertrouwen in de toekomst van de vastgoedsector hoog blijft, ondanks de moeilijke economische omstandigheden," merkt Simon Rubinsohn, hoofdeconoom bij het Royal Institute of Chartered Surveyors, op.

Verkoop Olympic Village Londen afgerond

Het Londense Olympic Village is voor een bedrag van 557 miljoen pond verkocht aan een joint-venture van de immobiliëngroep Delancey en Qatari Diar, de vastgoeddivisie van het investeringsfonds van het emiraat Qatar. De joint-venture krijgt door de overeenkomst de beschikking over 1.439 entiteiten die na de Olympische Spelen zullen worden omgevormd tot woonpanden. Aanpalend aan het Olympic Village in Stratford in East-London krijgt de joint venture ook de mogelijkheid om op zes sites in totaal tweeduizend andere woningen te bouwen.

Ook Hutchison Whampoa was geïnteresseerd in het Olympic Village, maar uiteindelijk werd het complex toegewezen aan Delancey en Qatari Diar. De meeste panden zouden worden verhuurd in plaats van verkocht. Eerder al werd een ander gedeelte van het Olympic Village, met 1.349 woningen, verkocht aan Triathlon Homes voor een bedrag van 268 miljoen pond. Jamie Ritblat, chief executive van Delancey, benadrukte dat het complex een onderdeel vormt van de lange termijnactiviteiten van de immobiliëngroep.

Met de bouw van het Olympic Village was een investering gemoeid van 1,1 miljard pond. "De transactie zorgt ervoor dat de Britse belastingbetaler een belangrijke return krijgt uit de Olympische Spelen," voert Jeremy Hunt, Britse minister van cultuur en sport, aan. "Het toont bovendien aan dat de Olympische Spelen een belangrijke nalatenschap zullen opbouwen voor de Britse maatschappij." In het complex komt ook schoolgelegenheid voor 1.800 kinderen, samen met winkels, gezondheidszorg en parken.

Dubai schrapt meer dan tweehonderd vastgoedprojecten

In Dubai zijn op twee jaar tijd 217 vastgoedprojecten geschrapt. Dat blijkt uit cijfers van de Real Estate Regulatory Authority van het emiraat. Het voorbije jaar werden in totaal voor 119,5 miljard dirham vastgoedprojecten verkocht. Dat komt overeen met een bedrag van 22,4 miljard euro. Het jaar voordien hadden die transacties nog een waarde van 152,9 miljard dirham. Eerder was door Deutsche Bank al opgemerkt dat de residentiële vastgoedprijzen in Dubai nog niet altijd hebben geprofiteerd van de politieke onrust in andere regio's van het Midden-Oosten.

"Dubai kende de voorbije drie jaar de slechtst presterende vastgoedmarkt van het Midden-Oosten," aldus Arabian Business. "De vastgoedprijzen blijven er dalen. Tijdens de maand mei lagen de gemiddelde prijzen op de vastgoedmarkt van het emiraat 1,2 procent lager dan de maand voordien. De huurprijzen kenden een daling met 1 procent. De prijzen van appartementen vielen met 1,3 procent terug, terwijl villa's met 1 procent in waarde daalden."

"Er wordt weliswaar gezegd dat het vastgoed in Dubai op een hernieuwde interesse mag rekenen, maar er is in realiteit geen enkel zichtbaar teken van een verbetering op de markt," merken de analisten van Deutsche Bank op. Weliswaar is het ergste van de vastgoedcrisis wellicht achter de rug, maar toch geven de introductie van nieuwe projecten op de markt, de lauwe interesse bij potentiële kopers en de flauwe beweging in de sector aan dat de industrie verder zwakte zal blijven vertonen."

Amerikaanse vastgoedsector is een kopersmarkt

Een meerderheid van de Amerikaanse bevolking dat de economische omstandigheden op dit ogenblik de aankoop van een woning zouden moeten stimuleren. Dat is de conclusie van een onderzoek van het bureau Gallup. De Amerikaanse vastgoedsector wordt volgens Gallup op dit ogenblik dan ook bestempeld als een kopersmarkt. De onderzoekers voegen er aan toe dat mannen duidelijk meer vertrouwen hebben in de vastgoedmarkt dan vrouwen. Steeds meer Amerikanen raken ervan overtuigd dat de vastgoedprijzen volgend jaar opnieuw zullen stijgen.

Uit het onderzoek van Gallup blijkt dat 69 procent van de Amerikanen aangeeft dat de markt op dit ogenblik gunstig ligt voor de aankoop van een woning. Uit eerdere onderzoeken van het bureau kan afgeleid worden dat de Amerikaanse consumenten ook tegen het midden van het voorbije decennium een voordelige markt meenden te ontwaren, toen de prijzen een stijgende curve vertoonden en financiering van vastgoed relatief toegankelijk was. Die situatie begon echter kort nadien te veranderen, waarbij vele consumenten beseften dat er een vastgoed-zeepbel werd gecreëerd.

Gallup stelt dat 74 procent van de mannen aangeeft dat de Amerikaanse vastgoedmarkt zich in een goede periode bevindt voor de aankoop van een woning. Bij de Amerikaanse vrouwen is daar echtere slechts 64 procent het mee eens. Ook wordt opgemerkt dat bij inkomens van minstens 75.000 dollar per jaar 86 procent overtuigd is van een goede markt, tegenover 73 procent in de inkomenscategorie tussen 30.000 dollar en 75.000 dollar en 50 procent in de categorie met een inkomen van minder dan 30.000 dollar.

Eigen woning belangrijkste financiële doelstelling Amerikanen

Het woningbezit blijft de belangrijkste financiële doelstelling van de Amerikaanse bevolking. Dat is de conclusie van een onderzoek van het Pew Research Center. Voor 80 procent van de Amerikanen geldt het bezit van een eigen woning een belangrijke financiële doelstelling op lange termijn. Een even grote groep noemde het belangrijk om tijdens zijn pensioen op een comfortabele manier te kunnen leven, gevolgd door de mogelijkheid om de studies van kinderen te kunnen financieren (73 procent).

De onderzoekers voegen er aan toe dat 53 procent van de respondenten het ook belangrijk vinden om hun kinderen een erfenis te kunnen nalaten. Er wordt echter aan toegevoegd dat 23 procent van de Amerikaanse eigenaars toegeeft dat ze niet meer voor dezelfde woning zouden kiezen indien ze een tweede kans zouden krijgen. Er wordt daarbij opgemerkt dat 43 procent de reden daarvoor in de woning zoekt, gevolgd door financiële factoren (31 procent) en de locatie (17 procent).

Bij de financiële problemen wordt door nagenoeg de helft aangevoerd dat hun woning aan waarde heeft verloren of geen meerwaarde heeft gecreëerd. Anderen wijzen naar de veranderde economische situatie of de eigen financiële situatie. Uit het onderzoek blijkt ook dat 86 procent van de respondenten verwacht dat het minstens drie jaar zal duren voor de vastgoedprijs het verlies van de financiële crisis zal hebben goedgemaakt. Volgens 42 procent zal dat minstens zes jaar duren en 10 procent maakt gewag van meer dan tien jaar.

Ook stedelijk machtscentrum verschuift naar oosten

New York blijft de belangrijkste stad van de wereld, gevolgd door Londen en Parijs. Dat is de conclusie van een rapport van het bureau Knight Frank, gespecialiseerd in luxevastgoed. Er wordt aan toegevoegd dat zeven van de tien belangrijkste steden van de wereld gesitueerd zijn in West-Europa, Noord-Amerika en Australië, maar er is volgens Knight Frank een duidelijke evolutie ingezet. Tegen het einde van het decennium zal er volgens het rapport duidelijk een verschuiving naar het oosten kunnen worden vastgesteld.

Knight Frank merkt op dat tegen het einde van het decennium slechts vier steden uit de top tien niet in Azië zullen worden gesitueerd. Daarbij wordt opgemerkt dat Parijs en San Francisco de grootste klappen zullen krijgen. Parijs zou van een derde plaats terugvallen tot een negende plaats, terwijl San Francisco van een zestiende naar een twintigste plaats zou zakken. New York en Londen zouden hun leidende posities echter wel kunnen behouden.

De grootste vooruitgang zou volgens Knight Frank worden gerealiseerd door Shanghai. De Chinese havenstad zou van een achttiende naar een derde plaats stijgen. Mumbai zou zelfs van een achtendertigste naar een zevende plaats klimmen. Sao Paolo zou van een vijfentwintigste naar een twaalfde plaats stijgen. Moskou zou van een éénentwintigste naar een tiende plaats klimmen. Het voorbije jaar werd het luxevastgoed in Shanghai en Mumbai volgens Knight Frank respectievelijk 21 procent en 20 procent duurder.

Duurzame verbouwer denkt eerst aan ramen en deuren

In de Verenigde Staten heeft 32 procent van de huiseigenaars met verbouwingsplannen duurzame projecten op het oog. Dat is de conclusie van een onderzoek van American Express. Daarbij wordt in de eerste instantie gedacht aan energie-efficiënte ramen en deuren (16 procent), gevolgd door isolatie (12 procent), dakbedekking (11 procent) en verwarming en ventilatie (10 procent). In totaal heeft 64 procent van de Amerikaanse huiseigenaars dit jaar renovatieplannen op het oog.

De onderzoekers merken op dat vorig jaar 62 procent van de Amerikaanse huiseigenaars renovatieplannen hadden. "De voorziene investeringen zijn echter met 45 procent gedaald tot 3.400 dollar," merken de onderzoekers op. De belangrijkste reden om een energiebesparende renovaties door te voeren, zijn financiële voordelen op lange termijn (31 procent). Er wordt aan toegevoegd dat 64 procent van de huiseigenaars tenminste een gedeelte van de werken zelf wil uitvoeren. Daarvan zegt 30 procent hulp te zullen vragen van familie en vrienden.

Slechts 20 procent zou een aannemer aantrekken om alle werken te verrichten, terwijl 11 procent daarvoor beroep wil doen op een familielid. Ook wordt opgemerkt dat 21 procent het werk wil opdelen en voor gespecialiseerde opdrachten een aannemer wil inschakelen. Slechts 13 procent wil het hele renovatieproject zelf uitvoeren. Bij de renovaties wordt vooral aandacht besteed aan indoor-projecten (55 procent), met onder meer schilderwerken en het herinrichten van kamers. De badkamer komt daarbij op de eerste plaats.

Steeds meer vragen over offshore-project The World

Er moet rekening mee gehouden worden dat er nog meer eilanden van het offshore-vastgoedproject The World van de Arabische ontwikkelaar Nakheel op de markt zullen worden gebracht. Eigenaars zullen mogelijk de verliezen bij een verkoop verkiezen boven de verdere operationele kosten. Dat zegt Matthew Green, analist bij de vastgoedgroep CB Richard Ellis Middle East. Het eilandenproject is zwaar getroffen door de vastgoedcrisis in het emiraat Dubai.

Inmiddels zijn al vijf eilanden van het offshore-vastgoedproject te koop aangeboden. Daarbij worden kortingen aangeboden tot 17 procent van de originele aankoopprijzen. "De kopers koesterden waarschijnlijk hoge verwachtingen," voert Green aan. "De projecten werden echter aangekocht tijdens een piekperiode en wellicht is bij een herberekening gebleken dat hun plannen niet langer haalbaar zijn. Op dat ogenblik moet een keuze gemaakt worden tussen een verkoop en de hoop op een verbeterende markt."

Het eilandenproject van Nakheel, een onderdeel van het staatsfonds Dubai World, vormde een miniatuur-editie van de wereld. Het project werd aangekondigd tijdens de vastgoed-hype van Dubai. Inmiddels zijn de meeste ontwikkelingen tot stilstand gekomen. Matthew Green zegt dat het voor de ontwikkelaars moeilijk zal worden om een koper te vinden voor hun eilanden, aangezien er nog altijd twijfels blijven bestaan over de waarde van de projecten.

The World in Dubai houdt uitverkoop

Het eilandenproject The World in Dubai houdt uitverkoop. Drie eilanden worden met grote kortingen te koop aangeboden. Het gaat om de eilanden Finlando, Sapporo en Kathmandu. De aangeboden kortingen zouden tot 17 procent oplopen. The World is een project met kunstmatige eilanden van de Arabische vastgoedgroep Nakheel. Door de economische crisis zijn echter een aantal voorziene plannen opgeborgen. Op dit ogenblik wordt alleen nog aan Heart of Europe van de vastgoedgroep Kleindienst gewerkt, hoewel ook daar grote vertragingen zijn opgelopen.

Finland, een eiland met een oppervlakte van 350.226 vierkante voet, werd gekocht door het Britse Salya Development. Bedoeling was om op het eiland een mode-themapark te ontwikkelen. Het eiland wordt nu echter te koop aangeboden tegen een prijs van 17,2 miljoen dollar. Dat betekent een korting van 17 procent op de oorspronkelijke prijs. Salya Developments had oorspronkelijk gepland om 653 miljoen dollar te investeren in de ontwikkeling van de eilanden Finland en Brunei, maar kondigde vorig jaar al aan dat het project zou worden herbekeken.

Het eiland Sapporo wordt voor een bedrag van 21,13 miljoen dollar te koop aangeboden. Dat is een korting met 11,4 procent op de oorspronkelijke verkoopprijs. Het eiland Kathmandu staat te koop voor een bedrag van 15,1 miljoen dollar. De werken aan The World zijn in de nasleep van de economische crisis nagenoeg tot stilstand gekomen. Een aantal kopers is zelfs niet gestart met de werken, nadat de vastgoedmarkt van Dubai met 60 procent tegenover de piekprijzen is teruggevallen.

China voert eerste onroerende heffingen in

China heeft een eerste onroerende belastingen ingevoerd, in een poging om de recordprijzen voor woningen binnen de perken te houden en de inflatie af te remmen. De belasting wordt ingevoerd voor bezitters van tweede woningen in Shanghai en Chongqing. De belasting, die jaarlijks moet worden betaald, bedraagt tussen 0,4 procent en 1,2 procent van de aankoopwaarde van het pand, afhankelijk van de verhouding van de prijs met de marktgemiddelden. De vastgoedprijzen vormen één van de grote pijlers van de Chinese inflatie.

"De onroerende belastingen zullen een groot psychologisch effect hebben op potentiële kopers," voorspelt Ge Haifeng, onderzoeksdirecteur bij China Real Estate Index System, tegenover BBC News. "Het zou de volgende maanden dan ook bijzonder rustig kunnen blijven op de Chinese vastgoedmarkt." Huang Qifan, burgemeester van Chongqing, stelt dat de heffingen de vastgoedprijzen weliswaar niet onmiddellijk zullen kunnen doen kelderen, maar wel de speculatie op de immobiliënmarkt kunnen tegengaan.

De Chinese vastgoedgroep Shui On Group had onlangs nog ontkend dat er in China sprake was van een vastgoedzeepbel en voegde er aan toe dat de overheidslimieten op de bankkredieten het financieel moeilijker maakte voor de sector. Michael Kibaner, China-specialist bij de vastgoedgroep Jones Lang LaSalle, merkt echter op dat de heffing niet zozeer gericht is op de woningprijzen, maar wel tegen het speculeren met woningen. Het zal volgens Kibaner voortaan immers geld kosten om een woning ongebruikt in bezit te hebben.

Vastgoedmarkt Dubai blijft met overaanbod geconfronteerd

De totale waarde van de vastgoedtransacties is in Dubai het voorbije jaar met 65 procent gedaald. Dat blijkt uit een rapport van vastgoedspecialist Jones Lang LaSalle. Het aantal transacties viel met meer dan de helft terug. Dat heeft volgens Jones Lang LaSalle te maken met de minder toegankelijke kredietmogelijkheden. Tijdens het derde kwartaal van vorig jaar werden er in het emiraat minder dan zeshonderd vastgoedtransacties opgetekend. Tijdens dezelfde periode het jaar voordien werden nog meer dan twaalfhonderd transacties genoteerd.

Jones Lang LaSalle merkt op dat er dit jaar in Dubai nog eens 25.500 eenheden op de markt worden gebracht. "Dat betekent dat de vastgoedmarkt van Dubai zich in een situatie van overaanbod zal blijven bevinden," wordt er opgemerkt. "Dat betekent dat het prijsniveau zich niet voor volgend jaar zal herstellen." Appartementen zullen tegen het einde van het jaar 79 procent uitmaken van het totale residentiële aanbod van het emiraat. Er wordt opgemerkt dat leningen een belangrijke rol zullen blijven spelen in het marktherstel.

Op de residentiële markt zullen volgens het rapport wellicht meer leningen ter beschikking zijn, omdat de banken meer middelen in de hypotheekmarkt zullen injecteren. Er wordt echter aan toegevoegd dat verkopers het bijzonder moeilijk zullen blijven hebben. De prijskloof tussen vraag en aanbod blijft immers groeien. Tijdens het vierde kwartaal van het jaar lagen de verkoopprijzen gemiddeld 15 procent lager dan de vraagprijzen. Tijdens het vierde kwartaal van het jaar voordien bedroeg die kloof 10 procent.

Londen opnieuw belangrijkste kantorenmarkt ter wereld

De Londense commerciële vastgoedmarkt zal dit jaar wellicht voor de tweede keer op rij het grootst aantal investeringen aantrekken. Dat is de conclusie van een onderzoek van Real Capital Analytics. Daarbij wordt opgemerkt dat de vooruitzichten op stijgende huurinkomsten investeerders uit alle hoeken van wereld - onder meer uit Hongkong, Qatar en Canada - heeft aangetrokken. Dan Fasulo, managing director van Real Capital Analytics, merkt op dat er op dit ogenblik grote voorraden investeringskapitaal naar een rendabele bestemming zoeken. Een kantoor in het centrum van Londen aan een intrest van 5 procent tot 6 procent is volgens Fasulo bijzonder aantrekkelijk in vergelijking met de alternatieven.

Nieuwe burgemeester Moskou belooft strijd tegen corruptie

Sergei Sobyanin, die door de Russische president Dmitry Medvedev is aangesteld tot burgemeester van Moskou, heeft aangekondigd de strijd te zullen aanbinden met de wijdverspreide corruptie. Volgens insiders mag verwacht worden dat Sobyanin vooral zal aansturen op een grondige sanering van de lucratieve vastgoedsector van de Russische hoofdstad. Sobyanin gaf toe dat Moskou in de ogen van de Russische bevolking het centrum van corruptie is. Sobyanin voegde er aan toe dat corruptie een belangrijk Russisch probleem is en hij gaf toe dat weinigen geloven dat het probleem daadwerkelijk kan worden uitgeroeid, maar hij benadrukte dat Moskou zich alleen verder kan ontwikkelen als de corruptie wordt aangepakt.

President Medvedev heeft Sobyanin bij zijn aanstelling tot burgemeester de strijd tegen corruptie, de verkeersproblematiek en de sociale problemen als belangrijkste prioriteiten meegegeven. Corruptie, sociale stabiliteit en de transportproblemen worden bestempeld als de belangrijkste hinderpalen in de ambities van de Russische hoofdstad om een wereldwijd financieel centrum te worden. In zakenkringen wordt opgemerkt dat de corruptie het ergste is in de bouwsector, die in belangrijke mate afhankelijk is van beslissingen van de ambtenarij. Yelena Baturina, de echtgenote van de afgezette burgemeester Yuri Luzhkov, is eigenaar van Inteko, één van de grootste bouwbedrijven van Moskou. Luzhkov en Baturina ontkennen elke betrokkenheid bij mogelijke corruptie.

Op de Russische staatstelevisie is inmiddels een reportage getoond over de problemen in de vastgoedsector van de Russische hoofdstad. "Die uitzending lijkt een onderdeel van de campagne van de Russische regering om de bondgenoten van Luzhkov weg te krijgen uit de lucratieve vastgoedprojecten in Moskou," aldus de Russische krant The Moscow Times. "In de documentaire werd aandacht besteed aan een aantal zakenrelaties van Luzhkov, zoals de Israëlische miljardair Lev Leviev. Daarbij werd opgemerkt dat AFI Development, het vastgoedbedrijf van Leviev, de afwerking van een winkelcentrum in de binnenstad van Moskou heeft vertraagd. Dat wordt door AFI Development echter met klem tegengesproken."

Cypriotische rechter blokkeert Russische activa

Een rechtbank op Cyprus heeft 6 miljard dollar aan Russische activa, met inbegrip van de belangen van Suleiman Kerimov in potassium-producent Uralkali en de mijngroep Polyus Gold, bevroren. Ook een gedeelte van belangen in het Moskva Hotel en een gedeelte van een vastgoedproject naast het Kremlin, werden bevroren. De bevriezing van de activa gebeurde op initiatief van het Russische parlementslid Ashot Yegiazaryan, die aangeeft dat hem onterechte een aandeel in het hotel werd geweigerd. Het proces werd in Cyprus gevoerd omdat de dossiers te maken hebben met investeringsfondsen die op het belastingsvoordelige eiland zijn geregistreerd.

"De rechtszaak valt op een gevoelig ogenblik," merkt het persbureau Reuters op. "Suleiman Kerimov heeft immers plannen om Uralkali te fuseren met concurrent Silvinit, waardoor een nieuwe Russische marktleider wordt gecreëerd. Bovendien is potassium op dit ogenblik een belangrijke activiteit, gezien het vijandig bod van 39 miljard dollar van BHP Billiton op het Canadese bedrijf Potash Corp. Volgens een aantal bronnen zouden zowel Rio Tinto als Potash Corp geïnteresseerd zijn in een belang in Uralkali." Door de uitspraak van de rechtbank in Nicosia is het Kerimov echter verboden om aandelen van zijn holding Kaliha Finance in Uralkali te verkopen of op een andere manier te vervreemden.

Yegiazaryan zou ongeveer 2 miljard dollar schadevergoeding eisen. De rechter verbood Kerimov ook zijn belangen in Wandle Holdings en Brainpedia Holdings uit Cyprus en White Star uit de Kaaiman-eilanden te verkopen. Die bedrijven werd een verbod opgelegd om aandelen van Polyus Gold te verkopen. De waarde van de geblokkeerde activa zou ongeveer 500 miljoen dollar vertegenwoordigen. Consulenten van het adviesbureau Renaissance Capital linken het dossier aan de politieke druk op de Moskouse burgemeester Yury Luzhkov en zijn echtgenote, eigenares van de Russische vastgoedontwikkelaar Inteko.

Architectuur-iconen raken niet meer verkocht

De Amerikaanse vastgoedcrisis heeft er ook toe geleid dat een aantal creaties van architectuur-iconen niet meer verkocht raken. Onder meer panden van architecten Frank Lloyd Wright, Richard Neutra of Rudolph Schindler blijven op de markt of moeten met zware verliezen worden verkocht. Vastgoedmakelaar Brian Linder merkt daarbij op dat geïnteresseerden in dergelijke panden in het verleden geen rekening hielden met de vraagprijs, maar daar is volgens hem op dit ogenblik geen sprake meer van. Linder heeft zelf een pand van Richard Neutra uit de tweede helft van de jaren dertig van de vorige eeuw te koop staan. Het pand werd in mei met een vraagprijs van 815.000 dollar op de markt gebracht, maar dat is inmiddels gedaald tot 675.000 dollar.

"De prijzen van die panden zijn echter nog niet gedaald tot het niveau waarop geïnteresseerden bereid zouden zijn om kunstgeschiedenis te kopen," merkt Linder op tegenover het persbureau Associated Press. "Een pand van John Lautner uit het einde van de jaren veertig in de Verdugo Mountains buiten Los Angeles is inmiddels al twee jaar op de markt. De oorspronkelijke vraagprijs bedroeg 2 miljoen dollar, maar dat is inmiddels al gedaald tot ongeveer 1,5 miljoen dollar. Het How House van Rudolph Schindler werd twee jaar geleden tegen een vraagprijs van 5 miljoen dollar op de markt gebracht. Op dit ogenblik wordt nog 1,9 miljoen dollar gevraagd. De prijs van het Ellis House van Frank Lloyd Wright is op één jaar gedaald van 15 miljoen dollar tot 7,5 miljoen dollar."

Volgens schatter James Ebert, gespecialiseerd in architecturaal waardevolle panden, zegt dat de prijzen nog verder zullen moeten dalen om geïnteresseerden aan te trekken. Hij voegt er aan toe dat vele van deze panden in slechte toestand verkeren en dure onderhoudswerkzaamheden moeten ondergaan. "In goede economische omstandigheden zijn mensen bereid om extra te betalen voor kunstwerken," markt Ebert op. "Maar in een economische recessie verliezen de architecturale en creatieve meerwaarde hun impact te verliezen en wordt meer gekeken naar het zuivere woonkarakter van de panden." Omdat de betrokken panden functioneel niet altijd tot de top behoren, zouden banken ook minder geneigd zijn om de nodige leningen te bieden om de vraagprijs te dekken.

Moskou laat wolkenkrabber gedeeltelijk afbreken

Het residentiële complex Dom na Mosfilmovskoi in Moskou moet gedeeltelijk worden afgebroken. Het complex is immers hoger dan de stedenbouwkundige voorschriften toelaten. Projectontwikkelaar Don-Stroi Invest zegt dat één van de torens van het project van 213 meter tot 192 meter zal worden teruggebracht. Dom na Mosfilmovskoi is een elite-vastgoedproject in Moskou. De werken aan het project gingen zes jaar geleden van start en zouden volgens planning dit jaar moeten kunnen worden afgerond worden. Een stedelijke commissie heeft echter achterhaald dat het complex veel hoger was dan in de plannen was voorzien en eiste dat de nodige correcties zouden worden doorgevoerd.

De plannen van het Dom na Mosfilmovskoi omvatten twee torens met respectievelijk tweeëndertig en zevenenveertig verdiepingen, verbonden door een gedeelte met zeven etages. In totaal zou het project 219.000 vierkante meter woonruimte moeten bieden hebben. De prijzen voor dit soort penthouses kunnen oplopen tot bijna 10.000 dollar per vierkante meter. De duurste penthouses van Moskou halen echter prijzen tot 50.000 dollar per vierkante meter. Vaak reserveren de bouwheren deze penthouses voor zichzelf. Architect Sergei Skuratov had er voor gewaarschuwd dat de afbraak de stabiliteit van het gebouw in het gedrang zou kunnen brengen. Dat wordt echter door Don-Stroi Invest ontkend.

Een groot aantal appartementen is bovendien al verkocht. Don-Stroi Investment merkt echter op dat met de eigenaars een financiële regeling zal worden getroffen. Oleg Mitvol, prefect van het district Moskou-Noord en als gewezen federaal milieu-inspecteur een grote actievoerder tegen illegale bouwactiviteiten, benadrukt dat de originele plannen naar de letter moeten worden gevolgd en al de rest moet worden afgebroken. Volgens Oleg Mitvol heeft ook Yury Luzhkov, burgemeester van Moskou, duidelijk gemaakt dat er een einde moet komen aan de illegale bouwpraktijken. Het stadsbestuur van Moskou treedt de jongste tijd strenger op tegenover bouwovertredingen. De voorbij winter leidde dat tot een controversiële afbraak van woningen in de Rechnik-wijk.