Ook online activiteit terroristen verschoven naar sociale media

Internationale terroristische organisaties hebben hun online activiteiten in belangrijke mate verschoven naar sociale netwerken. Dat is de conclusie van een onderzoek van wetenschappers aan de University of Haifa. De Israëlische wetenschappers merken op dat 90 procent van het georganiseerde terrorisme op het internet wordt uitgevoerd door sociale media. Die instrumenten laten terroristische organisaties volgens de onderzoekers toe om zonder geografische beperkingen nieuwe leden te rekruteren.

"De algemene verschuiving van online activiteiten naar social media, vooral naar Facebook en Twitter, is ook niet aan de aandacht van de terroristische organisaties ontsnapt," merkt Gabriel Weimann, professor aan de University of Haifa, op. "Sociale netwerken kunnen door terroristische organisaties worden gebruikt om volgelingen aan te trekken, videoclips te plaatsen en alle mogelijke informatie over het wereldwijde terrorisme over het netwerk te verspreiden. De beperking van de passieve instrumenten van de klassieke websites is totaal weggevallen."

Ook worden de sociale platformen volgens Weimann gebruikt om informatie te verzamelen. "De Verenigde Staten, Canada en Groot-Brittannië hebben hun soldaten al bevolen om persoonlijke informatie van de netwerken te verwijderen om te vermijden dat Al Qeda daarvan gebruik zou kunnen maken," merkt hij op. "Ook is gebleken dat de Hezbollah op zoek is naar informatie op Facebook-accounts van het Israëlische leger. Facebook is een gigantisch platform geworden om informatie te verzamelen. Vele gebruikers aanvaarden elk vriendschapsverzoek en bieden daardoor toegang tot een grote hoeveelheid informatie."

Binnenlands terrorisme in Verenigde Staten gevoelig gestegen

Het voorbije decennium is het aantal aanslagen en samenzweringen van terroristen in de Verenigde Staten gevoelig gestegen. Dat is de conclusie van een analyse van het National Consortium for the Study of Terrorism and Responses to Terrorism (START) aan de University of Maryland. Er wordt opgemerkt dat de daders afkomstig zijn uit alle geledingen van het politieke sector. In ongeveer 40 procent ging het om daden van eenlingen met extreme visies op het gebied van onder meer abortus, milieu, racisme en religie.

Uit het onderzoek blijkt dat sinds het begin van de eeuw in de Verenigde Staten 213 terroristische aanslagen zijn gepleegd. Daarvan kenden zeventien feiten, met inbegrip van de vier aanslagen van nine-eleven, een dodelijke afloop. Na de aanslagen van nine-eleven hebben 32 mensen het leven verloren bij terroristische aanslagen in de Verenigde Staten. De zwaarste aanslag werd twee jaar geleden opgetekend in Fort Hood in Texas, waar dertien slachtoffers vielen.

"In 73 procent van de aanslagen heeft de Amerikaanse overheid informatie over de daders kunnen verzamelen," aldus het rapport. "Het meest actief waren het Earth Liberation Front (ELF) en het Animal Liberation. Aanvallen door individuen die banden hadden met de Tehrik-i-Taliban Pakistan (TTP) en al-Qaida op het Arabische schiereiland konden met succes worden afgeweerd." Er wordt nog opgemerkt dat de grote meerderheid van de islamitische extremisten hun radicalisatie begonnen na de aanslagen van nine-eleven en de daaropvolgende oorlog tegen het terrorisme.

De onderzoekers stellen dat 45 procent van de islamitische extremisten een middenklasse-achtergrond hebben en 59 procent genoten een groot aanzien in hun omgeving.

Terrorisme in media heeft negatievere impact op vrouwen

Televisieverslaggeving over terrorisme heeft een negatiever effect op vrouwen dan op mannen. Dat is de conclusie van een onderzoek aan de University of Haifa. Onder meer zouden vrouwen door terrorisme vaker het eigen waardegevoel verliezen. De Israëlische onderzoekers stellen dat het fenomeen mogelijk te maken heeft met een verschil in opvoeding. Vrouwen zouden volgens hen hebben geleerd om met angst te reageren op terrorisme.

"Eerder onderzoek heeft uitgewezen dat de televisieverslaggeving over terrorisme een negatieve psychologische impact kan hebben op het publiek," merkt onderzoeksleider Moshe Zeidner op. "Sommigen verliezen een gevoel van belangrijkheid, succes en voelen zich bedreigd. Het nieuwe onderzoek toont echter aan dat vrouwen voor die impact gevoeliger zijn dan mannen en gemakkelijker ten prooi vallen aan negatieve gevoelens en stemmingen."

Moshe Zeidner heeft het daarbij over een mogelijk effect van gender-socialisatie. Vrouwen zouden daarbij volgens de onderzoeker worden opgevoed om een grotere angst voor terrorisme te hebben dan mannen. Hij voert aan dat het verschil kon worden opgetekend bij een publiek dat televisie-verslaggeving voorgeschoteld kreeg over terroristische aanslagen van de voorbije jaren waarbij vele slachtoffers vielen. In de controlegroep, die dagelijkse verslaggeving kreeg aangeboden, werd een dergelijk verschil niet opgemerkt.

Oorlog tegen terreur past in Amerikaanse tradities

Gewezen Amerikaans president George W. Bush is op algemene kritiek onthaald voor zijn oorlog tegen het terrorisme als reactie op de aanslagen van nine-eleven. Vaak werd opgemerkt dat zijn beleid niet in overeenstemming was met de Amerikaanse tradities. Een onderzoek van Frida Stranne, politicologe aan de Universiteit van Göteborg in Zweden, voert echter aan dat de beslissingen van George W. Bush in wezen niet veel afweken van de eerdere Amerikaanse buitenlandse politiek.

"Ook eerdere Amerikaanse regeringen hebben dit soort situaties aangewend om de invloed van de Verenigde Staten in de wereld uit te breiden," merkt Stranne op. "De ideeën van George W. Bush over een preventieve oorlog waren weliswaar een nieuw gegeven, maar zijn gebruik van de aanslagen van nine-eleven om de dominantie van de Verenigde Staten in de wereld te versterken, stoelt op oude Amerikaanse tradities. Financiële belangen, ideologieën, leugens en overdreven bedreigingen werden eerder ook al in de buitenlandse Amerikaanse politiek gehanteerd."

"Bij de verkiezing van Barack Obama tot president hadden vele mensen verwacht dat het Amerikaanse beleid zou veranderen," voert de Zweedse onderzoekster, die het Amerikaanse buitenlandse beleid sinds de oprichting van de Verenigde Staten heeft onderzocht, aan. "Die verwachtingen waren echter onrealistisch. Die tradities beperken de mogelijkheden van de Amerikaanse president om te handelen en blijven het land in nieuwe conflicten leiden."

Aanslagen maakten Amerikaanse bevolking meer bezorgd

Nagenoeg de helft van de Amerikaanse volwassenen die in de maanden na de terroristische aanslagen van nine-eleven met fysische of psychologische problemen werden geconfronteerd, worstelen tien jaar later nog altijd met gevoelens van vrees en angsten. Dat is de conclusie van een onderzoek van het bureau Harris Interactive. Daarbij wordt in de eerste plaats gewag gemaakt van bezorgdheid om familie en vrienden (24 procent), gevolgd door angstaanvallen (13 procent). Ook zegt 12 procent door de aanslagen de hoop voor de toekomst verloren te hebben.

De onderzoekers stelden ook vast van 19 procent van de ondervraagden aangeeft door de aanslagen vliegangst gekregen te hebben. Bij de groep die op het ogenblik van de aanslagen in New York of Washington was, of vrienden en familie in de omgeving had, ligt dat cijfer nog 4 procentpunten hoger. "Nog vele mensen worstelen met de gevolgen van de aanslagen," merkt Alan Hilfer, directeur psychologie aan het Maimonides Medical Center in New York City, op. "Vooral gevoelige mensen of personen die meer direct bij de aanvallen zijn betrokken, blijken met de gevolgen te worstelen."

Uit het onderzoek blijkt dat 9 procent van de ondervraagden toegeeft zich angstig te voelen in grote steden of drukke omgevingen. Ook zegt 18 procent wraak te willen tegen de terroristen, terwijl 14 procent toegeeft zich nerveus te voelen wanneer ze mensen in traditionele moslim-kledij opmerken. Anderzijds zegt 47 procent aan sinds de aanslagen te proberen om het leven meer te appreciëren, terwijl 34 procent zegt meer tijd door te brengen met familie en vrienden. Daarnaast zegt 21 procent vaker of meer intens te bidden. Slechts 10 procent gaat vaker naar de kerk.

Tolerantere Amerikaanse maatschappijvisie geldt niet voor moslimextremisme

Hoewel de Amerikaanse bevolking zich steeds meer toleranter opstelt tegenover afwijkende gezichtspunten, wordt die verdraagzaamheid niet uitgebreid ten opzichte van het moslim-extremisme. Dat is de conclusie van een onderzoek aan de University of Chicago. Oorzaak van die uitzondering zijn volgens de onderzoekers de terroristische aanslagen van nine-eleven tien jaar geleden. Dat geeft volgens de onderzoekers aan in welke mate de aanslagen een impact hebben gehad op de Amerikaanse publieke opinie.

Het onderzoek toont aan dat 41 procent van de Amerikaanse bevolking drie jaar geleden van mening was dat een moslim-geestelijke openlijk haat tegenover de Verenigde Staten kon propageren. Dat was twee jaar nadien niet veranderd. Bovendien was 29 procent drie jaar geleden van mening dat moslim-extremisten onderwijs mochten geven. Dat was vorig jaar gestegen tot 32 procent. Ook bleek 49 procent van de Amerikanen drie jaar een boek van een moslim-extremist in de lokale bibliotheek te tolereren. Vorig jaar bedroeg dat cijfer 48 procent.

"Tegenover andere minderheids-standpunten is de tolerantie van de Amerikaanse bevolking wel toegenomen," merken de onderzoekers op. "Op dit ogenblik is 64 procent van mening dat communisten hun leer mogen propageren. Veertig jaar geleden was dat slechts 53 procent. Ook bleek dat inmiddels 61 procent van oordeel is dat een communist onderwijs mag verstrekken, tegenover 33 procent veertig jaar geleden. Ook verdraagt 69 procent een communistisch boek in de plaatselijke bibliotheek, tegenover 53 procent veertig jaar geleden."

Een gelijkaardige toenemende tolerantie wordt volgens de onderzoekers ook opgemerkt tegenover homoseksuelen, tegenstanders van kerk en religie en zelfs tegenover voorstanders van een afschaffen van verkiezingen het installeren van een militaire regering. Die groeiende tolerantie heeft volgens de onderzoekers te maken met het hogere opleidingsniveau van de Amerikaanse bevolking en een wijziging van de houding door nieuwe generaties. Jongeren voelen bepaalde groepen veel minder bedreigend dan hun ouders.

Collectief trauma heeft grote impact op gezondheid

De terroristische aanslagen van nine-eleven nagenoeg tien jaar geleden hebben een belangrijke impact gehad op de Amerikaanse gezondheidssector. Dat is de conclusie van een onderzoek aan de University of California. De resultaten van het onderzoek tonen volgens de wetenschappers aan dat collectieve stress een grote impact kan hebben op de gezondheid. De onderzoekers merken daarbij op dat dergelijke dramatische gebeurtenissen een hele reeks stresserende gevolgen kunnen hebben die uiteindelijk ten koste gaan van de gezondheid.

"In de eerste drie jaar na de aanvallen, werden door geneesheren 18 procent meer ziekte-diagnoses gesteld," merkt Alison Holman, professor gezondheidspsychologie aan de University of California, op. "De toename was het grootste bij patiënten die al een medisch verleden hadden, maar ook bij populatie die tot dan toe geen enkel ziektebeeld vertoonde, werd een stijging opgetekend. Ook het gebruik van gezondheidsdiensten bleek een gevoelige stijging te kennen."

"Het onderzoek maakt duidelijk welke gevolgen collectieve trauma's - zoals natuurrampen, de moord op een president of een terroristische aanslag - kunnen hebben," stipt Holman aan. "In geval van nine-eleven bleken burgers die de tragedie thuis op televisie gevolgd hadden, een groter risico te lopen op een stress-gerelateerde ziekte dan personen die pas achteraf van de aanslagen op de hoogte waren gebracht. Bij de televisie-getuigen bleek het aantal aandoeningen tijdens de volgende drie jaar met 28 procent toe te nemen."

Dood Osama bin Laden neemt pijn slachtoffers niet weg

De dood van terroristenleider Osama bin Laden heeft in de Verenigde Staten bij het grootste gedeelte van de bevolking wel voor opluchting gezorgd, maar heeft de pijn, het gevoel van verlies, rouw en knagende vrees niet kunnen wegnemen. Dat zegt Alan Hilfer, directeur psychologie van het Maimonides Medical Center in New York. Ook Gordon Felt, directeur van een organisatie van slachtoffers van de terroristische aanvallen op de Verenigde Staten, tien jaar geleden, stelt dat het bericht over de dood van Osama bin Laden een mate van troost biedt, maar de pijn niet kan verlichten.

"De Amerikaanse bevolking heeft een gedeeltelijk gevoel dat een periode is afgesloten, waarbij men erkent dat Osama bin Laden de Verenigde Staten in een oorlog hebben gestort," merkt Alan Hilfer op tegenover het webmagazine HealthDay News. "Maar men beseft ook dat terroristenleiders kunnen worden vervangen en dat Al Qaeda nog altijd een concrete bedreiging vormt. De Amerikanen beseffen dat ze niet kunnen achteruit leunen en ontspannen. Er wordt gewacht en geanticipeerd, net zoals de voorbije tien jaar."

Alan Manevitz, gezinspsychiater aan het Lenox Hill Hospital in New York, voegt er aan toe dat bij de families van de slachtoffers van de terreuraanval tien jaar geleden niets het gevoel van verlies helemaal kan uitwissen. "De dood van Osama bin Laden zal er niet automatisch toe leiden dat die families minder zullen lijden," voert hij aan. "Het vatten van de terroristenleider kan de tiende verjaardag van de aanval op de Twin Towers wel een extra dimensie bezorgen."

Planten mogelijk nieuw wapen in strijd tegen terrorisme

Onderzoekers aan de Colorado State University hebben aangetoond dat planten kunnen worden gebruikt als bijzonder verfijnde detectoren voor milieuvervuilende middelen en explosieven. De wetenschappers slaagden erin om een technologisch ontwikkelde eigenschap op de planten over te zetten. Daardoor veranderen de planten van een groene in een witte kleur wanneer in de grond of de atmosfeer chemische producten worden ontdekt.

De onderzoekers stellen dat de oplossing uiteindelijk in een brede waaier van toepassingen zou kunnen worden gebruikt. Daarbij wordt onder meer gedacht aan veiligheidstoepassingen in luchthavens of winkelcentra, maar ook aan het detecteren van contaminerende stoffen, zoals radon, in een woning. De onderzoekers voeren aan dat de detectie-capaciteiten van de planten hoger liggen dan bij de honden die tot nu toe vaak bij dergelijke missies worden ingezet.

"Het idee komt rechtstreeks uit de natuur zelf," merkt onderzoeksleider June Medford op tegenover het webmagazine Physorg.com. "Planten hebben bij gevaar geen mogelijkheid om te vluchten of om zich te verbergen. Daarom hebben ze een gesofisticeerd systeem ontwikkeld waarmee ze mogelijke bedreigingen kunnen detecteren en beantwoorden. We hebben die planten geleerd om fenomenen te detecteren waarin wij zijn geïnteresseerd en daarop te reageren op een manier die voor iedereen duidelijk is, zodat gevaar duidelijk gesignaleerd kan worden."

Ondergronds reservoir moet waterreserve Abu Dhabi beschermen

De Golfstaten vrezen steeds meer dat Al Qaeda of andere terroristische groeperingen aanslagen zouden willen plegen op hun waterreserves. Daarom worden steeds verder gaande beschermingsmaatregelen genomen. In Abu Dhabi werd daarom gestart met de aanleg van een ondergronds waterreservoir met een inhoud van 26 miljoen kubieke meter ontzilt water. Dat wordt het grootste ondergronds waterreservoir van de hele wereld. Officiële woordvoerders hebben het over een bescherming tegen onder meer olievervuiling, maar andere bronnen maken gewag van een verdediging tegen mogelijke terroristische aanslagen.

"In de Golfregio kan alleen water meer waardevol zijn dan olie en de Arabische leiders nemen initiatieven om hun voorraden tegen mogelijke terroristische aanvallen te beschermen," merkt het magazine Arabian Times op. "De afnemende grondwatervoorraden vormen een fundamentele bedreiging voor de Golfstaten. Op dit ogenblik hebben de emiraten slechts voor vier dagen reserves indien de ontziltings-installaties worden beschadigd." Een woordvoerder van het Brookings Doha Centre merkt op dat de onziltings-installaties, die aan de kust zijn gelegen, heel gemakkelijk met een bom of een raket kunnen worden vernietigd. Een dergelijke aanslag zou het land volgens het Brookings Doha Centre op de knieën kunnen brengen.

Het nieuwe reservoir van Abu Dhabi bevindt zich onder het Empty Quarter, een woestijn tussen de Verenigde Arabische Emiraten en Saudi-Arabië. Het reservoir heeft een capaciteit om de bevolking voor een periode van negentig dagen van waterrantsoenen te voorzien. Ook Qatar, Koeweit, Saudi-Arabië en Oman hebben nu ook interesse getoond om zelf grote ondergrondse reservoirs aan te leggen. Aan het huidige verbruikstempo dreigen de Verenigde Arabische Emiraten binnen vijftig jaar zijn grondwater volledig uitgeput te hebben. Abu Dhabi heeft zijn ontziltings-capaciteit de voorbije tien jaar verviervoudigd, maar die installaties kunnen worden bedreigd door natuurrampen en olievervuiling in de Straat van Hormuz.

Amerikaanse bedrijven kregen licenties voor handel met terroristische staten

Het Amerikaanse ministerie van financiën heeft het voorbije decennium bijna tienduizend vergunningen toegekend aan Amerikaanse bedrijven, zodat ze een aantal producten konden verkopen aan Iran en andere landen die door de Amerikaanse regering bestempeld worden als sponsors van het terrorisme. Onder meer bedrijven zoals Kraft Foods en Pepsico en enkele van de grootste Amerikaanse financiële instellingen zouden van die vergunningen hebben geprofiteerd. De meeste licenties werden toegekend onder een Amerikaanse wet die de handel in humanitaire goederen toestaat, hoewel het in praktijk over heel uiteenlopende goederen, zoals onder meer sigaretten en kauwgum, zou gegaan zijn.

Technologie kan oorlog tegen terrorisme niet winnen

Voortdurende investeringen in nieuwe technologieën om de veiligheid in de luchtvaart te verhogen, is zinloos. Dat zegt Marijn Ornstein, veiligheidshoofd van de Nederlandse luchthaven Schiphol. Ornstein wijst er daarbij op dat de recente terroristische incidenten konden worden vermeden door het efficiënte optreden van de inlichtingendiensten en niet door scanning met hoogtechnologische apparatuur. Indien nog maar slechts een fractie van de financiële middelen die in technologische maatregelen worden geïnvesteerd worden, zouden besteed worden aan de inlichtingendiensten, zou er volgens Ornstein een belangrijke stap kunnen worden gezet om de luchtvaart veiliger en aangenamer te maken.

"De autoriteiten zijn volgens Ornstein verwikkeld geraakt in een wapenwedloop met terroristische organisaties, maar lopen altijd een stap achter," aldus het magazine The Register. "Daarbij merkt ze op dat de regulatoren bij elk incident meer maatregelen blijven vragen. Na de recente incidenten met explosieven in inktreservoirs voor printers, kreeg Schiphol volgens Ornstein vanuit de Verenigde Staten en Groot-Brittannië om voortaan alle inktreservoirs te verwijderen. Daarmee wordt volgens haar echter de strijd van gisteren gevoerd, want Orstein voert aan dat geen enkele terrorist er nog zal aan denken om op die manier explosieven te verbergen."

Ornstein merkte ook op dat de luchthaven van Schiphol niet voldoende ruimte meer heeft om extra beveiligingsuitrusting te plaatsen. Bovendien zou ook de beschikbaarheid van veiligheidspersoneel uitgeput raken. Ze voegt er aan toe dat de beveiligingskosten op Schiphol de voorbije vijf jaar met 15 procent zijn gestegen. Bovendien is 10 procent van alle beveiligingsagenten in Amsterdam actief op de luchthaven. Volgens Ornstein kunnen er daarentegen met het traditionele inlichtingen-werk en een intelligente screening van de passagiers belangrijke vorderingen worden gerealiseerd. Ornstein betreurt wel de beslissing van Europa om de beperkingen op het transport van vloeistoffen op te lossen. Dat heeft volgens haar zware operationele implicaties en zou de passagiers in verwarring brengen.