Schaliegas alternatief voor steenkool in Poolse dorpen

Poolse landelijke gemeenschappen zouden in schaliegas een alternatief kunnen vinden voor het gebruik van de goedkope, maar vervuilende steenkool. Dat heeft de Poolse regering gezegd. Daarbij wordt opgemerkt dat in de kleine Poolse dorpen elke woning nog zijn eigen individueel verwarmingssysteem heeft, meestal op basis van steenkool, omdat er moeilijk toegang kan worden gekregen tot andere energiebronnen. De Europese Unie stuurt echter aan op het gebruik van milieuvriendelijker brandstoffen.

"Vele Poolse dorpsbewoners schakelen echter over naar verwarming met hout, aangezien dat product goedkoop is en lokaal kan worden gevonden," aldus een woordvoerder van de Poolse regering tegenover het webmagazine Euractiv. "Opslagproblemen houden echter de vraag naar steenkool op een hoog niveau. Er zal Europees geld nodig zijn om de nodige veranderingen door te voeren. Polen moet de uitstoot van broeikasgassen terugbrengen, maar zonder Europese hulp zal dat proces moeilijker verlopen en langer duren."

Polen genereert op dit ogenblik ongeveer 95 procent van zijn elektriciteit op basis van steenkool. De Poolse premier Donald Tusk kondigde eerder deze maand echter aan dat de Poolse regering een strategische verschuiving naar schaliegas op het oog heeft. Die productie zou over ruim twee jaar van start kunnen gaan. Er wordt aan toegevoegd dat al negentig schaliegas-licenties zijn toegekend aan energiebedrijven zoals Total en ExxonMobil. Polen heeft naar verwachting een gasreverve van ongeveer 5,3 triljoen kubieke meter.

Soepeler visa-regeling op komst voor inwoners Kaliningrad

Inwoners van de Russische enclave Kaliningrad, die omsloten is door Polen en Litouwen, zouden zonder visum toegang moeten krijgen tot een gebied van dertig tot vijftig kilometer in beide buurlanden. Dat heeft de Europese Commissie voorgesteld. Het voorstel moet volgens Cecilia Malmström, Europees Commissaris voor binnenlandse zaken, persoonlijke grensoverschrijdende contacten vergemakkelijken en de economische samenwerking aan de twee zijden van de grens stimuleren zonder de veiligheid in gevaar te brengen.

Door het voorstel zouden alle inwoners van de enclave probleemloos grensgebieden in de buurlanden kunnen bezoeken, maar niet tot in de hoofdsteden Vilnius of Warschau kunnen reizen. Op dit ogenblik hebben alleen inwoners van de grensgebieden in Kaliningrad zonder beperkingen aanpalende gebieden in Polen en Litouwen bezoeken. De nieuwe regeling zou voor alle inwoners van Kaliningrad gelden. In de Russische enclave wonen ongeveer één miljoen mensen. Het nieuwe voorstel zal nu worden besproken door de Europese Raad en het Europese Parlement.

"De Europese Commissie gaat met zijn plan in op een initiatief van Polen, op dit ogenblik voorzitter van de Europese Unie," aldus het webmagazine Euractiv. "Het voorstel moet dan ook goodwill-gebaar worden gezien. De relaties tussen Rusland en Polen liggen op dit ogenblik relatief moeilijk, onder meer door onenigheid over de oorzaak van de vliegtuigramp in Smolensk vorig jaar, waarbij de Poolse premier Lech Kaczynski om het leven kwam. In Rusland wordt de schuld van het ongeval gelegd bij de Poolse piloten van het verongelukte vliegtuig, maar dat wordt door een Pools rapport tegengesproken."

Polen hoopt op grote voorraden shalegas

Polen hoopt een belangrijke plaats te kunnen verwerven in de groeiende shalegas-markt. Dat heeft Piotr Krzywiec, geoloog bij het Poolse National Institute of Geology, gezegd. Polen zou immers over grote voorraden shalegas beschikken. Indien de ramingen met de werkelijkheid overeenkomen, zou Polen niet alleen zijn afhankelijkheid van Russische energie kunnen afbouwen, maar bovendien één van de belangrijke gasproducenten van Europa worden.

"Indien de ramingen correct zijn, zou Polen voor een revolutie staan die vergelijkbaar is met de ontdekking van Noordzee-gas voor Groot-Brittannië en Noorwegen," merkt Krzywiec op tegenover het persbureau AFP. Volgens Pawel Poprawa, expert bij het Poolse geologische instituut, zouden die voorraden de binnenlandse vraag naar voor een periode van honderd tot zelfs driehonderd jaar kunnen dekken. De Poolse editie van Newsweek merkte dan ook op dat de ontdekking een nachtmerrie kan betekenen voor de Russsiche gasproducent Gazprom, die aan Polen een belangrijke afnemer heeft.

Op dit ogenblik kan Polen zelf instaan voor 30 procent van de binnenlandse behoefte, maar Russische import vertegenwoordigt meer dan 40 procent van de Poolse gasconsumptie. Uit de studies is gebleken dat er een shalegas-ader van 650 kilometer door Polen zou lopen, van de Baltische Zee tot de oostelijke grenzen met Wit-Rusland en Oekraïne. De Poolse overheid heeft op dit ogenblik al bijna negentig exploratie-licenties toegekend. Er worden echter vraagtekens geplaatst aan de milieu-impact van de ontginning van shalegas.

Polen verwacht grote meerwaarde van Europees voetbalkampioenschap

Het organiseren van het Europees voetbalkampioenschap moet Polen de volgende acht jaar een meerwaarde opleveren van 6 miljard zlotys tot 7 miljard zlotys. Dat heeft Marcin Herra, verantwoordelijk voor het Poolse luik van het evenement, dat volgend jaar samen met Oekraïne wordt georganiseerd. Die geschatte meerwaarde komt overeen met een bedrag tussen 1,32 miljard pond en 1,44 miljard pond. Herra zei te hopen dat het evenement bovendien ook een extra miljoen toeristen naar Polen zou brengen.

Herra stelt dat verwacht wordt dat toeristen tijdens het evenement ongeveer 250 miljoen euro zouden investeren in Polen. Herra maakte verder bekend dat de nieuwe voetbalstadions in Poznan, Warsaw, Gdansk en Wroclaw tegen september van dit jaar klaar zouden zijn. Maar de organisatie van het evenement biedt Polen volgens Herra ook de mogelijkheid om de ontwikkeling en modernisering van het land te versnellen. Bovendien is het volgens Herra ook een unieke gelegenheid om het imago en de merknaam van Polen te verbeteren.

Volgens Herra zal Polen ook in de verdere toekomst kunnen verder bouwen op de expertise die wordt opgedaan door de organisatie van het Europees voetbalkampioenschap. Voor volgend jaar zijn er nog een aantal werken voorzien op een aantal Poolse luchthavens, zodat de bezoekers van het voetbalkampioenschap zo optimaal mogelijk ontvangen zouden kunnen worden. Ook wegen en spoorverbindingen zouden worden verbeterd. Die werken zouden zonder het evenement volgens Herra nog minstens drie jaar op zich hebben laten wachten.

Emissierechten Poolse krachtcentrales gecontesteerd

Polen is van plan om tientallen miljoenen uitstootkredieten uit te delen voor nieuwe krachtcentrales. Die plannen krijgen heel wat kritiek van milieugroepen, maar Connie Hedegaard, Europees Commissaris voor klimaatbeleid, merkt op dat er geen reden tot bezorgdheid is. De Europese emissiehandel heeft de voorbije jaar aan ongeveer tienduizend grote industriële sites in de Europese Unie verplicht om rechten te kopen en verkopen om de uitstoot van broeikasgassen te financieren. Het systeem wordt echter geconfronteerd met een overtoewijziging aan kredieten, waardoor de prijs van de vergunningen is gedaald en ondernemingen grote winsten hebben kunnen realiseren uit het principe.

Bijna twee jaar geleden werd een akkoord bereikt over een herziening van het systeem. Dat zou over drie jaar moeten ingaan. Daarbij zouden bedrijven niet langer kredieten kunnen krijgen van de overheid, maar alle rechten op emissiebeurzen moeten kopen. Een aantal Oost-Europese landen, die vaak nog op kolencentrales werken, heeft dat voorstel echter verworpen omdat de bijsturing van het systeem te duur zou zijn. Die landen kregen de toelating om nog tot het einde van het decennium gratis uitstootrechten uit te delen, terwijl ze ondertussen hun elektriciteitsproductie zouden moderniseren. Milieugroepen stellen echter dat de Poolse centrales gratis rechten zouden krijgen om jaarlijks 33,6 miljoen ton broeikasgassen te produceren.

Het Wereldnatuurfonds merkt op dat die rechten gelijk zijn aan de totale uitstoot van landen zoals Noorwegen of Slovakije. Indien die plannen worden toegelaten, zal de Poolse energiemix volgens de organisatie nog voor vele decennia gedomineerd worden door steenkool. De maatregel zou de Europese coherentie op het gebied van klimaatverandering volgens de organisatie helemaal doorbreken. Europees Commissaris Hedegaard voert echter aan dat de gratis uitstootrechten over drie jaar 70 procent van de totale kredieten vertegenwoordigen, maar gradueel worden afgebouwd naar het einde van het decennium. Er wordt aan toegevoegd dat de betrokken centrales op het ogenblik van de overeenkomst al waren voorbereid of in opbouw.

Pools abortus-toerisme blijft toenemen

Vrouwen uit streng katholieke landen reizen steeds meer naar het buitenland om een abortus te laten uitvoeren. Daarmee willen ze ontsnappen aan de strikte wetgeving in eigen land. Dat heeft Wanda Nowicka, hoofd van de Federation for Women and Family Planning, gezegd tijdens een vergadering in het Poolse parlement. Polen is één van de Europese landen met de meest restrictieve abortus-wetgevingen uit de Europese Unie. Volgens Nowicka wijken steeds meer Poolse vrouwen voor een zwangerschapsonderbreking uit naar landen zoals Duitsland, Oostenrijk, Groot-Brittannië en Nederland, waar die ingrepen dagelijks worden uitgevoerd. Hetzelfde geldt volgens Nowicka ook voor Ierse vrouwen.

"In Polen is een abortus alleen toegestaan in een vroeg stadium van de zwangerschap en alleen wanneer het leven of de gezondheid van de moeder in het gevaar is, de baby waarschijnlijk zwaar gehandicapt zou blijven of de zwangerschap het gevolg is van misdadige handelingen," merkt het online magazine Euractiv.com op. "Officieel worden er in Polen enkele honderden abortussen per jaar uitgevoerd, maar volgens Nowicka ligt het reële cijfer op gemiddeld 150.000 zwangerschapsonderbrekingen per jaar. Ongeveer 10 procent tot 15 procent daarvan wordt volgens haar in het buitenland uitgevoerd. Die tendens blijft volgens haar ook nog steeds verder groeien."

Er wordt volgens artsen vooral voor een buitenlandse bestemming gekozen omdat abortus in eigen land illegaal is en vaak in onveilige omstandigheden wordt uitgevoerd. "Ook wordt sociale uitsluiting gevreesd wanneer men in Polen een abortus ondergaat," wordt er opgemerkt. Een illegale abortus kost in Polen tussen 500 euro en 1.000 euro. In Duitsland moet tussen 400 euro en 600 euro worden betaald, maar in Nederland slechts 280 euro. In Groot-Brittannië kost een abortus tussen 450 pond en 2.000 pond. Het Poolse parlementslid Marek Balicki, die in de vorige linkse regering minister van gezondheidszorg was, noemt de abortus-wetgeving een perfect bewijs dat de Poolse staat zich niet kan bevrijden van de sterke invloed van de katholieke kerk.