Vriendschappen vormen buffer tegen sociale uitsluiting

Vriendschappen vormen voor jonge tieners een buffer om de negatieve effecten van een afwijzing van klasgenoten op te vangen. Dat is de conclusie van een onderzoek van wetenschappers aan de Radboud Universiteit in Nijmegen. De onderzoekers merkten daarbij op dat het stresshormoon cortisol in de grootste hoeveelheden kon worden teruggevonden bij tieners die weinig vriendschappen bleken te hebben of wiens vriendschapsbanden van lage kwaliteit waren. Er wordt ook opgemerkt dat pesterijen tot minder hoge cortisol-niveaus blijken te leiden dan uitsluiting.

Gehechtheid aan gemeenschap veroorzaakt extra stress bij rampen

Personen die zich heel nauw betrokken voelen met hun woongemeenschap, worden bij tegenslagen vaker geconfronteerd met angsten, bezorgdheid en zenuwachtigheid. Dat is de conclusie van een onderzoek van de Louisiana State University (LSU) naar de impact van de olieramp met het boorplatform Deepwater Horizon in de Golf van Mexico vorig jaar op de lokale kustgemeenschappen in Louisiana. Onder meer wordt opgemerkt dat de hechte banden binnen deze gemeenschappen de wederzijdse zorgen intenser maken.

"Eerder onderzoek wees uit dat de gehechtheid aan een gemeenschap voordeel oplevert," merken de onderzoekers op. "Deze groep zou zich gelukkiger gevoelen, minder gestresseerd zijn en fysiek gezonder zijn dan personen die zich minder verbonden voelen met de gemeenschap. Er werd dan ook verondersteld dat de inwoners van de kustgebieden van Louisiana, waar men generaties lang in dezelfde gemeenschappen leeft, zouden beschermd zijn tegen de stress die met de olieramp gepaard ging. In realiteit bleek dat echter niet het geval te zijn."

Onderzoekers Matthew Lee en Troy Blanchard, sociologen aan de Louisiana State University, geven aan dat een betrokkenheid onder normale omstandigheden een positief gegeven is. "Het biedt sociale ondersteuning en een thuisgevoel," merken ze op. "Onder bepaalde omstandigheden leidt die betrokkenheid echter tot een verhoogde stress en andere negatieve emoties. Onder meer zagen de inwoners van de kustgebieden een belangrijk deel van hun inkomsten - onder meer de visserij - verdwijnen."

Er wordt aan toegevoegd dat de sterke lokale verbondenheid de bewoners belette om te verhuizen en een andere woonplaats te zoeken. "Bovendien hebben ze goede banden met andere bewoners die dezelfde problemen kennen," merken Lee en Blanchard op. "Dat leidt tot een wederzijdse versterking van de gevoelens van stress en angst." Wel stellen de onderzoekers dat bewoners met een sterke gehechtheid zich door de sociale banden wel sneller zullen herstellen.

Stress ouders heeft impact op genen van kinderen

De stress van ouders heeft een blijvende invloed op de genen van hun kinderen. Dat is de conclusie van een onderzoek van de University of British Columbia en het Child & Family Research Institute in Canada. De onderzoekers stellen dat de genen van kinderen tijdens de eerste levensjaren gevoelig zijn voor de stress van de ouders. Die impact laat zich volgens de onderzoekers verder voelen tijdens de adolescentie en mogelijk ook tijdens latere levensfases.

"Het onderzoek toont wellicht voor de eerste keer dat duidelijk wordt aangetoond dat ouderlijke stress tijdens de eerste levensjaren van een kind tien jaar later bij de opgroeiende jongere nog altijd een impact heeft," merkt Michael Kobor, wetenschapper aan het Centref for Molecular Medicine and Therapeutics aan het Child and Family Research Institute (CFRI), op. "Het geeft aan dat ervaringen nagenoeg letterlijk onder de huid kruipen en daar lange tijd aanwezig blijven."

Uit het onderzoek blijkt dat de stress van vader vooral een impact heeft op dochters, terwijl de stress van de moeder zowel jongens als meisjes beïnvloedt. "Dat bevestigt eerder onderzoek dat de afwezigheid van vaders een impact heeft op de puberteit van meisjes, maar niet van jongens," stelt Kobor nog. Ook bleek de stress van de moeder vooral een impact te hebben tijdens de eerste levensjaren, terwijl de stress van de vader vooral een invloed zou hebben op kleuters.

Verkiezingen doen stressniveaus stijgen

Het uitbrengen van een politieke stem veroorzaakt stress bij de kiezer. Bovendien kan er een duidelijke hormonale verandering worden opgemerkt. Dat is de conclusie van een onderzoek van wetenschappers aan de Ben-Gurion University of the Negev in Israël. Onderzoeksleider Hagit Cohen merkt op dat het uitbrengen van een stem bij politieke verkiezingen een fysieke en psychologische stress teweeg brengt die het kiesgedrag gemakkelijk zou kunnen beïnvloeden.

Onderzoek tijdens de Israëlische verkiezingen twee jaar geleden bleek dat bij kiezers op weg naar de stembus een verhoogd niveau aan het stresshormoon cortisol kon worden vastgesteld. Het cortisol-niveau lag in de aanloop naar het uitbrengen van de stem drie keer hoger dan bij de controlegroep na de verkiezingen. De onderzoekers stelden ook vast dat de burgers ook emotioneel meer opgewonden raakt net voor het deponeren van het stembiljet.

"Aangezien het individu er niet van houdt om gestresseerd te zijn, kan niet uitgesloten worden dat de druk op de verkiezingsdag de burger het stemgedrag zou beïnvloeden of het individu zou aanzetten om helemaal niet te gaan stemmen," merkt Hagit Cohen op. "Die impact kan niet verwaarloosd worden, rekening houdend met het feit dat de voorkeur voor een partij of een kandidaat die niet populair is in de verkiezingspolls of bij bepaalde groepen van de bevolking het stressniveau verhoogt." De onderzoekers willen verder uitzoeken of die stress daadwerkelijk het kiesgedrag beïnvloedt.

Overdaad kan cruciaal probleem worden voor maatschappij

Overdaad kan voor de Verenigde Staten een belangrijk probleem worden. Dat zegt Mary Jane Rotheram-Borus, professor psychologie aan de University of California en directeur van het Center for Community Health en het Global Center for Children and Families. Goedkope en gemakkelijke voedingsproducten, een druk werkschema en een constante nieuwsstroom vanuit de media zorgen volgens Rotheram-Borus voor een overbelasting van de Amerikaanse bevolking. Die overdaad heeft volgens de onderzoekster een negatief effect op de psychische en lichamelijke gezondheid.

"Overdaad gaat in tegen het overlevingsinstinct van de mens," stipt Rotheram-Borus aan tegenover het webmagazine Medicinenet.com. "De mens heeft duizenden jaren geleerd om met een tekort te overleven. De vroegere mens had niet voldoende voeding en onvoldoende kledij. De genetische code was gebouwd op voorouders die deze problemen konden overleven. Omdat in de aard van de mens echter is ingegrift om te genieten van dingen op het ogenblik dat die beschikbaar zijn, dreigt in een periode van overvloed dan ook teveel geconsumeerd te worden."

Rotheram-Borus merkt op dat Amerikanen op dit ogenblik gemiddeld duizend calorieën per dag meer eten dan nodig is. "De constante mediadruk zorgt bovendien voor stress en ontneemt de mens de mogelijkheden tot normale interacties," zegt de wetenschapster nog. "Om al dat extra aanbod te kunnen betalen, werken mensen ook meer uren en zijn ze langer onderweg." Rotheram-Borus geeft wel aan dat de mentale en fysieke gezondheid van de consument verbetert wanneer hij zijn gedrag matigt.

Link tussen sterke reacties op stress en chronische ziektes

De emotionele reacties van mensen op uitdagingen kan bepalen hoe de betrokkenen reageren op stress. Dat is de conclusie van een onderzoek van de University of Pittsburgh. Opgemerkt wordt dat personen die angstig zijn omdat ze een toespraak moeten houden, blijken een grotere concentratie aan stoffen te bezitten die wijzen op ontstekingen in vergelijking met collega's die relatief kalm blijven bij het vooruitzicht om voor een publiek te moeten optreden.

"De resultaten van het onderzoek zouden kunnen verklaren waarom personen met een hoog stressniveau vaak met chronische gezondheidsproblemen worden geconfronteerd," merken de Amerikaanse onderzoekers op. "De resultaten laten veronderstellen dat personen die angstig of agressief worden wanneer ze met relatief bescheiden uitdagingen in hun leven worden geconfronteerd, een groter risico lopen op ontstekingen," stipt onderzoeksleider Anna Marsland, professor psychologie aan de University of Pittsburgh, op.

De onderzoekers merken op dat de meeste personen een verhoogde hartslag en een hogere bloeddruk vertonen bij het uitvoeren van een stresserende opdracht, maar respondenten die ook een verhoogd niveau van markers voor ontstekingsziekten lieten optekenen, bleken ook het meest emotioneel op de taak te reageren. "Op lange termijn zou dit kunnen betekenen dat emotioneel reactieve personen een groter risico lopen om chronische ziektes, zoals een aandoening van hart en bloedvaten, op te lopen," merkt Anna Marsland nog op.

Stress kan zelfs gezonde kat ziek maken

Stress kan zelfs een gezonde kat ziek maken. Dat is de conclusie van een onderzoek van wetenschappers aan het Veterinary Medical Center van de Ohio State University. De onderzoekers stelden vast dat katten die uit hun dagelijkse routine worden gehaald, zoals het invoeren van een ander voedingsschema of een verandering van verzorger, vaak frequent beginnen over te geven, voedsel weigeren en hun kattenbak negeren om hun behoefte te doen. Dat zijn volgens de onderzoekers symptomen die ook katten met een aantal fysieke aandoeningen vertonen.

Onderzoeker Judi Stella zegt dat een gestandaardiseerd levenspatroon voor katten die binnenshuis leven bijzonder belangrijk is. "Een vast schema van voedingsperiodes, speeltijd en wasbeurten bleek voor alle katten het minst stresserend te zijn," merkt ze op tegenover het webmagazine LiveScience.com. "Na verloop van tijd bleken ook katten met een chronische darmaandoening het beter te doen, wat bleek uit hun glanzende pels en heldere ogen en het feit dat ze niet langer de kattenbak negeerden of moesten overgeven."

"Door het verrijken van de omgeving, kan men de last voor katten met een chronische darmaandoening dan ook voor 75 procent tot 80 procent verlichten," merkt de onderzoekster nog op. "Wanneer die omgeving echter zwaar wordt verstoord, blijken er zowel bij gezonde als zieke katten ziektesymptomen op te treden. Daarbij blijkt dat het aantal ziektegevallen bij deze onverwachte veranderingen in het gewone patroon bij zieke en gezonde katten even hoog ligt."