Lagere maritieme snelheden goed voor milieu en industrie

Indien schepen zouden worden verplicht om hun snelheid onmiddellijk terug te schroeven, zouden ze hun emissies met 15 procent kunnen inperken en miljarden dollars besparen op brandstoffen. Dat is de conclusie van een rapport van consulent CE Delft. De onderzoekers merken op dat een herleiding van de wereldwijde maritieme snelheden met een gemiddelde van 10 procent zou leiden tot een besparing van 19 procent zou leiden, zelfs wanneer rekening wordt gehouden met de bouw en activiteit van nieuwe schepen die zouden moeten worden ingezet om de verloren capaciteit op te vangen.

"Een gereguleerde verlaging van de maritieme snelheden zouden tegen het einde van het volgende decennium en het midden van de eeuw emissiebeperkingen kunnen realiseren die kunnen rivaliseren met elke doelstelling die door de International Maritime Organisation (IMO) van de Verenigde Naties of de Europese Unie naar voor wordt geschoven," merkt John Maggs, woordvoerder van de organisatie Seas At Risk, op. "Bovendien kan daarbij een belangrijke economische winst worden gerealiseerd."

De internationale scheepvaart vertegenwoordigt op dit ogenblik ongeveer 4,5 procent van de wereldwijde uitstoot aan koolstofdioxide, maar indien er geen maatregelen worden genomen zou dat cijfer volgens de Verenigde Naties tegen het midden van de eeuw kunnen oplopen tot een aandeel tussen 10 procent en 32 procent. Er wordt aan toegevoegd dat Maersk, één van de grootste rederijen van de wereld, al uitgebreide tests heeft uitgevoerd met vertraagde maritieme snelheden en daarbij gewag maakt van een win-win situatie voor de industrie en het milieu.

Uitbreiding Panama-kanaal biedt grote milieukansen voor scheepvaart

De uitbreiding van het Panama-kanaal, één van de meest belangrijke scheepvaartroutes ter wereld, biedt een unieke gelegenheid om de ecologische voetafdruk van de maritieme industrie gevoelig te reduceren. Dat is de conclusie van een rapport van wetenschappers aan de Newscastle University. Door de verbreding van het kanaal kunnen volgens de Britse wetenschappers immers grotere schepen door het kanaal varen, wat tot belangrijke voordelen op het gebied van schaalgrootte zal kunnen zorgen. De scheepvaart is verantwoordelijk voor 2,7 procent van de wereldwijde emissies.

Door de verbreding van het kanaal is de vaarroute niet meer beperkt tot schepen van het Panamax-type, waarbij een maximale breedte van 32,2 meter diende te worden gerespecteerd. De verbreding laat dan ook de passage van grotere containerschepen toe. Dat moet bijkomende inkomsten zorgen voor de economie van Panama, die in het belangrijke mate door de activiteiten van de vaarroute wordt gesteund. De onderzoekers merken echter op dat die economische doelstellingen onbedoeld ook een aantal ecologische voordelen bieden.

Onderzoekers Paul Stott en Peter Wright, docenten maritieme engineering aan de Newcastle University, voeren aan dat de sector met het Panama-kanaal over een aantal eenvoudige middelen beschikt om zijn ecologisch imago gevoelig te verbeteren. De verbreding van het kanaal laat volgens hen een efficiënter scheepsdesign toe en biedt ook de mogelijkheden om met één lading grotere hoeveelheden goederen te vervoeren. Dat leidt tot belangrijke besparingen op het gebied van brandstofverbruik en emissies.

De onderzoekers maken gewag van een besparing tot 16 procent per tonmijl. Er wordt op gewezen dat verwacht moet worden dat de maritieme sector tegen het midden van de eeuw verantwoordelijk zal zijn voor 12 procent tot 18 procent van de wereldwijde uitstoot, tenzij er belangrijke maatregelen worden genomen om de emissies terug te schroeven.

Britten willen driehonderd jaar oud oorlogsschip bergen

De Britse Maritime Heritage Foundation heeft plannen om het driehonderd jaar oude oorlogschip HMS Victory te bergen. Het schip ging in het midden van de achttiende eeuw bij een storm in de buurt van de Kanaaleilanden verloren. Daarbij verloren meer dan duizend zeelui het leven. De locatie van het schip werd vier jaar geleden ontdekt. Geraamd wordt dat het wrak ongeveer 500 miljoen pond aan gouden munten aan boord zou kunnen hebben.

De Maritime Heritage Foundation zou beroep doen op het Amerikaanse bedrijf Odyssey Marine Exploration om het schip te bergen. Odyssey ontdekte vier jaar geleden het wrak, dat aan een bronzen kanon werd geïdentificeerd. De bewapening en andere voorwerpen aan boord zouden worden toegewezen aan Britse musea, maar het bedrijf kan volgens de wetgeving het grootste gedeelte van de schat opeisen die aan boord zou gevonden worden.

Robert Balchin, voorzitter van de Maritime Heritage Foundation, is een verwant van admiraal John Balchin, die aan boord van de HMS Victory was toen het schip verging. Greg Stemm, chief executive van Odyssey, merkt op dat de HMS Victory het krachtigste oorlogsschip van de achttiende eeuw was en bijzonder veel duidelijkheid kan creëren over de bewapening die destijds aan boord van oorlogsbodems werd gebruikt. De geldschat zou afkomstig zijn uit Lissabon en bedoeld zijn voor Britse handelaars. Het schip werd gevonden op 100 kilometer van de verwachte locatie.

Poolkap dit jaar mogelijk kleiner dan ooit voordien

Ook dit jaar zal de omvang van de poolkap kleiner zijn dan gemiddeld. Door het smelten van het poolijs tijdens de zomermaanden zijn er in de Arctische Oceaan bovendien twee belangrijke scheepvaartroutes geopend. Dat blijkt uit nieuwe satellietbeelden van het European Space Agency (ESA). Drie jaar was gebleken dat voor het eerst sinds het begin van de observaties in de jaren zeventig de NorthWest-passage en de NorthernSea-route simultaan open waren. Dat is volgens de Europese ruimtevaartorganisatie dit jaar opnieuw het geval.

"De NorthernSea-route boven Rusland was al sinds midden augustus toegankelijk voor de scheepvaart, maar uit recentere gegevens is gebleken dat de meest directe route van de NorthWest-passage eveneens doorvaarbaar blijkt," merkt de Europese ruimtevaartorganisatie op. "De NorthWest-passage, gelegen in het Canadese Arctic Archepelago, kan een korte verbinding creëren voor de scheepvaart tussen Europa en Azië, maar de opening van de zeeroutes kunnen aanleiding geven tot soevereiniteitsproblemen en de migratie van zeedieren."

"De noordelijke poolkap kende vier jaar geleden een absolute minimum-oppervlakte sinds het begin van de metingen," wordt er aan toegevoegd. "Datzelfde jaar werd de historisch ontoegankelijke Northwest-passage voor het eerst bevaarbaar. Dat fenomeen werd echter veroorzaakt door uitzonderlijke weersomstandigheden met een open hemel boven de Arctische Oceaan en wintpatronen die warme lucht naar de regio stuwden. Dit jaar worden andere weerpatronen opgetekend, maar de vroege opening van de routes laten een nieuwe minimum-oppervlakte van de poolkap veronderstellen."

"De vaststellingen bevestigen dat er een nieuw klimaatregime is ingetreden met substantieel minder ijs dan normaal," voert Leif Toudal Pedersen, wetenschapper aan het Danish Meteorological Institute, op. "De vijf voorbij zomers vertegenwoordigden ook de kleinste ijsoppervlaktes uit de geschiedenis." In de jaren tachtig telde de poolkap op het einde van de zomer een oppervlakte van 8 miljoen vierkante kilometer. Vier jaar geleden was dat ingekrompen tot een laagterecord van 4,24 miljoen vierkante kilometer.

Nieuw kanaal moet druk op Bosporus doen afnemen

Turkije gaat een nieuwe waterweg bouwen om de flessenhals van de Bosporus te omzeilen. Dat heeft de Turkse premier Recep Tayyip Erdogan aangekondigd. Het Canal Istanbul zou de Zwarte Zee verbinden met de Zee van Marmara, die via de Dardanellen toegang biedt tot de Ageïsche Zee. Het kanaal krijgt een breedte van honderdvijftig meter en wordt vijfenveertig kilometer lang. De aanleg van het kanaal wordt volgens Erdogan het grootste infrastructuurproject van de eeuw.

Een exact traject van het kanaal werd niet bekend gemaakt. Het Canal Istanbul wordt volgens Erdogan een groter infrastructuurproject dan het Suez-Kanaal of het Panama-kanaal. Het kanaal zou een diepgang krijgen van ongeveer vijfentwintig meter en dagelijks ongeveer honderdzestig schepen kunnen opvangen. Het Canal Istanbul zou over twaalf jaar operationeel moeten zijn. De kosten van het project werden niet bekend gemaakt.

Erdogan voegde er aan toe dat het kanaal ervoor zal zorgen dat een bevolking van ruim twee miljoen mensen aan de oevers van de Bosporus beschermd zullen worden voor miljoenen tonnen gevaarlijke producten die jaarlijks door de dertig kilometer lange zeestraat worden vervoerd. "De grootste prioriteiten van het project zijn het beperken van de trafiek door de Bosporus en de bedreiging die daarmee voor de omgeving gepaard gaat," stipte Erdogan nog aan. De Bosporus is de nauwste zeestraat die door het internationale scheepvaartverkeer wordt gebruikt.

Amerikaans marineschip wordt kunstmatig rif Kaaiman Eilanden

Bij de Kaaiman Eilanden is het oude Amerikaanse marineschip Kittiwake tot zinken gebracht. Het schip moet de basis vormen van een rif, dat zowel vissen als toeristen moet aantrekken. Het schip ligt voor het Seven Mile Beach op de Kaaiman Eilanden op een diepte van negentien meter. De top van het schip bevindt zich amper vijf meter onder de oppervlakte van de Caraïbische Zee, zodat het gemakkelijk toegankelijk is voor snorkelaars en duikers. Het zinken van het schip werd bijgewoond door Jon Glatstein, een informatica-manager uit Miami die in de jaren tachtig nog aan boord van de Kittiwake had gediend.

De Kittiwake kwam op het einde van de tweede wereldoorlog in de vaart en heeft over de hele wereld Amerikaanse onderzee-missies ondersteund. De voorbije jaren vormde het schip een onderdeel van de James River Reserve Fleet in Fort Eustis in de Amerikaanse staat Virginia. Die vloot, die in het Amerikaanse leger bekend staat als de Ghost Fleet, bestaat uit schepen die uit dienst zijn genomen. De voorbije maand werd de Kittiwake naar de Kaaiman Eilanden gesleept. McKeeva Bush, premier van de Kaaiman Eilanden, noemde de operatie voor de de duikersindustrie van de eilandengroep de belangrijkste gebeurtenis van het voorbije decennium.

De Kittiwake moet niet alleen een aantrekkingspunt worden voor toeristen, maar moet ook een kunstmatig rif worden voor vissen en andere zeedieren. De Caraïbische Zee staat er bekend voor zijn grote zichtbaarheid en bloeiend maritiem leven. Ongeveer vijftien jaar geleden werd voor de kust van Cayman Brac ook al het Russische fregat Captain Keith Tibbetts tot zinken gebracht. Dat schip is inmiddels overwoekerd door sponzen en koralen. Gewezen bemanningslid Glatstein stelde dat de Kittiwake na het zinken nog een belangrijke bijdrage levert aan de gemeenschap. Een dergelijke bestemming is volgens hem veel positiever dan verwerkt te worden tot scheermesjes.

Schepen moeten betalen voor uitstoot broeikasgassen

In de toekomst zullen de havenkosten van schepen mogelijk worden bepaald door hun uitstoot van koolstofdioxide. De regering van Papoea Nieuw Guinea zou overwegen om een dergelijke tarief uit te werken en hoopt dat ook andere landen dat voorbeeld zouden volgen. The Carbon War Room, een project dat onder meer onder impuls van Richard Branson werd opgericht, heeft een online tool gelanceerd om zestigduizend commerciële schepen te klasseren volgens hun uitstoot van koolstofdioxide. De wereldwijde vloot stoot jaarlijks één gigaton koolstofdioxide uit. Dat is meer dan de totale uitstoot van een land zoals Groot-Brittannië. Opgemerkt wordt dat een verbetering van de efficiëntie in de scheepvaart tot een verlaging van de emissies met 30 procent zou kunnen leiden.

Op dit ogenblik zijn scheepsbrandstoffen niet opgenomen in de nationale uitstootniveaus, wat geleid heeft tot grote discussies over de verrekening van hun ecologische voetafdruk. "De nieuwe benadering moet bedrijven een noodzakelijk instrument bieden om te kiezen voor milieuvriendelijker vaartuigen," merkt BBC News op. "Richard Branson merkt daarbij op dat de Carbon War Room ervoor gekozen heeft om het bedrijfsleven een leidende rol te laten spelen in het reduceren van de emissies. Hij voegt er aan toe dat het project marktleiders in de sector en hun klanten zal aanzetten om betere beslissingen te maken voor hun resultaten en uiteindelijk ook voor de planeet."

De initiatiefnemers hopen dat de grote bedrijven selectief gebruik zullen maken van milieuvriendelijker maritiem transport. "We hopen dat bedrijven zoals Nike en Walmart die strategie zullen volgen," merkt Peter Boyd van de Carbon War Room op. "In de eerste plaats kunnen zij hierdoor hun milieuvriendelijk imago ondersteunen, maar ook hun bevoorradingketens beschermen." Boyd voegde er echter aan toe zich ook bijzonder aangesproken te voelen door het idee om nationale regering de aanmeerkosten van schepen te laten afhangen van hun emissies. Daarbij wordt verwezen naar de normen voor consumptiegoederen, zoals koelkasten, in de Europese Unie. Die normen zouden een positieve impact hebben gehad op de milieuprestaties van de sector.

Oude logboeken bijzonder nuttig voor klimaatstudie

In Groot-Brittannië zijn er plannen om oude logboeken van de marine te gebruiken om een accurater beeld te vormen van de klimaatverandering tijdens de voorbije eeuw. Bedoeling is dat een aantal vrijwilligers de routes natrekken die bijna driehonderd schepen van de Royal Navy hebben genomen en daarbij uit de logboeken informatie filteren uit over het weer en andere gebeurtenissen. Dat moet volgens de initiatiefnemers bijzonder waardevolle informatie verstrekken over het voorbije klimaat. Het project, dat de naam OldWeather.org meekreeg, zou volgens de onderzoekers ook een aantal leemtes in de Britse geschiedenis moeten invullen.

"Deze maritieme logboeken bevatten een enorme schat aan informatie, maar omdat de bijdragen handgeschreven zijn, is het voor een computer bijzonder moeilijk om de teksten te lezen," verduidelijkt Chris Lintott, onderzoeker aan de Oxford University en één van de leiders van het project, tegenover BBC News. "Door het inschakelen van vrijwilligers om deze trajecten na te trekken en de informatie van de Britse zeelui over te zetten, kunnen we een groter inzicht krijgen in zowel het klimaat van het verleden als in sleutelmomenten van de maritieme geschiedenis." Het Britse Met Office voegt er aan toe dat historische weerkundige gegevens cruciaal zijn omdat het de mogelijkheid biedt om de modellen over het klimaat van de aarde te testen.

"Indien we een beter beeld kunnen vormen over het klimaat in het verleden, kunnen we ook met groter vertrouwen voorspellingen voor de toekomst doen," merkt Peter Scott, hoofd klimaatopvolging bij het Met Office, op. "Helaas zitten in die historische gegevens veel lacunes. Dat geldt vooral voor gegevens over de situatie op zee. OldWeather.org is dan ook een bijzonder waardevol project." De meeste historische klimaatgegevens zijn afkomstig van weerstations op het vasteland, waar al meer dan anderhalve eeuw systematisch weerinformatie wordt opgeslagen. Met de logboeken van de oorlogsschepen komt men echter aan een netwerk van bijna driehonderd maritieme weerstations."

Amerikanen laten massaal hun boten verloederen

Een aantal Amerikaanse staten probeert maatregelen te nemen om een oplossing te vinden voor een grote vloot boten die omwille van de economische crisis door hun eigenaars zijn opgegeven. Door de economische recessie kunnen veel Amerikanen het onderhoud van een boot niet langer dragen. Deze verlaten boten benemen echter kostbare plaatsen in Amerikaanse havens. In de Verenigde Staten worden boetes uitgeschreven voor verlaten boten, maar die variëren echter sterk per individuele staat. In Massachusetts moet een boete van 10.000 dollar worden betaald, maar in South-Carolina blijft dat beperkt tot 475 dollar.

In Massachusetts heeft gouverneur Deval Patrick een wet ondertekend die regionale overheden de macht geven om verlaten boten in beslag te nemen. "Het probleem groeide sneller dan de staat kon beheren," benadrukt Michael Nichols, juridisch raadgever van de democratische politicus Antonio Cabral, die het wetsvoorstel indiende." In de staat Washington werden in de eerste helft van dit jaar al zeventien boten in beslag genomen. Dat is één meer dan in het hele vorige jaar. Washington probeert de booteigenaars wel te laten betalen voor het wegslepen, maar bij één op vijf gevallen blijken alle identificatie-tekenen verwijderd te zijn, zodat het opsporen van de bezitter bijzonder moeilijk wordt.

In Florida, dat meer dan één miljoen geregistreerde boten telt, worden steeds meer clusters van achtergelaten boten opgemerkt. Dat is legaal, zolang de boten zijn beveiligd en voorzien van de vereiste registraties en verlichting. De Florida Fish and Wildlife Commission zal in de herfst een programma lanceren om eigenaars te contacteren vooraleer hun boten verder aftakelen en zinken. Een woordvoerder van de organisatie voert echter aan dat het probleem nog dreigt te verergeren, tenzij de economie zich sterk zou herstellen. De milieugroep San Francisco Baykeeper stelt dat de verlaten en aftakelende schepen niet alleen een esthetische vervuiling vormen, maar vaak ook chemicaliën en brandstof lekken.