Ontbossing Amazone-gebied op historisch laagtepunt

Het tempo van de ontbossing van het Amazone-gebied is tot het laagste niveau teruggevallen sinds de autoriteiten de situatie drieëntwintig jaar geleden zijn beginnen op te volgen. Dat blijkt uit een rapport van het Braziliaanse National Institute of Space Research (Inpe). Tussen augustus vorig jaar en juli dit jaar zou de ontbossing volgens Gilberto Camara, hoofd van de Braziliaanse onderzoeksinstelling, tot 6.238 vierkante kilometer zijn teruggevallen. Dat betekent een daling met 11 procent tegenover de twaalf maanden voordien.

"Deze evolutie is volgens Aloizio Mercadante, Braziliaans minister van wetenschap en technologie, een groot succes voor het land," merkt het persbureau AFP op. "Hij noemde het Amazone-gebied een gigantisch instrument om koolstofdioxide, één van de oorzaken van de opwarming van de aarde." Er wordt echter opgemerkt dat de ontboste oppervlakte nog altijd vier keer groter is dan Sao Paulo, de grootste stad van Brazilië.

De ontbossing van het Amazone-gebied kende acht jaar geleden zijn hoogtepunt. Toen verdwenen op twaalf maanden tijd 27.700 vierkante kilometer tropisch regenwoud. De belangrijkste oorzaken voor de ontbossing zijn branden, de opmars van de landbouw en veeteelt en illegale trafieken van hout en mineralen. Er zijn in Brazilië echter plannen om het beschermde gebied te reduceren, gesteund door de machtige Braziliaanse landbouwsector.

Irak en Iran verklaren oorlog aan zandstormen

De regeringen van Irak en Iran gaan samen een project opzetten om zandstormen te bestrijden. Dat heeft Mohammad Javad Mohammadi-Zadeh, hoofd van de Iraanse Environmental Protection Organisation bekend gemaakt. Met het project zou een investering van 1,2 miljard dollar zijn gemoeid. Bedoeling is om de volgende vijf jaar een oppervlakte van één miljoen hectaren Iraakse gronden te bedekken. Irak is de voorbije periode zwaar getroffen door ontbossing en woestijnvorming.

Het project zal volgens Mohammadi-Zadeh worden opgestart met vijfhonderd hectaren. "Daarbij is ervoor gekozen om zowel petroleum-producten als biologische elementen te gebruiken om de zandduinen te stabiliseren," voerde hij tegenover het persbureau AFP aan. In Iran worden een aantal buurlanden met de vinger gewezen voor de grotere frequentie aan zandstormen die het land treffen. Daarbij wordt vooral Irak geviseerd. Door damconstructies en een tanende landbouw wordt Irak immers getroffen door een ontbossing en woestijnvorming.

In april moesten twintig van de eenendertig Iraanse provincies scholen en overheidsgebouwen sluiten wegens zandstormen, die hoofdzakelijk uit Irak afkomstig bleken. Ook de luchthavens in een aantal steden in het westen van Iran moesten worden gesloten. De zandstormen in Irak zouden in de hand zijn gewerkt door twee decennia van nagenoeg onafgebroken oorlog. In Irak zouden nog amper twaalf miljoen palmbomen zijn overgebleven. Dat is amper één derde van het oorspronkelijke bestand.

Ontbossing reduceert neerslag in regenwoud

De ontbossing in de regenwouden van West-Afrika reduceert de regenval in de nabije omgeving. Dat is de conclusie van een onderzoek van wetenschappers aan de University of Leeds. Opgemerkt wordt dat de omvorming van regenwoud tot landbouwgronden de regenval in de omliggende bosgebieden met ongeveer 50 procent terugschroeft. Oorzaak is volgens de onderzoekers de verandering van de temperatuur van de oppervlakte, wat een impact zou hebben op de vorming van regenwolken.

"De resultaten van de studie hebben belangrijke implicaties voor toekomstige beslissingen op het gebied van landmanagement in die regio en andere regenwoud-gebieden zoals de Amazone," voert onderzoeksleider Luis Garcia-Carreras, professor aan de School of Earth and Environment van de University of Leeds, aan. "Uit satelliet-observaties kon al worden opgemerkt dat een verandering in het landgebruik een grote impact kan hebben op lokale weerpatronen. Dit onderzoek biedt een verklaring voor dat fenomeen."

Garcia-Carreras voert aan dat niet alleen het aantal gerooide bomen een impact heeft op de stabiliteit van de regenwouden, maar dat ook aandacht moet worden besteed aan het patroon van de ontbossing. "De Afrikaanse gebieden hebben al de kleinste regenval van alle regenwoud-ecosystemen op aarde," waarschuwt Garcia-Carreras. "Dat kan deze gebieden bijzonder gevoelig maken voor veranderingen in de lokale weerpatronen."

De onderzoekers merken op dat de regenval boven de landbouwgronden na de ontbossing zes keer hoger lag, terwijl boven het resterend bosgebied met meer dan een halvering moest worden rekening gehouden.

Ontbossing Amazone-gebied in Brazilië opnieuw versneld

De ontbossing van het Amazone-gebied in Brazilië is opnieuw versneld. Dat blijkt uit een rapport van het National Institute for Space Research. Daarbij wordt opgemerkt dat tijdens de maand juni 312 vierkante kilometer tropisch woudgebied werd vernield. Dat betekent een stijging met 17 procent tegenover de maand voordien. In mei was 268 vierkanten kilometer woudgebied verdwenen, maar in april werd een vernieling van 477 vierkante kilometer opgetekend.

Het verdwijnen van tropische woudgebieden tijdens de maand april was echter grotendeels te wijten aan de Braziliaanse staat Mato Grosso, die een belangrijk landbouwgebied vormt. Daar verdween meer dan 400 vierkante kilometer. Op de klimaattop in Kopenhagen twee jaar geleden had Brazilië beloofd om de ontbossing van het Amazone-gebied tegen het einde van het decennium met 80 procent terug te dringen.

Brazilië telt 5,3 miljoen vierkante kilometer jungle en bosgebieden, waarvan het grootste gedeelte in het Amazone-bekken. Slechts een oppervlakte van 1,7 miljoen kilometer geniet staatsbescherming. De rest van het gebied is in privébezit of heeft geen duidelijke eigenaar. De massale ontbossing heeft van Brazilië één van de grootste producenten van broeikasgassen ter wereld gemaakt. Zeven jaar geleden bereikte de ontbossing er een piek van 27.000 vierkante kilometer.

Het voorbije jaar was dat teruggevallen tot 6.500 vierkante kilometer, dankzij het satellietsysteem, waardoor op dagelijkse basis nieuwe gegevens over de ontbossing kunnen worden verzameld. Het systeem kan echter slechts oppervlaktes van minstens 25 hectaren detecteren.

Ontbossing in Brazilië opnieuw in hogere versnelling

Tijdens de voorbije twee maanden zijn in het Amazone-gebied 593 vierkante kilometer regenwoud ontbost. Dat is bijna zes keer meer dan tijdens dezelfde periode vorig jaar. Dat blijkt uit satellietbeelden van het Instituto Nacional de Pesquisas Espaciais (Inpe), het Braziliaanse instituut voor ruimteonderzoek. Een groot gedeelte van ontbossing is gebeurd in de Braziliaanse staat Mato Grosso, het centrum van de Braziliaanse soyateelt. De Braziliaanse milieuminister Izabella Teixeira noemde de cijfers alarmerend en heeft de oprichting van de crisiskabinet aangekondigd om het probleem aan te pakken.

"De nieuwe cijfers hebben de Braziliaanse regering compleet verrast," merken waarnemers op tegenover BBC News. "In december vorig jaar werd nog opgemerkt dat de Braziliaanse ontbossing tot op het laagste niveau in tweeëntwintig jaar was teruggezakt. Uit de nieuwe cijfers blijkt echter dat er in tegendeel van augustus vorig jaar tot april dit jaar een toename met 27 procent is opgetekend." Volgens sommigen heeft dat te maken met de grotere vraag naar soya en veeteelt, maar anderen voeren aan dat er een verband kan gelegd worden met de versoepeling van de wet op ontbossing.

"Er wordt duidelijk een boodschap uitgestuurd dat ontbossing niet gestraft zal worden," aldus Marcio Astrini, woordvoerder van Greenpeace, tegenover het persbureau Reuters. "De bestaande Forest Code bepaalt hoeveel land eigenaars kunnen ontbossen. In de Amazone moet 80 procent bosgebied blijven. Elders is dat 20 procent. Voorstanders van een versoepeling zeggen dat de Forest Code de economische ontwikkeling van Brazilië blokkeert en merken op dat Brazilië meer gronden beschikbaar moet maken voor landbouw."