Duurzaamheidsverslag is meer dan glossy magazine

Er bestaat geen enkelvoudige benadering van maatschappelijk verantwoord ondernemen. Een intelligente aanpak vergt een combinatie van verplichte en vrijwillige maatregelen. Dat heeft Richard Howitt, verslaggever van het Europees Parlement voor de problematiek, in een gesprek met het webmagazine EurActiv gezegd. De voorstellen van de Europese Commissie, die een combinatie van verplichte en vrijwillige maatregelen inhoudt, zijn volgens Howitt dan ook een stap in de goede richting.

"Er wordt steeds meer algemeen aanvaard dat maatschappelijk verantwoord ondernemen een belangrijk onderdeel vormt van de concurerentiekracht van een bedrijf en niet langer een zakelijke glossy publicatie is," merkt Howitt op tegenover Euractiv. "Dat proces wordt in grote mate gestuurd door klanten en investeerders, die een volledig inzicht willen verwerven over de uitdagingen, mogelijkheden en bedreigingen van de ondernemingen."

Howitt stelt dat de Europese Unie ook buiten de eigen grenzen een leidinggevende rol op het gebied van maatschappelijk verantwoord ondernemen moet innemen. "De Europese Unie moet dat standpunt wereldwijd doordrukken," merkt hij op. "Er moet naar gestreefd worden dat de integratie van duurzaamheid in de financiële rapportage tegen het einde van dit decennium over de hele wereld door bedrijven is geïmplementeerd." Hij geeft echter toe dat ook op Europees vlak nog een aantal ongelijkheden op het gebied van maatschappelijk verantwoord ondernemen moeten worden weggewerkt.

Vergrijzing ondernemers gevaar voor tewerkstelling

Er moet gevreesd worden dat de volgende periode vele bedrijven de deuren zullen sluiten. Een golf ondernemers wordt immers geconfronteerd met een naderende pensioenleeftijd. Dat is de conclusie van een onderzoek aan de universiteit van Göteborg. De Zweedse onderzoekers wijzen erop dat deze vergrijzing in de ondernemerswereld een bijkomende druk zou kunnen creëren op de tewerkstelling. Er wordt opgemerkt dat 25 procent van de Zweedse ondernemers de volgende vijf jaar met pensioen wil gaan. In 10 procent van de gevallen zou dat tot een sluiting van de onderneming leiden.

"De Europese Unie wordt geconfronteerd met een vergrijzende bevolking, zodat steeds minder mensen zorg moeten dragen voor de ouderen," merken de onderzoekers op. "In Zweden, waar de situatie op de arbeidsmarkt al kritiek is, wordt de situatie nog versterkt door het feit dat 25 procent van de bedrijfsleiders van kleine en middelgrote ondernemingen de volgende vijf jaar met pensioen wil gaan. Daardoor zullen een grote groep bedrijven de deuren sluiten."

Onderzoeksleider Roland Kadefors, arbeidsdeskundige aan de universiteit van Göteborg, stelt dat de situatie in de grotere steden op langere termijn mogelijk houdbaar zal blijven, maar vooral in landelijke gebieden zal het volgens hem door een laag geboortecijfer en emigratie moeilijk zijn om nog voldoende diensten te kunnen aanbieden. Een groot gedeelte van de tewerkstelling in lokale gemeenschappen wordt volgens Kadefors gegarandeerd door kleine ondernemingen, maar binnen tien jaar zullen 40 procent van de bedrijfsleiders met pensioen zijn.

Zweden heeft één van de oude managers-populaties van Europa. In totaal zouden over een periode van tien jaar 55.000 bedrijven een andere eigenaar moeten vinden. Wanneer ook zelfstandigen worden meegerekend, gaat het om 175.000 ondernemingen. Daarmee zijn volgens de onderzoekers 700.000 banen betrokken. Wanneer 10 procent van de bedrijven zijn deuren sluit, zou de vergrijzing van het Zweedse management 70.000 banen kunnen kosten.

Consument eist sociale betrokkenheid van bedrijven

Consumenten kiezen actief voor merken die een sterke sociaal verantwoordelijkheidsgevoel aantonen. Ook adverteerders zouden volgens het publiek aandacht moeten hebben voor maatschappelijke problemen. Dat is de conclusie van een internationaal onderzoek van de bureaus Cone Communications en Echo Research. Daarbij wordt opgemerkt dat 81 procent van de respondenten van mening is dat bedrijven de verantwoordelijkheid hebben om belangrijke problematieken aan te pakken.

Er wordt aan toegevoegd dat 94 procent van de consumenten de voorkeur zou geven aan een merk dat zijn maatschappelijke verantwoordelijkheid opneemt, op voorwaarde dat de prijs en kwaliteit van het product identiek is aan de alternatieven van aanbieders die geen sociale betrokkenheid kunnen aantonen. De onderzoekers wijzen er ook op dat slechts 6 procent van de respondenten van mening is dat bedrijven uitsluitend de opdracht hebben om winst te maken.

De consumenten eisen volgens de onderzoekers in eerste plaats dat bedrijven zich inspannen voor de economische ontwikkeling (34 procent), gevolgd door het leefmilieu (21 procent) en mensenrechten (12 procent). Er worden wel een aantal verschillen opgemerkt naargelang de nationale markten. Daarbij wordt aangevoerd dat bijvoorbeeld in Groot-Brittannië een groter scepsis bestaat tegenover maatschappelijk verantwoord ondernemen dan in groeimarkten zoals Brazilië en China.

Vooral mannen en durvers ontwikkelen zich tot serieel ondernemer

Ondernemers die hun activiteiten staken, hebben een sterke neiging later opnieuw voor zichzelf te beginnen. Dat is de conclusie van een internationaal onderzoek van Peter van der Zwan, econoom aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. Vooral mannen, mensen met weinig angst om te falen en personen met ondernemende ouders zijn volgens de Nederlandse econoom volhardend en laten zich niet uit het veld slaan. Opleiding speelt in het fenomeen van deze zogenaamde seriële ondernemers volgens Van der Zwan geen rol.

"Seriële ondernemers maken een belangrijk deel uit van de totale groep zelfstandigen," voert Van der Zwan aan. "Uit het onderzoek blijkt dat 7,1 procent van de nieuwe ondernemers het voorbije jaar al eens een andere zaak gehad heeft. Personen die een eerdere onderneming zelf van de hand gedaan hebben, zijn de meest waarschijnlijke kandidaten om opnieuw voor zichzelf beginnen." De onderzoeker merkt op dat de complexiteit van administratieve procedures een belangrijke impact heeft op de keuze voor het ondernemerschap.

Vrouwen blijken volgens Van der Zwan nog altijd minder vaak een carrière als ondernemer te overwegen en daadwerkelijk de sprong te wagen. Verder wordt opgemerkt dat het overnemen van een bestaand bedrijf vooral voor ouderen een populaire manier vormt om zich aan het ondernemerschap te wagen. Ook lager opgeleiden kiezen sneller voor dat alternatief. Personen die zich daarentegen niet snel laten afschrikken door risico's en die gericht zijn op innovatie, kiezen er volgens Van der Zwan vaker voor om een nieuwe onderneming op te starten.

Indonesië beste land voor startende bedrijven

Indonesië is voor ondernemers de beste plaats om een bedrijf op te starten. Dat is de conclusie van een internationaal onderzoek van BBC World Service en het bureau Globescan. Ook de Verenigde Staten, Canada, India en Australië dat ook uitstekende locaties zijn om met een onderneming te starten. Anderzijds worden Colombia, Egypte, Turkije, Italië en Rusland genoemd als de minst ondernemingsvriendelijke landen.

"Uit het onderzoek blijkt dat alle landen uit de geïndustrialiseerde wereld een score boven het gemiddelde laten optekenen," merkt BBC News op. "De enige uitzondering is Italië, dat ver achterop volgt. Maar ook een aantal groeimarkten worden als ondernemersvriendelijk bestempeld. Ook India, China en Nigeria worden door de eigen bevolking bestempeld als een relatief goede omgeving om een nieuw bedrijf op te starten."

Er wordt aan toegevoegd dat alle Aziatische en Afrikaanse landen uit de Sub-Sahara relatief hoge scores lieten optekenen. "In andere regio's waren er meer verschillen," aldus nog BBC News. "In Latijns-Amerika lieten Mexico en Peru relatief hoge scores, maar Brazilië en Colombia blijven ver onder het gemiddelde. In West-Europa werden de lage scores van Italië en Spanje in evenwicht gebracht door gunstige percepties in Duitsland, Frankrijk en Groot-Brittannië.