Overlevenden natuurramp blijven posttraumatische stress vertonen

Overlevenden van de orkaan Katrina werden ook jaren nadien nog altijd met een zwakke mentale gezondheid geconfronteerd. Dat is de conclusie van een onderzoek van wetenschappers aan de Princeton University bij huismoeders uit de lagere inkomenscategorieën in New Orleans. De onderzoekers merken op dat veel slachtoffers ook lang na de ramp nog altijd aan posttraumatische stress blijken te lijden. Het herstel sleept volgens de wetenschappers veel langer aan dan tot nu toe werd gedacht.

Onderzoeksleider Christina Paxson, professor economie aan de Princeton University, merkt op dat er tot nu toe weinig informatie beschikbaar is over de effecten op langere termijn die bij natuurrampen in de mentale gezondheid kunnen worden geregistreerd. Onder meer bleek het bijzonder moeilijk te achterhalen zijn of mentale problemen door de natuurrampen werden veroorzaakt of eerder al aanwezig waren en door de gebeurtenissen alleen meer op de voorgrond traden.

De wetenschappers waarschuwen wel dat de resultaten niet voor de hele populatie hoeven te gelden, maar wel van toepassing zijn op de meest kwetsbare groepen in de maatschappij. De onderzoekers stelden echter vast dat ook na vier jaar 33 procent van de respondenten nog steeds symptomen van posttraumatische stress vertoonden, terwijl 30 procent met andere psychologische problemen had af te rekenen. Er werd wel een verbetering opgetekend tegenover een test elf maanden na de ramp, maar van een volledige terugkeer naar de originele situatie is volgens de onderzoekers geen sprake.

De onderzoekers wijzen erop dat vele slachtoffers weliswaar zijn teruggekeerd naar New Orleans, maar zelden hun oude woonst hebben kunnen betrekken. De meesten wonen in andere wijken en hebben geen contact meer met oude vrienden en bekenden. Dat betekent dat hun hele leven door de orkaan door elkaar is geschud.

Vrouwelijke militairen getraumatiseerd door seksuele intimidatie

Bij vrouwelijke Amerikaanse militairen die na een missie in Irak of Afghanistan geconfronteerd werden met posttraumatische stress, maakt 31 procent gewag van een militair seksueel trauma. Bij mannelijke soldaten is dat slechts 1 procent. Dat is de conclusie van een onderzoek van wetenschappers aan het San Francisco VA Medical Center. De seksuele klachten gingen bij vrouwen vaak gepaard met depressies, angstaanvallen en eetstoornissen. Bij mannen werd het daarentegen gelinkt aan druggebruik.

"Militairen die met een seksueel trauma worden geconfronteerd, blijken ook vaak andere mentale problemen te kennen," voeren de onderzoekers aan. "Vrouwelijke militairen die met een seksueel trauma kampen, lopen vier keer meer risico op een depressie dan gemiddeld." Er wordt wel opgemerkt dat het specifieke karakter van het verband in het onderzoek niet kon worden achterhaald. De onderzoekers stellen wel dat het probleem ernstig is en de nodige aandacht moet krijgen van de legerleiding.

De onderzoekers merken op dat seksueel trauma niet noodzakelijk tijdens de actieve inzet in een gevechtssituatie is gebeurd, maar op elk ogenblik tijdens de militaire dienst kon zijn opgelopen. Er wordt aan toegevoegd dat de daders zelf niet noodzakelijk andere Amerikaanse militairen hoeven te zijn. Hoewel vrouwen in een oorlogssituatie technisch beperkt moeten blijven tot ondersteunende rollen, worden ze volgens de onderzoekers veel meer aan oorlogstrauma blootgesteld dan vrouwen in vroegere conflicten.

Op dit ogenblik vormen vrouwen 15 procent van het actieve militaire personeel en 12 procent van de militaire krachten in Irak en Afghanistan.

Oorlogsstress verandert hersenactiviteit soldaten

Een voortdurende blootstelling aan stress veroorzaakt veranderingen in de activiteiten in delen van de menselijke hersenen die angst, waakzaamheid en emoties controleren. Dat is de conclusie van een onderzoek van het Donders Instituut aan de Radboud Universiteit uit Nijmegen op basis van hersenscans van soldaten die in Afghanistan werden ingezet. Onderzoeksleider Guido van Wingen benadrukt dat het onderzoek duidelijk aantoont dat ervaringen op het slagveld een effect hebben op de menselijke hersenen.

De onderzoekers stelden vast dat de ingezette soldaten na de terugkeer van hun missie in Afghanistan een gewijzigde activiteit vertoonden in de hersengebieden die angst en waakzaamheid controleren. De verhoogde activiteit duurde minstens twee maanden na de demobilisatie. Bovendien merkten de onderzoekers op dat de activiteit in het hersengedeelte dat de emoties controleert, tussen de verschillende soldaten een verschil vertoonde. Dat bleek afhankelijk te zijn van de percepties van de betrokken rond de ervaringen waaraan ze waren blootgesteld.

Onderzoeker Van Wingen stelt dat de perceptie over de dreiging bepalender is dan de feitelijke gebeurtenis. Hij voegt er aan toe dat de onderzochte groep na zijn terugkeer geen last kreeg van posttraumatische stress, maar wel was veranderen. Er moet nog verder worden onderzocht hoe lang de veranderingen in het brein aanwezig blijven en tot welke gevolgen dat zou kunnen leiden. Ook zal verder worden onderzocht of hoge stressniveaus ook leiden tot een hoger risico op posttramautische stressstoornis.

Computergames uitstekende therapie posttraumatische stress

Sommige computergames vormen uitstekende therapieën voor posttraumatische stress. Dat is de conclusie van een onderzoek van wetenschappers aan de Oxford University in Engeland. Er wordt echter aan toegevoegd dat niet alle games een even heilzame werking hebben. De onderzoekers stelden naar eigen zeggen vast dat het beroemde Tetris-game het aantal traumatische flashbacks gevoelig kon beperken. Het woordenspel PubQuiz zou het aantal flashbacks daarentegen doen toenemen. De onderzoekers voegen er aan toe dat de resultaten van de studie belangrijke implicaties zouden kunnen hebben voor de behandeling van posttraumatische stress.

Onderzoeksleider Emily Holmes merkte op dat Tetris erin kon slagen om de flashbacks van stresserende te reduceren, zonder dat er een negatieve impact was op het vermogen om het gebeuren zinvol te plaatsen. "Maar niet alle computergames hebben dit positieve effect," waarschuwt de onderzoekster. "Een aantal games zouden zelfs de flashbacks kunnen intensifiëren." De onderzoekers zoeken een verklaring van het fenomeen in de twee verschillende gedachtenkanalen in de hersenen. Eén kanaal is vooral sensor-gericht en bouwt percepties op over een ervaring. Het andere kanaal is echter conceptueel, wat het individu toelaat om die informatie in een context te plaatsen.

"De twee kanalen werken meestal in tandem," voert Holmes aan. "Wanneer men echter getuige of betrokkene is van een traumatische gebeurtenissen, kan er een onevenwicht ontstaan tussen de twee kanalen. Daarbij blijkt de sensor-gerichte informatie de contextuele processen te domineren. Onder meer bij een verkeersongeval zullen vele betrokkenen zich nog een flits van koplampen of het geluid van een crash blijven herinneren." Holmes veronderstelt dat het verschuiven van de gekleurde blokken in Tetris concurreert met de perceptuele informatie-kanaal in het brein, waardoor de beelden van het trauma worden gereduceerd. Bij PubQuiz zou er echter een conflict optreden met het conceptueel kanaal, waardoor de visuele herinneringen meer kans zouden krijgen naar boven te komen.