Klimaatveranderingen cruciaal in menselijke evolutie

Klimaatfluctuaties hebben aanleiding gegeven tot cruciale fases in de menselijke evolutie. Dat blijkt uit een onderzoek van de University of Liverpool. Daarbij wordt opgemerkt dat snelle fluctuaties in de temperaturen samen vielen met onder meer de opkomst van de eerste verre verwanten van de hedendaagse mens en de intrede van stenen werktuigen. Volgens de onderzoekers heeft het fenomeen ook implicaties voor de huidige klimaatverandering. Opgemerkt dat die evoluties vooral een bedreiging vormen voor populaties die geen beschikking hebben over technologieën om daarmee om te gaan.

"Bij een grote klimaatschommeling ongeveer 2,7 miljoen jaar geleden worden een aantal nieuwe mensensoorten opgemerkt," merkt Matt Grove, onderzoeker aan de School of Archaeology, Classics and Egyptology van de University of Liverpool op. "De meeste soorten waren rond 1,5 miljoen jaar geleden opnieuw verdwenen. Ongeveer 2,6 miljoen jaar geleden ontstonden ook de eerste stenen handwerktuigen, wat een aantal soorten heeft toegelaten om zich aan te passen aan de snel veranderende klimaatomstandigheden."

"Anderhalf miljoen jaar geleden was nog alleen de homo erectus overgebleven," voert Grove nog aan. "Dat zou de soort te danken hebben aan zijn flexibel gedrag. De homo erectus had zich van alle mensensoorten het meest geografisch verspreid. Andere soorten hadden zich gespecialiseerd in een omgeving die verdween en die hun uitsterven veroorzaakte. De homo erectus was echter blijkbaar een generalist die met verschillende klimaatomstandigheden en milieuveranderingen kon omgaan."

Mannen beter in selecteren één individueel geluid

Mannen zijn beter dan vrouwen in het bepalen van de herkomst van een geluid in een luidruchtige omgeving. Dat talent hebben mannen wellicht door de evolutie ontwikkeld. Dat is de conclusie van een onderzoek van wetenschappers aan de Universiteit van Tübingen. Wanneer individuele geluiden afzonderlijk worden beluisterd, blijken vrouwen en mannen even accuraat te zijn in het bepalen van de locatie, maar vrouwen bleken het moeilijker te hebben met de plaatsbepaling wanneer één geluid moet geïdentificeerd worden in een luidruchtiger omgeving.

"Er zijn al eerder duidelijke verschillen tussen mannen en vrouwen aangetoond," merkt het magazine Cortex op. "Algemeen wordt aangenomen dat vrouwen verbaal vlotter zijn en ook een betere opmerkingsgave hebben. Anderzijds is gebleken dat mannen minder tijd nodig hebben om een wagen te parkeren en minder problemen om zich in een nieuwe stad een weg te banen. Die voordelen van de man behoren tot de zogenaamde visuospatiale mogelijkheden. Datzelfde blijkt volgens het onderzoek van de Universiteit van Tübingen ook in de auditieve sector te gelden."

"Bij het zogenaamde cocktailparty-fenomeen, het identificeren van één individueel geluid uit een luidruchtiger achtergrond, bleken mannen beter te scoren," aldus nog Cortes. "Vrouwen bleken volgens de onderzoekers bij het aanduiden van individuele geluiden in sommige gevallen zelfs de tegenovergestelde richting aan te wijzen. Er wordt aan toegevoegd dat mannen dit talent wellicht hebben aangeleerd als resultaat van een natuurlijke en seksuele selectie tijdens de menselijke evolutie."

Tsjernobyl biedt nieuwe inzichten in evolutie soorten

Wetenschappers uit Tsjernobyl hebben een manier gevonden om te voorspellen welke soorten de grootste kans hebben om ernstige schade op te lopen van radio-actieve stralingen. Op die manier zouden ze kunnen voorspellen in welke mate deze soorten het risico lopen om onder verschillende vormen van milieustress af te nemen of zelfs helemaal te verdwijnen. De betrokken onderzoekers, Tim Mousseau van de University of South Carolina in de Verenigde Staten en Anders Moller van het National Centre for Scientific Research in Parijs, zijn al sinds meer dan een decennium aan de slag in Tsjernobyl, waar ze gegevens over de populaties van insecten, vogels en zoogdieren uit de besmette zone rond de verlaten kerncentrale verzamelen.

"Het verschil in weerstand moet mogelijk worden verklaard door het feit dat sommige soorten, om welke reden dan ook, over een minder geperfectioneerd mechanisme voor dna-herstel beschikken," merken de onderzoekers op tegenover BBC News. "Met elke generatie kent de dna-structuur kleine wijzigingen, afhankelijk van het natuurlijk evenwicht tussen mutaties en de mogelijkheden van het individu op dna-schade te herstellen. Dat is de manier hoe soorten evolueren. Aan de hand van de snelheid waarop die veranderingen plaats grijpen, kan er perfect worden voorspeld welke soorten het meest gevoelig zijn voor contaminanten."

Professor Tim Mousseau merkt op dat Tsjernobyl een unieke gelegenheid biedt om het verloop van een natuurlijk experiment te volgen. "Op deze manier kunnen we vaststellen wat er gebeurt met soorten wanneer ze met dergelijke milieuverstoring worden geconfronteerd," benadrukt hij. Op die manier zou kunnen verklaard worden waarom een aantal soorten het meest gevoelig zijn voor andere soorten contaminaties. De onderzoekers merken op dat vooral felgekleurde vogels en trekvogels het meest kwetsbaar lijken voor deze contaminaties. Louise Johnson, evolutie-bioloog aan de University of Reading, voegt er aan toe dat extreme gebeurtenissen zoals Tsjernobyl mogelijkheden bieden om voorspellingen te doen over de evolutie.