Bulgarije voert verbod in op shalegas-exploraties

Bulgarije heeft een verbod uitgevaardigd voor shalegas-exploraties met een fracking-extractiemethode. Het verbod werd met een grote meerderheid in het Bulgaarse parlement aanvaard. Eerder al waren door milieugroepen grote protestacties tegen de shalegas-exploraties opgezet. Het Amerikaanse energieconcern Chevron had een aanvraag voor een exploratie-vergunning bij de Bulgaarse overheid ingediend. Die aanvraag is inmiddels afgewezen. Bulgarije is na Frankrijk het tweede Europese land dat shalegas-exploraties verbiedt.

Volgens critici kunnen shalegas-exploraties het grondwater vergiftigen en aardverschuivingen veroorzaken. Experts uit de industrie geven echter aan dat correcte shalegas-activiteiten absoluut veilig zijn. Bij de fracking-methode wordt het gas uit rotsen weggepompt door in de steenformaties water met zand en chemische producten tegen een hoge druk te injecteren. De techniek wordt veelvuldig toegepast in Canada en de Verenigde Staten. Het Bulgaarse verbod voorziet in een boete van 66 miljoen dollar per overtreding.

Op dit ogenblik is Bulgarije, net zoals een groot gedeelte van de andere lidstaten van het gewezen Oostblok, voor zijn gasconsumptie in belangrijke mate afhankelijk van Russische import. Chevron had een vergunning gekregen om mogelijke shalegas-voorraden in het noorden van Bulgarije te prospecteren. Ook in Frankrijk is een verbod op fracking van shalegas ingevoerd. Het verbod geldt er echter niet voor andere methodes om het gas te winnen.

Opname Bulgarije en Roemenië in Europese Unie was terechte beslissing

Bulgarije en Roemenië hebben het moeilijker dan de andere gewezen communistische landen uit Centraal-Europa om zich in de Europese Unie te integreren, maar toch was het een correcte beslissing om de twee landen het lidmaatschap toe te kennen. Dat zegt François Frison-Roche, onderzoeker aan het Centre National de la Recherche Scientifique (CNRS) in Parijs. Bulgarije en Roemenië traden vijf jaar geleden toe tot de Europese Unie, maar beide partijen zijn voorlopig niet helemaal gelukkig met het lidmaatschap.

"De situatie van Bulgarije en Roemenië is de voorbije periode verbeterd, maar dat wordt door de meerderheid van de lokale bevolking niet ervaren," merkt Frison-Roche op tegenover het webmagazine Euractiv. "De situatie van de individuele burger is er weinig op vooruitgegaan, maar op macro-economisch niveau vertonen beide landen een veel grotere stabiliteit dan hun buur Griekenland." Met een bruto inkomen van respectievelijk 4.460 euro en 6.440 euro per inwoner zijn Bulgarije en Roemenië de armste landen van de Europese Unie.

Vele analisten stellen dat de twee landen met een lidmaatschap van de Europese Unie werden beloond voor hun steun tijdens de oorlog in Kosovo op het einde van de jaren negentig, maar waren de landen niet voldoende voorbereid om toe te treden. Frison-Roche geeft toe dat de toetreding strategisch en geopolitiek was ingegeven, maar voegde er aan toe dat het beter was om die landen op te nemen dan hen als een etterende wonde te laten verder evolueren, wat volgens hem de hele regio zou hebben kunnen contamineren.

"Bulgarije en Roemenië bestempelden de Europese Unie echter als een grote broer die met geld klaar stond om hen te helpen hun eigen leven te laten leiden," geeft Frison-Roche aan. "Inmiddels hebben de twee landen ervaren dat het niet gemakkelijk is om zomaar geld los te krijgen van de Europese Unie. Bulgarije en Roemenië hebben ook nooit geprobeerd om de juiste structuren op te zetten om degelijk om te gaan met Europese fondsen." Hij voert ook aan dat beide landen ook met een imago-probleem worstelen op het gebied van prostitutie, misdaad en de behandeling van Roma-zigeuners.

Illegale kaviaarmarkt blijft actief in Roemenië en Bulgarije

Roemenië en Bulgarije zijn nog altijd het toneel van stroperij en illegale handel in kaviaar. Dat blijkt uit een rapport van het World Wildlife Fund (WWF). Er wordt gewaarschuwd dat de praktijken een zware bedreiging vormen voor de soort. In de Europese Unie werden tijdens het voorbije decennium 52,5 kilogram illegale kaviaar uit beide landen, met een marktwaarde van minstens 6.000 euro per kilogram, ontdekt. Er wordt echter opgemerkt dat de reële hoeveelheden in werkelijkheid gevoelig hoger liggen.

"Elke illegale handel betekent een onaanvaardbaar risico voor de kaviaar, die zwaar wordt bedreigd," merkt onderzoeksleider Katalin Kecse-Nagy op. De Zwarte Zee vormt één van de belangrijkste steur-visgebieden van de wereld. Alleen de Kaspische Zee is nog een belangrijker centrum van kaviaar-productie. De Donau, één van de belangrijkste aanvoerkanalen en delta's van de Zwarte Zee, is cruciaal voor de vissoort. Volgens de World Sturgeon Conservation Society is de Donau het enige grote Europese riviergebied waar de bescherming van de steur nog altijd mogelijk is.

De vangst en export van steur en steurproducten van wilde origine werd vijf jaar geleden in Roemenië verboden. Het moratorium geldt voor een periode van tien jaar. In Bulgarije is een moratorium van één jaar afgekondigd. Het World Wildlife Fund heeft aan de Roemeense en Bulgaarse regering aanbevolen om de beteugeling van de illegale vangst harder aan te pakken. Ook wordt een grotere controle door de Europese Unie gevraagd, terwijl tevens aangestuurd wordt op een grotere bewustwording bij consumenten en handelaars.

Wild kapitalisme vernietigend voor Bulgaarse natuur

Verscheidene milieugroepen hebben aan de Europese Unie gevraagd om op te treden tegen de grootschalige vernietiging van beschermde natuurlijke biotopen in Bulgarijë. De biotopen moeten wijken voor toeristische centra, golfbanen en skipistes. Bijkomende schade wordt volgens hen aangericht door de ontginning van zand en gravel en intensieve bosbouw. Indien er vanuit Europa geen actie wordt ondernomen, zullen die praktijken volgens de organisaties wellicht herhalen in Roemenië en andere toekomstige lidstaten van de Europese Unie, zoals Servië of Montenegro. Volgens een aantal klachten heeft Bulgarije zich sinds zijn toetreding tot de Europese Unie drie jaar geleden aan verscheidene inbreuken tegen de Europese natuurregelgeving bezondigd.

"Ondernemers negeren volgens de organisaties de verplichtingen die Bulgarije heeft aangegaan bij zijn toetreding tot de Europese Unie," aldus het online magazine Euractiv.com. "Onder meer in de Kaliakra-regio aan de Zwarte Zee - een verzamelgebied voor duizenden trekvogels tussen Europa en het Midden-Oosten - hebben de autoriteiten volgens hen de omvang van het beschermde gebied gehalveerd om windturbine-parken en massatoerisme te ontwikkelen. In Rila, het enige Alpen-gebied op het Balkan-schiereiland, zouden acht grote skigebieden worden aangelegd in een beschermd natuurgebied. In het nationaal park Pirin werd het Bansko-skigebied volgens hen verder uitgebreid dan in de vergunning was toegestaan."

De Bulgarian Society for the Protection of Birds (BSPB) heeft een rapport met zestien dossiers gepubliceerd. "Sindsdien is er echter weinig gebeurd," merkt de organisatie op. "De economische crisis heeft daarin misschien wel een rol gespeeld, maar ook ambassades en regeringen van de oudere lidstaten van de Europese Unie hebben lobbywerk verricht voor projecten die negatief uitdraaien voor de natuurgebieden in Bulgarije. Onder meer de Duitse kanselier Angela Merkel heeft bijzonder veel inspanningen gedaan voor de ontwikkeling van windturbine-projecten in Kaliakra. Onder invloed van het Europese Parlement is die druk nu echter afgewend. Elders gaan deze ontwikkelingen echter gewoon verder."