Geen vetorecht bij toekomstig internationaal verdrag wapenhandel

Onderhandelaars hebben op het nippertje de mislukking voorkomen van wereldwijd overleg over een wapenhandelsverdrag. Dat verdrag moet de wapenhandel van ruim 40 miljard euro per jaar reguleren door criteria af te spreken voor wapenexporten. Delegaties bij de Verenigde Naties zullen daarover in juli van dit jaar bijna een maand lang gaan beraadslagen. Maar bij de laatste voorbereidende vergadering kregen delegaties hooglopende ruzie over de procedure en criteria.

Sommige partijen eisten dat elk land een vetorecht krijgt. Een aantal Europese landen en Mexico vreesden echter dat er met een vetorecht geen of zwakke resultaten zouden worden geboekt. Na zware discussies werd uiteindelijk overeengekomen dat de besluiten bij consensus zullen worden genomen. Twistpunt is nog of landen wapens mogen verkopen als ze mogelijk worden gebruikt voor ernstige schendingen van mensenrechten.

Onder meer Rusland en China verzetten zich tegen voorstellen van de meerderheid om criteria rond de schending van mensenrechten in het nieuwe verdrag op te nemen. De Verenigde Staten zouden dan weer vrezen dat de mensenrechten als basis van het nieuwe verdrag een aantal landen zou weerhouden om toe te treden. Onder meer werd daarbij gewezen op Syrië, een grote afnemer van Russische wapens. De Verenigde Staten verzetten zich ook tegen een verbod op het dragen van wapens.

Bahrein nieuwe klant voor Russische militaire industrie

Rusland heeft voor de eerste keer wapens verkocht aan Bahrein, nadat Groot-Brittannië en Frankrijk een exportverbod van militair materiaal naar het Arabische koninkrijk hebben geschorst. Volgens een woordvoerder bij het Russische ministerie van defensie werden voor tientallen miljoenen dollars Kalashnikovs met granaatlanceerders en munitie aan Bahrein verkocht. De Russische wapenexporteur Rosoboronexport zou al hebben aangegeven om meer zaken te willen doen met Bahrein.

"In februari van dit jaar blokkeerden Frankrijk en Groot-Brittannië exportvergunningen voor militair materiaal dat gebruikt zou kunnen worden tegen de protestbeweging in Bahrein, nadat tijdens rellen verscheidene burgers door het leger waren gedood," merkt de krant The Moscow Times op. "Een woordvoerder van de regering van Bahrein geeft aan dat de banden tussen zijn land en Rusland hechter zijn geworden. Hij voegt er aan toe dat Bahrein zowel op het gebied van handel als technische diensten met Rusland wil samenwerken. Lichte wapens vormen één van de betrokken sectoren."

Anatoly Isaikin, chief executive van Rosoboronexport, gaf eerder al toe dat Bahrein een nieuwe klant voor Russisch militair materiaal is geworden. Het bedrijf voegde er aan toe dat het partnership in de regio een mogelijk tegengewicht kan helpen vormen tegen de monarchieën die door de Verenigde Staten worden ondersteund. Volgens Rosoboronexport is er vooral interesse in luchtafweer-systemen, vliegtuiguitrusting en bewapening voor grondtroepen.

Militaire uitgaven stijgen snelst in ontwikkelingslanden

De militaire uitgaven van ontwikkelingslanden stijgen sneller dan het wereldwijde gemiddelde. Dat is de conclusie van een rapport van het Stockholm International Peace Research Institute (Sipri). Wereldwijd stegen de militaire uitgaven volgens het rapport van de Zweedse denktank het voorbije jaar met 1,3 procent, maar in een aantal ontwikkelingslanden werd een significant grotere groei opgetekend. Wereldwijd werd vorig jaar in totaal 1,63 miljard dollar aan wapens verkocht.

"De stijging van de wereldwijde militaire uitgaven is het voorbije jaar gevoelig gedaald tegenover de periode voordien," merkt Sipri op. "Dat is vooral te wijten aan uitgesteld effect van de wereldwijde economische crisis." De grootste groei werd opgetekend in Zuid-Amerika (5,8 procent), gevolgd door Afrika (5,2 procent) en en Oceanië (4,1 procent). In Europa vielen de militaire bestedingen daarentegen met 2,8 procent terug.

Met een aandeel van 43 procent in het totale budget blijven de Verenigde Staten de grootste investeerder in wapens van de hele wereld. De Verenigde Staten leveren ook zeven van de tien grootste wapenproducenten van de wereld. Italië en Groot-Brittannië hebben elk één vertegenwoordiger. Het tiende bedrijf is transeuropees. Elk van die bedrijven verkochten tussen 11 miljard dollar en 34 miljard dollar aan wapens. De honderd grootste wapenbedrijven van de wereld realiseerden samen een omzet van 400 miljard dollar.