Europol zet strijd tegen voedsel-criminaliteit verder

De Europese politiedienst Europol gaat de strijd tegen de toenemende aanwezigheid van de georganiseerde misdaad in de voedingssector verder zetten. Dat heeft Chris Vansteenkiste, project-manager van Europol, gezegd. In november vorig jaar had Europol met Operation Opson, in samenwerking met de voedselautoriteiten en de privésector al in tien verschillende landen in luchthavens, havens, shops en markten in tien Europese landen al honderden tonnen namaak en minderwaardige producten in beslag genomen. Die acties zullen volgens Vansteenkiste worden verder gezet.

"Criminaliteit in de voedingssector wordt in Europa weliswaar een toenemend probleem, maar zal wellicht nooit zo erg worden als in China," aldus Chris Vansteenkiste tegenover het webmagazine FoodQualityNews.com. "Toch moeten we alert blijven. Criminele groepen proberen op alle manier winst te maken. De illegale handel bestaat en moet worden bestreden. De criminaliteit heeft ondekt dat er in voeding meer geld kan worden verdiend dan in vele andere sectoren, maar daarbij wordt het welzijn van de consument bedreigd."

Daarom zal volgens Vansteenkiste in samenwerking met onder meer Interpol de strijd tegen voedsel-criminaliteit worden verder gezet. Volgens Europol heeft de eerste fase van Operation Opson een belangrijke slag toegebracht aan de voedsel-criminaliteit. "In totaal werden onder meer 12.000 flessen minderwaardige wijn, 13.000 flessen minderwaardige olijfolie, 30 ton namaak-tomatensaus en ongeveer 77.000 kilogram namaak-kaas in beslag genomen," merkt Vansteenkiste op. "De grootste slachtoffers zijn de eigenaars van belangrijke intellectuele eigendomsrechten."

Vooral kazen en alcohol zijn volgens Vansteenkiste het mikpunt van criminele groepen. "De straffen voor deze misdrijven blijven bijzonder beperkt," voert Vansteenkiste nog aan. "Criminele bendes weten heel goed dat hier grote winsten kunnen worden gemaakt met een relatief klein risico."

Eén op drie Russische consumptiegoederen afkomstig van piraterij

Eén op drie Russische consumptiegoederen is afkomstig van namaak. Dat is de conclusie van een rapport van het Russische ministerie van binnenlandse zaken. Volgens experts moet de waarde van de Russische namaakmarkt geraamd worden op een bedrag tussen 3 miljard dollar en 6 miljard dollar per jaar. Opgemerkt wordt dat de namaakindustrie onder meer mikt op kledij, parfum, sigarettenmerken en voeding. Ook de namaak van alcohol vormt in Rusland al decennia een probleem.

"Chinese sigaretten van het merk Jin Ling zijn vaak afkomstig uit Kaliningrad, terwijl Italiaanse Asti-wijnen in veel gevallen uit voormalige Sovjet-republieken en wisselstukken van BMW in Podolsk worden geproduceerd," merkt de Russische krant The Moscow Times op. Er wordt niet alleen gewezen op de economische schade, maar ook op een bedreiging voor de volksgezondheid. Daarbij wordt er onder meer op gewezen dat de Chinese namaaksigaretten asbest-sporen blijken te bevatten.

"Niet alleen consumptieproducten vormen het doelwit van de namaak-industrie," voert Mikhail Blinkin, hoofd onderzoek bij het Russische Scientific Research Institute of Transport and Road Maintenance, aan. "Herstellers van buitenlandse automerken maken vaak gebruik van wisselstukken die in Rusland werden gemaakt. Dat geldt ook voor de vliegtuigbouw." Die praktijken werden tijdens jaren negentig volgens het Russische Federal Air Transportation Agency weliswaar geregeld ontdekt, maar daar zou inmiddels helemaal komaf mee zijn gemaakt.

Internationale conventie tegen namaak geneesmiddelen

In Moskou hebben een reeks landen de Medicrime Convention ondertekend. Met de nieuwe overeenkomst, ondersteund door de Raad van Europa, verplicht de ondertekenende landen om de namaak van geneesmiddelen te bestraffen. Volgens de World Health Organization vertegenwoordigen namaakgeneesmiddelen in ontwikkelingslanden vaak meer dan 50 procent van de totale farmaceutische markt. Ook in een aantal Europese landen varieert hun marktaandeel tussen 6 procent en 20 procent. In ontwikkelde landen met een efficiënte bestrijding bedraagt dat minder dan 1 procent.

De Medicrime Convention is het eerste internationale verdrag om de industrie van namaakgeneesmiddelen te bestrijden. "Deze activiteiten brengen schade toe aan de patiënten en ontzeggen inkomsten aan de legale geneesmiddelenindustrie," aldus een woordvoerder van de Raad van Europa, die zich al langer zorgen maakt over de afwezigheid van een internationale wetgeving terzake en de beperkte sancties die tegen inbreuken worden voorzien. Bovendien vormt ook de betrokkenheid van de internationale georganiseerde misdaad een bedreiging.

"Vaak worden deze inbreuken niet ernstig genoeg bestempeld om strafmaatregelen te nemen," merkt de woordvoerder nog op. "In een aantal landen werden al sancties genomen, maar andere regeringen zullen nieuwe maatregelen moeten invoeren." Naast een grote groep Europese landen, ondertekende onder meer ook Rusland de conventie. Rusland stelde de straffen op inbreuken te zullen opdrijven om aan de doelstellingen van de conventie tegemoet te komen.

Er wordt opgemerkt dat namaakgeneesmiddelen meestal onvoldoende actieve bestanddelen bevatten, wat mogelijk fatale gevolgen zou kunnen hebben voor de behandelde patiënt.

China legt beslag op grote partijen namaakproducten

In China zijn bij een jongste politie-actie ongeveer zesduizend gevallen van piraterij opgetekend. Dat heeft de Chinese State Adminstration for Industry and Commerce bekend gemaakt. Met de inbreuken tegen het merkenrecht zou in totaal een bedrag van 798 miljoen yuan zijn betrokken. Dat komt overeen met een bedrag van 120 miljoen dollar. Op zes weken tijd zouden 556 namaakfabrieken zijn ontmaskerd. Aan de actie zouden in totaal 360.000 politiemensen hebben deelgenomen. Opgemerkt wordt dat de acties aantonen dat de Chinese overheid steeds strenger optreedt tegen piraterij en namaakgoederen. Bij de jongste acties zouden onder meer namaakproducten van Louis Vuitton, Boss en Prada zijn aangetroffen.

Knauf wint proces tegen Russisch namaakbedrijf

Het Duitse bedrijf Knauf, producent van bouwmaterialen, heeft voor een rechtbank in Moskou een proces gewonnen tegen de Russische groep Potekhin, die beschuldigd werd van namaak. Knauf kreeg een schadevergoeding toegewezen van 5 miljoen roebel. Dat komt overeen met een bedrag van 160.000 dollar. Potekhin had twee bedrijven die illegaal plaaster, cement en andere producten van marktleiders zoals Knauf, Unis en Vetonit namaakten. De rechter stelde dat bewezen is dat Potekhin speciale uitrusting voor de namaakproductie had gekocht, verpakkingen met nagemaakte handelsmerken gebruik en de goederen distribueerde bij retailers en groothandelaars in de regio van Moskou.

Knauf zegt in Rusland al jaren te vechten tegen de namaak. Het is naar eigen zeggen de hoogste schadevergoeding die voor een Russische rechtbank kon worden verkregen. Gerd Lenga, general manager van de Russische divisie van Knauf, merkt op dat het bedrijf op eigen kosten al tien jaar de strijd tegen de piraterij voert. Dat heeft het Duitse bedrijf naar eigen zeggen miljoenen euro's per jaar gekost. Vladimir Potekhin, topman van het namaakbedrijf, werd ook veroordeeld tot anderhalf jaar gevangenisstraf. De veroordeling was het gevolg van een poging tot omkoperij van een vertegenwoordiger van een beveiligingsbedrijf dat betrokken was bij het onderzoek naar de activiteiten van Potekhin. Ook werd hij schuldig bevonden aan het illegaal bezit van wapens.

Een woordvoerder van Knauf merkt op dat de Duitse groep private beveiligingsfirma's inschakelen in het ontmaskeren van illegale producties en het sluiten van retailers die namaakproducten verkopen. "De Russische regering en de maatschappij nemen het probleem van de namaakindustrie nog altijd niet ernstig," aldus een juridisch raadsman van Knauf tegenover de Russische krant The Moscow Times. "Het kan misschien paradoxaal lijken, maar zoveel de armen als de rijken blijken bereid te zijn om namaakproducten te kopen." De relatieve machteloosheid tegen namaak is voor vele bedrijven een belangrijke barrière om in Rusland te investeren.