Online citizen-astronomen ontdekken exoplaneten

Sinds de lancering in december vorig jaar van het online citizen-project Planet Hunters, hebben ongeveer 40.000 internetgebruikers over de hele wereld professionele astronomen geassisteerd bij de analysering van het licht van 150.000 sterren, in de hoop planeten te kunnen ontdekken die gelijkenissen vertonen met de aarde. Inmiddels zou er al twee potentiële planeten buiten het zonnestelsel zijn ontdekt. Dat hebben astronomen van de Yale University bekend gemaakt. Planet Hunters maakte gebruik van de gegevens die werden verzameld door de Amerikaanse ruimtesonde Kepler.

"Het is de eerste keer dat het publiek gebruik maakt van de National Aeronautics and Space Administration (NASA) om mogelijke planeten rond andere sterren te ontdekken," aldus Debra Fischer, astronoom aan de Yale University en initiatiefnemer van het project Planet Hunter. Volgens haar is er een waarschijnlijkheid van meer dan 95 procent dat de ontdekkingen inderdaad bona fide planeten omschrijven. De gegevens over de betrokken planeten werden eerder door de Kepler-wetenschappers verworpen.

Het Kepler-team heeft al een selectie van 1.200 mogelijke exoplaneten gemaakt, die met prioriteit verder zullen bestudeerd worden. De ontdekkingen van Planet Hunters waren om een aantal technische redenen niet weerhouden. "Zonder Planet Hunters zouden de gegevens mogelijk onopgemerkt zijn verdwenen," voert Meg Schwamb, onderzoekers aan de Yale University en mede-oprichter van Planet Hunter, aan. "Planet Hunter is uiteraard geen alternatief voor de analyses van het Kepler-team, maar heeft zichzelf wel bewezen als een waardevol instrument in de zoektocht naar andere planeten."

Jodrell Bank Observatory hoofdkwartier grootste radiotelescoop

Het Jodrell Bank Observatory in het Britse Cheshire wordt het hoofdkwartier van de grootste radiotelescoop van de wereld. Daarover werd een overeenkomst ondertekend tussen de deelnemende landen Australië, China, Nederland, Nieuw-Zeeland, Zuid-Afrika, Frankrijk, Duitsland, Italië en Goot-Brittannië. Het Jodrell Bank Observatory moet de Square Kilometre Array sturen. Officieel is nog niet bepaald waar die radiotelescoop zal komen, maar er wordt daarbij vooral gekeken naar Australië of Zuidelijk-Afrika.

"De Square Kilometre Array moet een aantal sleutelvragen over de kosmos kunnen beantwoorden," merken de onderzoekers op. Het nieuwe hoofdkwartier op het Jodrell Bank Observatory zou begin volgend jaar operationeel moeten worden. Op dit ogenblik wordt het project geleid vanuit de University of Manchester. Het Jodrell Bank Observatory werd na de tweede wereldoorlog opgestart en heeft een aantal belangrijke astronomische ontdekkingen gerealiseerd. Door budgetproblemen werd de voorbije jaren echter getwijfeld over de toekomst van het Britse observatorium.

De toewijzing van het beheer over de nieuwe radiotelescoop zou op het Jodrell Bank Observatory de volgende vier jaar ongeveer zestig banen moeten creëren. De Square Kilometre Array moet één van de grote wetenschappelijke realisaties van de eenentwintigste eeuw worden. Bedoeling is dat de radiotelescoop onderzoek zal uitvoeren naar de beginperiode van het heelal, de theorieën van Albert Einstein zal toetsen en zelfs zou speuren naar buitenaards intelligent leven.

Amerikaans astronoom ziet veel meer sterren dan aangenomen

Het universum telt wellicht drie keer zoveel sterren dan eerder werd geraamd. Dat zeggen onderzoekers van Yale University. Volgens onderzoeksleider Pieter van Dokkum zijn er veel meer rode dwergsterren dan oorspronkelijk werd berekend. Volgens de nieuwe berekening zou het heelal nu 300 sextiljoen sterren tellen. De vaststellingen van Van Dokkum hebben voor heel wat commotie gezorgd in de wereld van de astronomen. De beweringen van de onderzoeker aan de Yale University gaat immers in tegen een algemene theorie van een relatief geordend universum en doet veronderstellen dat het heelal complexer is dan algemeen wordt aangenomen.

"De meeste astronomen gaan er bij hun berekeningen vanuit dat de meeste sterrenstelsels dezelfde kenmerken hebben als de melkweg," merkt BBC News op. "Maar volgens een aantal nieuwe rapporten zou dat een verkeerd uitgangspunt kunnen zijn. Volgens die nieuwe theorieën zijn er stelsels die veel meer rode dwergsterren tellen dan eerder werd aangenomen. De rode dwergsterren komen het meest frequent voor in het universum, zodat de berekeningen daardoor grondig worden beïnvloed. Meestal bekijken de astronomen de samenstelling van de melkweg en extrapoleren die gegevens naar andere sterrenstelsels, maar dat is volgens Van Dokkum een verkeerde benadering."

Van Dokkum wijst erop dat veel astronomen ervan uitgaan dat de meeste sterrenstelsel spiraalvormig zijn, zoals de melkweg. "Maar ongeveer één op drie sterrenstelsels heeft een ellipsvorm en is volledig anders samengesteld dan de melkweg," voert hij aan. Onderzoek met de Keck-telescoop in Hawaii heeft volgens hem uitgewezen dat deze ellipsvormige stelsels veel meer rode dwergsterren hebben dan de spiraalvormige sterrenstelsels." Richard Ellis, astronoom aan het California Institute of Technology, voert aan dat het nog te vroeg is om een oordeel te vellen over de theorie van Van Dokkum, maar hij merkt wel op dat de stelling een aantal axioma's uit de astrologie dreigt onderuit te halen.